Reklama

2017-10-30 08:14:30

USA, Podhale

Amerykański dom wariatów

Reklama

Reklama

Kim jest najzmyślniejszy Polak w Ameryce? Jak podhalańska gwara udawała starożytną grekę? Czego nie wiemy o Kościuszce? Tych, którzy znają "Zakopiański dom wariatów" Romualda "Aldka" Romana, do najnowszej książki tego autora zachęcać nie trzeba. "Amerykański dom wariatów" to ciąg dalszy historii, która ma początek pod Tatrami.

Opowieść o 30 latach spędzonych w USA - o Ameryce, o  Polakach tam mieszkających i o tym jak ich widzą inni. Są tu historie wakacyjne i nieprawdopodobne, choć prawdziwe opowieści wigilijne. Jest historia o Tadeuszu Kościuszce, którą czyta się jak najlepszą literaturę faktu. Szczypta polityki, poezji i filozofii, bardzo strawna i przyjemna nawet dla tych, którzy żadnej z tych dyscyplin na co dzień nie trawią. I duża dawka humoru, a także autoironii. Można w niej znaleźć przepis na idealne martini i trochę prawd życiowych, a nawet ukrytą instrukcję obsługi kobiety (żony). Gdyby panowie wzięli sobie za wzór autora i jego banalnie proste metody, byłoby o wiele mniej "cichych dni" i rozbitych małżeństw.

To już trzecia książka (po "Ośrodku Zero. Tajemnica Doliny Syrokiej Wody" i "Zakopiańskim domu wariatów"), z jaką Romuald "Aldek" Roman przyjeżdża (a raczej przylatuje) z Filadelfii pod Tatry. Zakopane to miejsce dla niego ważne, spędził tu pierwsze 34 lata swojego życia, które opisał w drugiej z wymienionych książek

Z zawodu był leśnikiem, pracował w Tatrzańskim Parku Narodowym. Ponieważ jego największą pasją były góry, został także taternikiem, ratownikiem, przewodnikiem i narciarzem alpejskim. Mieszkał w "Roztoce" przy ulicy Tetmajera, willi zabranej jego rodzinie po wojnie przez państwo i przejętej przez Fundusz Wczasów Pracowniczych.

Ponure, ale i surrealne czasy komunizmu stały się dobrą pożywką dla inteligentnego, ciętego i dowcipnego pióra zakopiańczyka z Filadelfii, czego upust dał w "Zakopiańskim domu wariatów". Jak się okazuje Ameryka jest równie dobrą, a może nawet lepszą pożywką dla pisarza.

Gorzko - słodki smak "American dream"

Podczas moich dość systematycznych od 20 lat podróży do USA wysłuchałam wiele historii polonusów z Podhala. Część z nich pokazywała z trudem zdobyte majątki i chętniej niż o swoim życiu, opowiadała mi o Polsce (choć w kraju nie byli od lat). Słyszałam, że w Polsce rządzą Żydzi i komuniści, że młodzi ludzie nie mają żadnych szans i jest ogólnie beznadziejnie. Wielokrotnie się buntowałam, bo jestem przekonana, że przyszło mi żyć w jednych z najciekawszych i najlepszych czasów dla Polski. Poznałam gorzki smak komunizmu w dzieciństwie a jako osoba dorosła mogłam obserwować jak nasz kraj po 1989 r. zmienia się na plus, jak moje życie coraz bardziej podobne jest do rówieśników z Zachodu. Jak rodzi się demokracja i wolna prasa. Moi starsi o kilkadziesiąt lat amerykańscy rozmówcy próbowali mi czasem wmówić, że jest inaczej. Kiedy szczerości sprzyjał alkohol, słyszałam w końcu, co oznacza bycie emigrantem. Mówili, że w Ameryce nigdy nie poczują się jak u siebie, a w Polsce już też nie wyobrażają sobie życia.

Była na szczęście druga grupa, która znalazła sobie miejsce w tym "American dream". To, ci, którzy mają zawód, który lubią; pasje, w których się realizują, sukces, którzy odnieśli. Życie może niełatwe, ale bez kompleksów Polaka i często idącej za tym nienawiści do innych nacji. I na pewno Romuald "Aldek" Roman ze swoją opowieścią należy do tej drugiej grupy.

