Reklama

2017-10-30 08:14:30

Reklama

USA, Podhale

Amerykański dom wariatów

Reklama

Kim jest najzmyślniejszy Polak w Ameryce? Jak podhalańska gwara udawała starożytną grekę? Czego nie wiemy o Kościuszce? Tych, którzy znają "Zakopiański dom wariatów" Romualda "Aldka" Romana, do najnowszej książki tego autora zachęcać nie trzeba. "Amerykański dom wariatów" to ciąg dalszy historii, która ma początek pod Tatrami.

Opowieść o 30 latach spędzonych w USA - o Ameryce, o  Polakach tam mieszkających i o tym jak ich widzą inni. Są tu historie wakacyjne i nieprawdopodobne, choć prawdziwe opowieści wigilijne. Jest historia o Tadeuszu Kościuszce, którą czyta się jak najlepszą literaturę faktu. Szczypta polityki, poezji i filozofii, bardzo strawna i przyjemna nawet dla tych, którzy żadnej z tych dyscyplin na co dzień nie trawią. I duża dawka humoru, a także autoironii. Można w niej znaleźć przepis na idealne martini i trochę prawd życiowych, a nawet ukrytą instrukcję obsługi kobiety (żony). Gdyby panowie wzięli sobie za wzór autora i jego banalnie proste metody, byłoby o wiele mniej "cichych dni" i rozbitych małżeństw.

To już trzecia książka (po "Ośrodku Zero. Tajemnica Doliny Syrokiej Wody" i "Zakopiańskim domu wariatów"), z jaką Romuald "Aldek" Roman przyjeżdża (a raczej przylatuje) z Filadelfii pod Tatry. Zakopane to miejsce dla niego ważne, spędził tu pierwsze 34 lata swojego życia, które opisał w drugiej z wymienionych książek

Z zawodu był leśnikiem, pracował w Tatrzańskim Parku Narodowym. Ponieważ jego największą pasją były góry, został także taternikiem, ratownikiem, przewodnikiem i narciarzem alpejskim. Mieszkał w "Roztoce" przy ulicy Tetmajera, willi zabranej jego rodzinie po wojnie przez państwo i przejętej przez Fundusz Wczasów Pracowniczych.

Ponure, ale i surrealne czasy komunizmu stały się dobrą pożywką dla inteligentnego, ciętego i dowcipnego pióra zakopiańczyka z Filadelfii, czego upust dał w "Zakopiańskim domu wariatów". Jak się okazuje Ameryka jest równie dobrą, a może nawet lepszą pożywką dla pisarza.

Gorzko - słodki smak "American dream"

Podczas moich dość systematycznych od 20 lat podróży do USA wysłuchałam wiele historii polonusów z Podhala. Część z nich pokazywała z trudem zdobyte majątki i chętniej niż o swoim życiu, opowiadała mi o Polsce (choć w kraju nie byli od lat). Słyszałam, że w Polsce rządzą Żydzi i komuniści, że młodzi ludzie nie mają żadnych szans i jest ogólnie beznadziejnie. Wielokrotnie się buntowałam, bo jestem przekonana, że przyszło mi żyć w jednych z najciekawszych i najlepszych czasów dla Polski. Poznałam gorzki smak komunizmu w dzieciństwie a jako osoba dorosła mogłam obserwować jak nasz kraj po 1989 r. zmienia się na plus, jak moje życie coraz bardziej podobne jest do rówieśników z Zachodu. Jak rodzi się demokracja i wolna prasa. Moi starsi o kilkadziesiąt lat amerykańscy rozmówcy próbowali mi czasem wmówić, że jest inaczej. Kiedy szczerości sprzyjał alkohol, słyszałam w końcu, co oznacza bycie emigrantem. Mówili, że w Ameryce nigdy nie poczują się jak u siebie, a w Polsce już też nie wyobrażają sobie życia.

