Przybywajcie
Już dziś o 12.00 w Białce Tatrzańskiej Mistrzostwa Świata w Mobilnej Scigacce czyli zjazd na byle czym. Będzie też nasz tygodnikowy wehikuł. Będzie się działo.

Reklama

2017-10-30 08:14:30

Reklama

USA, Podhale

Amerykański dom wariatów

Kim jest najzmyślniejszy Polak w Ameryce? Jak podhalańska gwara udawała starożytną grekę? Czego nie wiemy o Kościuszce? Tych, którzy znają "Zakopiański dom wariatów" Romualda "Aldka" Romana, do najnowszej książki tego autora zachęcać nie trzeba. "Amerykański dom wariatów" to ciąg dalszy historii, która ma początek pod Tatrami.

Opowieść o 30 latach spędzonych w USA - o Ameryce, o  Polakach tam mieszkających i o tym jak ich widzą inni. Są tu historie wakacyjne i nieprawdopodobne, choć prawdziwe opowieści wigilijne. Jest historia o Tadeuszu Kościuszce, którą czyta się jak najlepszą literaturę faktu. Szczypta polityki, poezji i filozofii, bardzo strawna i przyjemna nawet dla tych, którzy żadnej z tych dyscyplin na co dzień nie trawią. I duża dawka humoru, a także autoironii. Można w niej znaleźć przepis na idealne martini i trochę prawd życiowych, a nawet ukrytą instrukcję obsługi kobiety (żony). Gdyby panowie wzięli sobie za wzór autora i jego banalnie proste metody, byłoby o wiele mniej "cichych dni" i rozbitych małżeństw.

To już trzecia książka (po "Ośrodku Zero. Tajemnica Doliny Syrokiej Wody" i "Zakopiańskim domu wariatów"), z jaką Romuald "Aldek" Roman przyjeżdża (a raczej przylatuje) z Filadelfii pod Tatry. Zakopane to miejsce dla niego ważne, spędził tu pierwsze 34 lata swojego życia, które opisał w drugiej z wymienionych książek

Z zawodu był leśnikiem, pracował w Tatrzańskim Parku Narodowym. Ponieważ jego największą pasją były góry, został także taternikiem, ratownikiem, przewodnikiem i narciarzem alpejskim. Mieszkał w "Roztoce" przy ulicy Tetmajera, willi zabranej jego rodzinie po wojnie przez państwo i przejętej przez Fundusz Wczasów Pracowniczych.

Ponure, ale i surrealne czasy komunizmu stały się dobrą pożywką dla inteligentnego, ciętego i dowcipnego pióra zakopiańczyka z Filadelfii, czego upust dał w "Zakopiańskim domu wariatów". Jak się okazuje Ameryka jest równie dobrą, a może nawet lepszą pożywką dla pisarza.

Gorzko - słodki smak "American dream"

Podczas moich dość systematycznych od 20 lat podróży do USA wysłuchałam wiele historii polonusów z Podhala. Część z nich pokazywała z trudem zdobyte majątki i chętniej niż o swoim życiu, opowiadała mi o Polsce (choć w kraju nie byli od lat). Słyszałam, że w Polsce rządzą Żydzi i komuniści, że młodzi ludzie nie mają żadnych szans i jest ogólnie beznadziejnie. Wielokrotnie się buntowałam, bo jestem przekonana, że przyszło mi żyć w jednych z najciekawszych i najlepszych czasów dla Polski. Poznałam gorzki smak komunizmu w dzieciństwie a jako osoba dorosła mogłam obserwować jak nasz kraj po 1989 r. zmienia się na plus, jak moje życie coraz bardziej podobne jest do rówieśników z Zachodu. Jak rodzi się demokracja i wolna prasa. Moi starsi o kilkadziesiąt lat amerykańscy rozmówcy próbowali mi czasem wmówić, że jest inaczej. Kiedy szczerości sprzyjał alkohol, słyszałam w końcu, co oznacza bycie emigrantem. Mówili, że w Ameryce nigdy nie poczują się jak u siebie, a w Polsce już też nie wyobrażają sobie życia.

Była na szczęście druga grupa, która znalazła sobie miejsce w tym "American dream". To, ci, którzy mają zawód, który lubią; pasje, w których się realizują, sukces, którzy odnieśli. Życie może niełatwe, ale bez kompleksów Polaka i często idącej za tym nienawiści do innych nacji. I na pewno Romuald "Aldek" Roman ze swoją opowieścią należy do tej drugiej grupy.

Sam swoje życie w USA streszcza na okładce książki tak: "Po wyjeździe do USA zaczął po raz kolejny studiować i zmieniać zawody. Liczył koniki polne, wdychał azbesty, studiował toksykologie, wyjeżdżał do Europy z ramienia ONZ, a na koniec był rządowym biurokratą". Można by dopisać, że na emeryturze zaczął pisać książki i robić śniadania w pensjonacie, który prowadzi jego żona. Twierdzi, że robione przez niego omlety są jeszcze lepsze niż książki, ale nie chce mi się w to wierzyć.

Talent, wiedza i układy

Romuald "Aldek" Roman pochodzi z artystycznej, głównie aktorskiej rodziny. Jest bratankiem słynnej w okresie międzywojennym aktorki - Janiny Romanówny. Aktorem był też jego dziadek i ojciec. Z kolei jego mama z pasją oddawała się malarstwu. Sam autor - tylko na złość ciotce został leśnikiem, zamiast aktorem, choć wykazywał ku rodzinnemu powołaniu duże talenty.