Sam swoje życie w USA streszcza na okładce książki tak: "Po wyjeździe do USA zaczął po raz kolejny studiować i zmieniać zawody. Liczył koniki polne, wdychał azbesty, studiował toksykologie, wyjeżdżał do Europy z ramienia ONZ, a na koniec był rządowym biurokratą". Można by dopisać, że na emeryturze zaczął pisać książki i robić śniadania w pensjonacie, który prowadzi jego żona. Twierdzi, że robione przez niego omlety są jeszcze lepsze niż książki, ale nie chce mi się w to wierzyć.

Talent, wiedza i układy

Romuald "Aldek" Roman pochodzi z artystycznej, głównie aktorskiej rodziny. Jest bratankiem słynnej w okresie międzywojennym aktorki - Janiny Romanówny. Aktorem był też jego dziadek i ojciec. Z kolei jego mama z pasją oddawała się malarstwu. Sam autor - tylko na złość ciotce został leśnikiem, zamiast aktorem, choć wykazywał ku rodzinnemu powołaniu duże talenty.

Do Ameryki - jak pisze na wstępie - wyjechał w wieku 34 lat z rodziną, polskimi studiami, 700 dolarami, 16 książkami, 5 płytami, 4 obrazami mamy i bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Musiał zaczynać wszystko od nowa. Kolejne studia, nowe kontakty. Ludzie, którzy chętniej rzucali mu kłody pod nogi, niż pomagali. Wiedza, charakter i odwaga, a do tego odpowiednie polecenia i łut szczęścia - wszystko to złożyło się na sukces bohatera (autora) książki. Sukces niemały, bo Romuald "Aldek" Roman wspiął się aż na szczebel ministerialny. Swoją historię opisuje szczerze, bez omijania faktów, które inni woleliby przemilczeć, żeby odmalować obraz idealnego, zdolnego i przebojowego faceta.

Pisze, że studia, nawet najlepsze jak i wszystkie wymagane egzaminy nie wystarczą, żeby zdobyć wymarzone stanowisko. Równie ważne jak wieloletnia nauka i dobre wyniki, jest czyjeś "polecenie". Choć bez tego pierwszego, drugie nie byłoby możliwe do spełnienia.
Pisze o brygadziście o polsko brzmiącym nazwisku, który swoją polskość ukrywa, opowiada kawały o Polakach i pod swoimi rodakami kopie dołki, nawet, gdy ci ratują go z opresji.

Śmieje się z Amerykanów, z ich politycznej naiwności i wiary w misję, jaką Ameryka ma do spełnienia. "Świat potrzebuje przywódcy. Świat musi się dowiedzieć o naszej konstytucji, o naszych wartościach, które musimy ofiarować innym narodom. To nasz obowiązek i przywilej" - przekonuje przyjaciel autora Charles. "To jak to widzisz? Będziemy rozrzucać z samolotów somalijską edycję amerykańskiej konstytucji, oni to przeczytają i wprowadzą u siebie" - pyta ze zdrowym rozsądkiem narrator.

Najzmyślniejszy Polak w Ameryce

Jest kilka śmiesznych historii o profesorze z Filadelfii, o którym jeszcze kilka miesięcy temu głośno było w polskich mediach, ponieważ objawił się jako specjalista od katastrofy smoleńskiej i doradca ministra Maciarewicza. Okazuje się, że ów profesor uchodzi nie tylko w Pensylwanii za "najzmyślniejszego Polaka w Ameryce", a wieść o nim dotarła nawet do prezydenta Busha. A rozdział o tym, jak stroił fortepian, polecam szczególnie.

Ubawiła mnie historia jak to wiersz Adama Pacha pisany góralską gwarę udawał w Turcji starożytną grekę.

Historię Tadeusza Kościuszki w USA przeczytałam z wypiekami. W żadnym ze szkolnych życiorysów naszego bohatera narodowego a raczej bohaterów dwóch narodów nie było nic o testamencie, w którym ofiarował swój majątek na wykup i edukację niewolników. Z książki dowiedziałam się też, dlaczego do wypełnienia tego testamentu nie doszło. Autor "Amerykańskiego domu wariatów" pisze też o powodach, dla których Kościuszko miał w Ameryce tak bardzo pod górkę. O tym, jak przyjechał do USA bez pieniędzy i znajomości języka, szlachetny i uczciwy, ale i naiwny, wierzący w podobną szlachetność u innych.

Na koniec książki wydawca pisze, że "wszystkie imiona i sytuacje, choć mogą przypominać istniejące osoby, są wytworem wyobraźni autora". Jak przeczytacie, zrozumiecie powody pojawienia się takiej formułki. Nie wierzcie w jej prawdziwość.