Była na szczęście druga grupa, która znalazła sobie miejsce w tym "American dream". To, ci, którzy mają zawód, który lubią; pasje, w których się realizują, sukces, którzy odnieśli. Życie może niełatwe, ale bez kompleksów Polaka i często idącej za tym nienawiści do innych nacji. I na pewno Romuald "Aldek" Roman ze swoją opowieścią należy do tej drugiej grupy.

Sam swoje życie w USA streszcza na okładce książki tak: "Po wyjeździe do USA zaczął po raz kolejny studiować i zmieniać zawody. Liczył koniki polne, wdychał azbesty, studiował toksykologie, wyjeżdżał do Europy z ramienia ONZ, a na koniec był rządowym biurokratą". Można by dopisać, że na emeryturze zaczął pisać książki i robić śniadania w pensjonacie, który prowadzi jego żona. Twierdzi, że robione przez niego omlety są jeszcze lepsze niż książki, ale nie chce mi się w to wierzyć.

Talent, wiedza i układy

Romuald "Aldek" Roman pochodzi z artystycznej, głównie aktorskiej rodziny. Jest bratankiem słynnej w okresie międzywojennym aktorki - Janiny Romanówny. Aktorem był też jego dziadek i ojciec. Z kolei jego mama z pasją oddawała się malarstwu. Sam autor - tylko na złość ciotce został leśnikiem, zamiast aktorem, choć wykazywał ku rodzinnemu powołaniu duże talenty.

Do Ameryki - jak pisze na wstępie - wyjechał w wieku 34 lat z rodziną, polskimi studiami, 700 dolarami, 16 książkami, 5 płytami, 4 obrazami mamy i bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Musiał zaczynać wszystko od nowa. Kolejne studia, nowe kontakty. Ludzie, którzy chętniej rzucali mu kłody pod nogi, niż pomagali. Wiedza, charakter i odwaga, a do tego odpowiednie polecenia i łut szczęścia - wszystko to złożyło się na sukces bohatera (autora) książki. Sukces niemały, bo Romuald "Aldek" Roman wspiął się aż na szczebel ministerialny. Swoją historię opisuje szczerze, bez omijania faktów, które inni woleliby przemilczeć, żeby odmalować obraz idealnego, zdolnego i przebojowego faceta.

Pisze, że studia, nawet najlepsze jak i wszystkie wymagane egzaminy nie wystarczą, żeby zdobyć wymarzone stanowisko. Równie ważne jak wieloletnia nauka i dobre wyniki, jest czyjeś "polecenie". Choć bez tego pierwszego, drugie nie byłoby możliwe do spełnienia.
Pisze o brygadziście o polsko brzmiącym nazwisku, który swoją polskość ukrywa, opowiada kawały o Polakach i pod swoimi rodakami kopie dołki, nawet, gdy ci ratują go z opresji.

Śmieje się z Amerykanów, z ich politycznej naiwności i wiary w misję, jaką Ameryka ma do spełnienia. "Świat potrzebuje przywódcy. Świat musi się dowiedzieć o naszej konstytucji, o naszych wartościach, które musimy ofiarować innym narodom. To nasz obowiązek i przywilej" - przekonuje przyjaciel autora Charles. "To jak to widzisz? Będziemy rozrzucać z samolotów somalijską edycję amerykańskiej konstytucji, oni to przeczytają i wprowadzą u siebie" - pyta ze zdrowym rozsądkiem narrator.

Najzmyślniejszy Polak w Ameryce

Jest kilka śmiesznych historii o profesorze z Filadelfii, o którym jeszcze kilka miesięcy temu głośno było w polskich mediach, ponieważ objawił się jako specjalista od katastrofy smoleńskiej i doradca ministra Maciarewicza. Okazuje się, że ów profesor uchodzi nie tylko w Pensylwanii za "najzmyślniejszego Polaka w Ameryce", a wieść o nim dotarła nawet do prezydenta Busha. A rozdział o tym, jak stroił fortepian, polecam szczególnie.

Ubawiła mnie historia jak to wiersz Adama Pacha pisany góralską gwarę udawał w Turcji starożytną grekę.