Beata Zalot
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
MIguel 2017-10-30 09:00:33
naprawdę to chyba już przesada.... Promować kogoś takiego
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam działkę z widokiem w Bańskiej Wyżnej o powierzchni 1 h
    Tel.: 602236959
  • PRACA | dam
    Zakopiańskie TBS poszukuje pracownika na stanowisko administratora nieruchomościami. Wymagane wykształcenie techniczne lub ekonomiczne. Poszukujemy osoby kontaktowej, odpornej na stres, dobrze zorganizowanej i o wysokiej kulturze osobistej. firma@ztbs-zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i posadzkach przemysłowych
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    Hotel Aquarion**** w Zakopanem, zarządzany przez sieć Dobry Hotel, poszukuje osób na stanowiska: recepcjonistka, recepcjonistka SPA, pokojowa, kelner/barman, animator czasu wolnego, kosmetolog. Prosimy o umieszczenie zgody na przetwarzanie danych osobowych.
    Tel.: 570 433 747
    E-mail: praca@hotelaquarion.pl
    WWW: www.dobryhotel.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię Ratownika Wodnego na basenie od maja w Zakopanem. Umowa Zlecenie/Umowa o pracę.
    Tel.: Tel.601 406 956
  • PRACA | dam
    Praca sezonowa dla kelnerki w Krościenku. Bardzo dobre warunki wynagrodzenia
    Tel.: 510278613
  • PRACA | dam
    KIEROWNIK ZMIANY W SKLEPIE SPORTOWYM - KRUPÓWKI - umowa o pracę - 605 147 470.
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCA W SKLEPIE SPORTOWYM - KRUPÓWKI - umowa o pracę -
    Tel.: 605 147 470.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni KUCHARZA. Praca stała, na dobrych warunkach. 727 593 306.
  • PRACA | dam
    PRACA PRZY KOMPUTERZE/INWENTARYZACJA TOWARÓW Rabka ? Zdrój Zakres obowiązków: prowadzenie korespondencji e-mail, przeprowadzanie inwentaryzacji towarów, obsługa lottomatu i kasy fiskalnej. Więcej informacji pod nr tel.
    Tel.: 606 27 55 91
  • PRACA | dam
    STACJA PALIW BP W ZAKOPANEM (Droga na Bystre) zatrudni PRACOWNIKÓW Poszukujemy pracowników w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy. Oferujemy umowę o pracę, pełny pakiet socjalny, pakiet szkoleń. Kandydaci do pracy na stanowiska SPRZEDAWCY mogą składać swoje aplikacje bezpośrednio na stacji lub wypełniając formularz na stronie: www.dolaczdozespolubp.pl
  • PRACA | dam
    Mechanika samochodowego, lakiernika, blacharza praca na pełny etat od zaraz
    Tel.: 504230930
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wynajmę LOKAL 25 m z kuchnią i łazienką ul.harcerska cena 900 zł
    Tel.: 510361046
    E-mail: c87@tlen.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MOTOCYKL SUZUKI GZ 125 MARAUDER CHOPPER r.p.2003, przebieg 25900km, pojemność 125 ccm, niebieski metalik, chromy, stan idealny, cena 4800zł. 605 564 270
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DO BIURA PROJEKTOWEGO KREŚLARZA z biegłą znajomością AutoCad", tel. 608581540
  • USŁUGI | inne
    Usługi transportowe dla biznesu oraz klientów indywidualnych KTT-Trans
    Tel.: 535822837
    E-mail: biuro@ktt-trans.pl
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane zatrudni pracowników budowlanych, kierownika budowy.
    Tel.: 602629623
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ i KELNERKĘ. Praca w weekendy, święta, wakacje, możliwość noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP SAMOCHODÓW za gotówkę każda marka oraz stan. Bez Opłat.
    Tel.: 512-700-770
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam Wille w centrum Zakopanego ul. Kasprusie. Powierzchnia 1000 m2 na działce 12 arowej. Widok na Tatry.
    Tel.: 515247140
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    MIESZKANIE W NOWYM TARGU DO WYNAJĘCIA OD LIPCA, 36 METRÓW, BEZ BALKONU. Dwa pokoje z kuchnią. Umowa najmu okazjonalnego. Blisko przedszkole, szkoła, przychodnia, przystanek, sklepy. 602 218 067
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy osobę na recepcję. Zapewniamy umowę o pracę, satysfakcjonującą pensje, premie. Wymagane warunki: wysoka kultura osobista, język angielski na poziomie komunikatywnym, umiejętność pracy w zespole, znajomość obsługi komputera, dobra organizacja pracy, dyspozycyjność. Nie zapewniamy zakwaterowania.
    Tel.: 500536117
    E-mail: biuro@zakopianskidwor.pl
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Malowanie i gładzie natryskowe i tradycyjne.
    Tel.: 519803838
    E-mail: sabina.kolodziejczyk@interia.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię na pełny etat Kierowcę- OPERATORA PODNOŚNIKÓW KOSZOWYCH mile widziana KAT. C.
    Tel.: 607642846
    E-mail: mira-majerczyk@wp.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • BIURA RACHUNKOWE
    Usługi księgowo - kadrowe
    Tel.: 788539748
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2018-04-21 20:44 W Zakopanem jak w Ameryce 2018-04-21 20:29 Beata Szydło w Krościenku 5 2018-04-21 19:30 Tak niskiej wilgotności powietrza nie było od lat 1 2018-04-21 19:14 Wiosna pod Kopieńcem 2018-04-21 19:02 Policyjny pościg od Szczawnicy do Krościenka 1 2018-04-21 18:30 Jodła, cis a może buk 2 2018-04-21 17:00 Klaudia Tasz o pobiciu pod Gerlachem (WIDEO) 17 2018-04-21 15:30 Szczawnica stolicą biegaczy 2018-04-21 14:52 Napad na sklep z alkoholem 2018-04-21 14:30 Prezydent Duda na Turbaczu 5 2018-04-21 14:00 Gabarytowy zawrót głowy 1 2018-04-21 13:00 Kawa jakby spod ceraty 1 2018-04-21 12:15 Odwołany koncert w Kmicicu 2018-04-21 11:54 Wsiąść do pociągu, byle jakiego (WIDEO) 1 2018-04-21 11:00 Przełom zaśmieconej Białki 1 2018-04-21 10:15 Związkowe święcone 2018-04-21 09:50 Kadeci oddali krew (zdjęcia) 2018-04-21 09:10 Na dole lato, wyżej zima 2018-04-21 07:40 Polak, Słowak dwa górale 1 2018-04-20 20:30 Kleszcze już atakują. Ze zdwojoną siłą 13 2018-04-20 18:44 6-letnia dziewczynka na podwórku w Zubrzycy natknęła się na kłębowisko węży 10 2018-04-20 18:35 Rozpoczął się remont ul. Bronisława Czecha. Czy pojawią się parkometry? 3 2018-04-20 16:41 Zakopianka otwarta 3 2018-04-20 15:40 Wypadek na budowie hotelu 2018-04-20 14:07 Dzień Ziemi z Teatrem Chrząszcz w Trzcinie 2018-04-20 13:41 Resztki lampy straszą na Piłsudskiego 3 2018-04-20 13:34 Spotkanie olimpijczyków z mieszkańcami Zakopanego 2018-04-20 13:00 Finaliści olimpiady wrócili z Warszawy 2018-04-20 12:16 Ino Ros kręci teledysk w mieście (wideo) 5 2018-04-20 11:07 Reanimacja na Równi Krupowej 2018-04-20 10:57 Pożar samochodu w Zakopanem 2 2018-04-20 10:49 Stłuczka pod działaniem 1 2018-04-20 10:44 Ultramaraton Babia Góra 2018-04-20 10:19 Wężykiem z wiatrem we włosach 2018-04-20 09:55 Krokusy na Gubałówce mają silną konkurencję 1 2018-04-20 09:34 Schody z betonu – pomysł na zewnętrzny blask przy domu 2018-04-20 07:58 Jak zielona gałązka 2018-04-19 22:27 Idzie wiosenny redyk 2 2018-04-19 20:13 Zatrzymanie w Dolinie Strążyskiej 3 2018-04-19 19:25 Darmowe przejazdy koleją 3 2018-04-19 17:58 Szukały pana na tatrzańskim szlaku 1 2018-04-19 17:50 Z opóźnieniem, ale powrócił 1 2018-04-19 17:00 Podrzucanie śmieci i zagrożenie w ruchu drogowym 3 2018-04-19 16:36 To nie fotomontaż 2018-04-19 15:22 Co się z nami dzieje 7 2018-04-19 14:33 Rośnie góra śmieci na Krzeptówkach 3 2018-04-19 13:25 Zakaz wjazdu dla skitourowców 1 2018-04-19 12:01 Kto zgubił pieniądze? 