Historię Tadeusza Kościuszki w USA przeczytałam z wypiekami. W żadnym ze szkolnych życiorysów naszego bohatera narodowego a raczej bohaterów dwóch narodów nie było nic o testamencie, w którym ofiarował swój majątek na wykup i edukację niewolników. Z książki dowiedziałam się też, dlaczego do wypełnienia tego testamentu nie doszło. Autor "Amerykańskiego domu wariatów" pisze też o powodach, dla których Kościuszko miał w Ameryce tak bardzo pod górkę. O tym, jak przyjechał do USA bez pieniędzy i znajomości języka, szlachetny i uczciwy, ale i naiwny, wierzący w podobną szlachetność u innych.

Na koniec książki wydawca pisze, że "wszystkie imiona i sytuacje, choć mogą przypominać istniejące osoby, są wytworem wyobraźni autora". Jak przeczytacie, zrozumiecie powody pojawienia się takiej formułki. Nie wierzcie w jej prawdziwość.

Beata Zalot

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
MIguel 2017-10-30 09:00:33
naprawdę to chyba już przesada.... Promować kogoś takiego
  • PRACA | dam
    Poszukujemy opiekunki dla dwuletniego chłopca. Praca w centrum Zakopanego, pełen etat, bardzo dobre warunki finansowe.
    Tel.: 530602603;530610330
    E-mail: ania-kazmierczyk@wp.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni PRACOWNIKA OBSŁUGI SPRZĄTAJĄCEJ do Aqua Parku Z-ne. Tel. 1820 63730 lub 602 263 516. Szczegółowe informacje na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni: PRACOWNIKA OBSŁUGI PUNKTU GASTRONOMICZNEGO-SPRZEDAŻ LODÓW. Tel. 1820 63730. Szczegółowe informacje na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni: - PRACOWNIKA OBSŁUGI GRILLA, - KELNERA-BARMANA do Zajazdu Górskiego Kuźnice. Tel. 1820 63730 lub 601 268 550. Szczegółowe informacje na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KELNERA/KĘ do Zespołu Pensjonatów "Dolina Białego". Tel. 1820 63730 lub 603 750 122. Szczegółowe informacje na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIA DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, MALOWANIE DACHÓW, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, FASADY, ELEWACJE, OCIEPLENIA, KOMINY, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH. 531 001 608.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię MURARZA oraz POMOCNIKA.
    Tel.: 604131899
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Uniwersytet Warszawski jako właściciel nieruchomości położonej w Kościelisku, ul. Kiry 36, zaprasza do udziału w postępowaniu ofertowym na wydzierżawienie w/w nieruchomości. Pełna treść ogłoszenia znajduje się pod adresem internetowym https://www.uw.edu.pl/wynajem-sal-i-inne-uslugi/ oraz można się zapoznać bezpośrednio w DPTiW Wrzos pod wskazanym powyżej adresem". 18 20 70 213
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Kupię Owce na mięso.
    Tel.: 888613332
  • USŁUGI | budowlane
    Budowa domów jedno i wielorodzinnych, pensjonatów , roboty zbrojarskie i żelbetowe.
    Tel.: 609075091
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ weekendy, święta, wakacje (z możliwością noclegu). 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KELNERKĘ, praca stała z możliwością noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Karczmie oraz Pensjonacie w Czorsztynie: kucharza/kę, pomoc kuchenną, kelnera/kę.
    Tel.: +48509920018
    E-mail: nadzamcze@interia.pl
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE w Poroninie zatrudni KSIĘGOWEGO, tel. 607863893
  • PRACA | dam
    Firma transportowa zatrudni KIEROWCÓW C E na trasy międzynarodowe z doświadczeniem lub z możliwością przyuczenia do zawodu. Nie są to przerzuty
    Tel.: 504230930
  • PRACA | dam
    SPYTKOWICE: FIRMA DREW-DOM zatrudni pracowników: stolarzy, cieśli, obsługę tartaku. Praca od zaraz.
    Tel.: tel. 605048933; 182688067
    E-mail: dziur@drew-dom.eu
    WWW: www.drew-dom.eu
  • PRACA | dam
    Restauracja przy Krupówkach zatrudni na sezon letni KELNERA/-KĘ.
    Tel.: 660473269
    WWW: hotelkasprowy.com
  • PRACA | dam
    KUCHARZ Bukowina Tatrzańska, praca CAŁOROCZNA, możliwośc zakwaterowania
    Tel.: 510-213-878
  • USŁUGI | budowlane
    Usługi budowlane na terenie Podhala. Wykonam: chodniki, podjazdy, kanalizację, gabiony lub inne prace ziemne. 505021357
    Tel.: 505021357
    E-mail: staszel.anna@gmail.com
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    Restauracja Przy KominQ Zakopane
    Tel.: +48 500 352 220
    WWW: https://www.goldhotel.eu/restauracja
  • USŁUGI | budowlane
    Wyburzenia, rozbiórki budynków, kruszenie gruzu budowlanego.
    Tel.: 605061314
    E-mail: tomaszsledz80@gmail.com
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki Maszynowe, Wykończenia wnętrz
    Tel.: Tel: 516 175 182
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel.691888444
  • PRACA | dam
    Norwegia/Tynkarze.Praca całoroczna.Chłopaki z Podhala.Zarobki w przeliczeniu; od 17-25 Euro/godz.Zjazdy do kraju,wg.własnego uznania,średnio co 2-3 tyg.Języki obce NIE wymagane.Tel;
    Tel.: 699 559 329
2019-04-22 22:03 Prezydent Andrzej Duda zakończył sezon narciarski 2019-04-22 21:47 Nowotarżanka najlepsza wśród chemików 2019-04-22 20:40 Piechotą wzdłuż Alei 2019-04-22 19:35 Fałszywie nie oskarżaj 1 2019-04-22 18:09 Czerwienne - wieś perspektywiczna. Coraz więcej nowych domów 3 2019-04-22 16:59 Motocyklem w świat 2019-04-22 15:59 Strażacki lany poniedziałek w Kluszkowcach (WIDEO) 2019-04-22 15:39 Piąty Dzień Narciarza w Muzeum Tatrzańskim 1 2019-04-22 15:00 Taka pułapka na przechodniów i rowerzystów w Nowym Targu 3 2019-04-22 13:53 W Murzasichlu też ubywa drzew 8 2019-04-22 13:37 Powoli zakochaj się w sztuce 2019-04-22 13:21 Krajobraz polskiej architektury – jakie domy wybrać 2019-04-22 13:15 Pożar samochodu na zakopiance 2019-04-22 11:48 Deszcz szybko się wypadał. Wielkanocne Jajo w słońcu 2 2019-04-22 11:34 Flisacy oficjalnie 4 2019-04-22 10:40 Wypadek na Zazadniej, są poszkodowani. Ruch wahadłowy (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2019-04-22 09:30 Dziś w Tatrach może zagrzmieć. Uważajcie! 2019-04-22 07:45 Nocny pożar w Podczerwonem (ZDJĘCIA, WIDEO) 2019-04-21 20:41 Tatrzański Festiwal Zespołów Góralskich "Złote Kierpce" 2019-04-21 20:34 Władza sięgnęła przedszkola 2019-04-21 19:00 Rewitalizacja kolei zawita na nowotarską stację 2019-04-21 18:20 Jak nie Krupówki to co... (WIDEO) 4 2019-04-21 17:46 Mężczyzna doznał udaru na Rabskiej Górze (WIDEO) 2019-04-21 17:06 Sycylijskie smaki pod Tatrami 2019-04-21 17:00 Kurnik wielkanocny 2019-04-21 16:41 Wypadek w Tatrach 2019-04-21 16:00 Sen o śniegu 2019-04-21 