2018-04-19 11:52 Wojskowe odrzutowce nad Tatrami? 7 2018-04-19 10:08 Kury, kaczki, samochody (wideo) 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-04-21 23:42 1. @wiktoria, rys pewnie pokazałby się chętnie z Biedroniem na paradzie np. w Berlinie. 2018-04-21 23:22 2. A się pytam , po jakiego diabła to już odstawione w odstawkę przez szefa ,przyjeżdża na wioskę i będzie ludziom swoją złością we łbach razem ze skompromitowaną poseł mącić. Wstydzicie strażaki za udostępnienie miejsca,. 2018-04-21 23:16 3. ...na spotkanie z (...)...a po co? 2018-04-21 22:53 4. Kiedys wypalano trawy w ogrodkach rowach to problemu z kleszczami nie bylo a ze teraz nie wolno palic traw to i kleszcze maja pole do zabawy 2018-04-21 22:43 5. @ze wsi Zakopane Obok zakopianki XD 2018-04-21 22:32 6. A mi się wyswietla zas Kraków-Malaga :) a uj z Klaudiom tam :) 2018-04-21 22:07 7. Tu możesz leczyć swoje kompleksy.... jak reszta poniżej. 2018-04-21 21:45 8. Teraz to już nie wiem, bo teraz się wyświetla Word of Taknks RUSZAJ DO BOJU! ZNISZCZ WROGA! STRZELAJ DO WROGA! WRÓG NIE ZOSTAŁ ZNISZCZONY! BITWA! JESZCZE RAZ! Może i to bliższe jest Klaudii. 2018-04-21 21:41 9. Te reklamy to się wyświetlają jak się było na jakiejś stronie to to się wyświetla. Byłeś na Word of... więc ta reklama Ci się wyświetla. Mi się wyświetla reklama agencji towarzyskiej. Co do bliskości myślę że moja reklama jest bliższa naszej bohaterce. 2018-04-21 21:32 10. Do@emeryt 3 RP. Emeryci już nie są przyszłością patriotyczną Polski. Po za tym dużo emerytów pamięta dobre czasy Gierka, pamięta entuzjazm odbudowy kraju, budowania domu wspólnego wolnej Polski. A najgorsze, że nie dają się przekonać do kłamstw IPN i Kościoła. Że nie wolno było chodzić do kościoła, nie wolno było opowiadać nawet kawałów, które dziś w tej przaśnej Polsce zniknęły, może klauzula sumienia nie pozwala albo nowa lojalka wiary....nie rozumiem.
2018-03-20 21:14 1. Uwielbiam spędzać zimę na Podhalu. Z rodziną ok kilku lat jeżdżę tam co roku. Najbardziej lubimy wynajmować domki w miejscowości Nowe Bystre http://www.domekalpejski.pl/, bo to piękna i spokojna okolica, a do Zakopanego jest 10 minut samochodem. Często stamtąd idziemy na Gubałówkę. Zajmuje nam to około 30 minut. Po powrocie uwielbiamy siąść sobie wokół kominka z grzanym winem. Domki są świetne, bo w nich możemy się poczuć jak w domu. 2018-03-18 20:58 2. Wyprawa super, ale byłem jakiś rok temu na prezentacji w GOPR na Długiej Polanie, gdzie młody lekarz ortopeda ze szpitala w NT pokazaywal zdjęcia, jak SAM przejechał do Azji Centralnej z Polski i z powrotem. To dopiero wyczyn. 2018-03-03 10:52 3. ślicznie 2018-02-15 11:53 4. Rzadko który pies ma uśmiechnięty pysio :( 2018-02-09 01:25 5. Dziekujemy za takie koncerty i prosimy o wiecej , jestescie wspaniali ze nadal pokazujecie nam , naszym dzieciom takie instrumenty i slyszymy taka piekna muzyke . Prosimy o wiecej takich imprez . Zas tym wszystkim ktorzy pokazuja i graja te Dziela mowimy glosno Dziekujemy . Niek muzyka plyniy po naskiyj dziedziniy I niek nom tyz przeciy nigdy nie zaginiy. 2018-02-05 19:25 6. To je vyborne! 2018-01-30 17:46 7. Faktycznie to jakaś fiocha no ale cóż to wszystko spada na dno 2018-01-29 20:44 8. Czyżby niektórzy przynosili pecha??!!!! 2018-01-28 17:58 9. ta publiczność to jakaś wiocha 2018-01-22 06:31 10. Dopisuje sie do poprzedniego komentarza, przepiekne
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Pożegnania

Bojcorka

FILMY TP