15:00 W pełnej gali na ratunek 1 2019-04-21 14:29 Chochołowska oblężona 2019-04-21 13:41 Dwa zderzenia w Zakopanem 2019-04-21 13:20 Velo Dunajec - nowotarski ciąg dalszy 1 2019-04-21 13:00 Padlina zniknęła 2019-04-21 11:30 Grają dla dzieci i wojskowych inwalidów 2 2019-04-21 10:14 Poranna rezurekcja 2 2019-04-21 09:02 Rezurekcja w Poroninie 3 2019-04-21 08:10 Domowe znaczy zdrowe 1 2019-04-21 07:00 A grób został pusty 2019-04-20 23:52 Noga z gazu, auto w rowie 2019-04-20 22:25 Rodzinny Pikniki Ekologiczny 2019-04-20 21:25 Mandat, grzywna lub więzienie za zdjęcia 23 2019-04-20 19:33 Żołnierze Niezłomni i finał na sto procent 3 2019-04-20 19:00 Świąteczne porządki na budowie 2 2019-04-20 18:22 Lany poniedziałek - biegiem po polanach 1 2019-04-20 18:00 Będzie nowa droga w mieście 2019-04-20 16:54 Kulką farby w żywy cel 2019-04-20 16:30 Święconka konkursowa 1 2019-04-20 15:30 Jajo podhalańskie 2019-04-20 15:00 Przygraniczne żmije rowerowe 3 2019-04-20 12:46 Rodzinnych, wesołych, spokojnych Świąt 3 2019-04-20 12:01 Tłumy gości na Krupówkach 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-04-22 21:14 1. Z Putinem !!!!!!!! Dobry JEST 2019-04-22 21:11 2. No tepaki te rodzice zamiast wyprościc syna bandytę i przeprosić rodziców osoby poszkodowanej wraz z ich synem to i pewnie w sądzie było by mniej wstydu to jeszcze się tak zblaznili 2019-04-22 20:59 3. Średnio trafione to są ...ale tezy że remont Jagiellońskiej znacząco wpłynie na ruch turystyczny w Krościenku. Tych którzy tu przyjeżdzają zmartwiłby remont szlaku na trzy korony a nie remont ulicy, który negatywnie wpłynie co najwyżej na ruch tranzytowy np. do Białki albo Szczawnicy. Cichą nawierzchnię kładzie się w określonych warunkach temperaturowych, a tworzenie do tego narracji, że w Niemczech buduje się drogi 3 razy szybciej to takie pisanie dla pisania. W Niemczech produkuje się też mercedesa, maybacha oraz porsche ale to nie powód żeby krytykować montownie fiata w Bielsku. Każda inwestycja w Krościenku cieszy, a tym którym nigdy się nie dogodzi (bo termin nie taki, rodzaj inwestycji nie właściwy, czas trwania zbyt długi ....) nie warto się przejmować. 2019-04-22 20:57 4. drugi dzień Swiąt, poranny rodzinny spacer do Czerwonego Klasztoru z pieskiem kanapowym na smyczy. Przy biurze parku siedzi strażnik w samochodzie. Wyskakuje i od razu : za wprowadzenie psów do parku grozi Państwu mandat itd. Na ścieżce gdzie łazi tysiące osób jeden piesek na smyczy zmienia status parku ! 2019-04-22 20:57 5. @Zakopion Wybierz się w końcu w Tatry, to może zobaczysz że zalesiają. I na szczęście nie świerkiem. Wiadomo że las nie wyrośnie w 3 lata. Ale wyrośnie :) 2019-04-22 20:34 6. Czy ktoś widział polewaczy? 2019-04-22 20:33 7. Czy ktoś widział polewaczy? 2019-04-22 20:31 8. Czy ktoś widział polewaczy? 2019-04-22 20:29 9. Impreza super , prowadzący do tego się nadaje ale jak sobie pomyśle że on miałby być burmistrzem to mi ciarki przechodzą po ciele. Z jego wypowiedzi zaraz było odczuć z kim trzyma. Pozdrawiam bez urazy. 2019-04-22 20:26 10. Niby z jakiej to racji sprzęt będący do ratowania, kupiony za nasze pieniądze ma służyć do zabawiania kogoś. Co to jest, Luduś???
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

Album TP

FILMY TP

Pożegnania