Do Ameryki - jak pisze na wstępie - wyjechał w wieku 34 lat z rodziną, polskimi studiami, 700 dolarami, 16 książkami, 5 płytami, 4 obrazami mamy i bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Musiał zaczynać wszystko od nowa. Kolejne studia, nowe kontakty. Ludzie, którzy chętniej rzucali mu kłody pod nogi, niż pomagali. Wiedza, charakter i odwaga, a do tego odpowiednie polecenia i łut szczęścia - wszystko to złożyło się na sukces bohatera (autora) książki. Sukces niemały, bo Romuald "Aldek" Roman wspiął się aż na szczebel ministerialny. Swoją historię opisuje szczerze, bez omijania faktów, które inni woleliby przemilczeć, żeby odmalować obraz idealnego, zdolnego i przebojowego faceta.

Pisze, że studia, nawet najlepsze jak i wszystkie wymagane egzaminy nie wystarczą, żeby zdobyć wymarzone stanowisko. Równie ważne jak wieloletnia nauka i dobre wyniki, jest czyjeś "polecenie". Choć bez tego pierwszego, drugie nie byłoby możliwe do spełnienia.
Pisze o brygadziście o polsko brzmiącym nazwisku, który swoją polskość ukrywa, opowiada kawały o Polakach i pod swoimi rodakami kopie dołki, nawet, gdy ci ratują go z opresji.

Śmieje się z Amerykanów, z ich politycznej naiwności i wiary w misję, jaką Ameryka ma do spełnienia. "Świat potrzebuje przywódcy. Świat musi się dowiedzieć o naszej konstytucji, o naszych wartościach, które musimy ofiarować innym narodom. To nasz obowiązek i przywilej" - przekonuje przyjaciel autora Charles. "To jak to widzisz? Będziemy rozrzucać z samolotów somalijską edycję amerykańskiej konstytucji, oni to przeczytają i wprowadzą u siebie" - pyta ze zdrowym rozsądkiem narrator.

Najzmyślniejszy Polak w Ameryce

Jest kilka śmiesznych historii o profesorze z Filadelfii, o którym jeszcze kilka miesięcy temu głośno było w polskich mediach, ponieważ objawił się jako specjalista od katastrofy smoleńskiej i doradca ministra Maciarewicza. Okazuje się, że ów profesor uchodzi nie tylko w Pensylwanii za "najzmyślniejszego Polaka w Ameryce", a wieść o nim dotarła nawet do prezydenta Busha. A rozdział o tym, jak stroił fortepian, polecam szczególnie.

Ubawiła mnie historia jak to wiersz Adama Pacha pisany góralską gwarę udawał w Turcji starożytną grekę.

Historię Tadeusza Kościuszki w USA przeczytałam z wypiekami. W żadnym ze szkolnych życiorysów naszego bohatera narodowego a raczej bohaterów dwóch narodów nie było nic o testamencie, w którym ofiarował swój majątek na wykup i edukację niewolników. Z książki dowiedziałam się też, dlaczego do wypełnienia tego testamentu nie doszło. Autor "Amerykańskiego domu wariatów" pisze też o powodach, dla których Kościuszko miał w Ameryce tak bardzo pod górkę. O tym, jak przyjechał do USA bez pieniędzy i znajomości języka, szlachetny i uczciwy, ale i naiwny, wierzący w podobną szlachetność u innych.

Na koniec książki wydawca pisze, że "wszystkie imiona i sytuacje, choć mogą przypominać istniejące osoby, są wytworem wyobraźni autora". Jak przeczytacie, zrozumiecie powody pojawienia się takiej formułki. Nie wierzcie w jej prawdziwość.

Beata Zalot

Reklama
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
MIguel 2017-10-30 09:00:33
naprawdę to chyba już przesada.... Promować kogoś takiego
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy KUCHARKĘ z możliwością zamieszkania do pensjonatu w Białym Dunajcu. Wysokie wynagrodzenie.
    Tel.: 692522335
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO APARTAMENT 70m2 w cenie 50m2 z GARAŻEM. DWUPOZIOMOWY, BALKONY, KOMINEK. 510 090 023
  • PRACA | dam
    Grand Hotel Stamary zatrudni osobę na stanowisko PORTIERA. Doświadczenie mile widziane. Umowa o pracę. Zgłoszenia proszę kierować na adres mailowy: praca@stamary.pl, tel.: 669700699.
  • PRACA | dam
    Hotel Skalny *** w Zakopanem zatrudni osobę do obsługi recepcji - praca nocna.
    Tel.: 182019100
    E-mail: skalny@skalny.com.pl
  • PRACA | dam
    Pracownika do zakładu kuśnierskiego ubezpieczenie, dobra płaca.
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Przyjmę chłopaka do pakowania paczek i wykańczania skór gotowych, wym.prawo jazdy kat.B praca w Szaflarach.
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    ZAKOPIAŃSKIE CENTRUM KULTURY zatrudni osoby do: organizacji imprez oraz promocji. Zapraszamy do składania CV z listem motywacyjnym osobiście w siedzibie ZCK przy ul. Kościeliskiej 7, pon.- pt. w godz. 9:00-17:00 lub na adres e-mail: finanse2@promocja.zakopane.pl. Szczegóły na
    WWW: www.zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Agencja MEDICUS zatrudni OPIEKUNKI dla seniorów z Podhala.
    Tel.: 503650903
    E-mail: medicus.opieka@gmail.com
  • ZDROWIE I URODA
    CENTRUM STOMATOLOGII DOMINIK ul. Zakopiańska 6a, Rabka. Pon-Sb 8.30-20.00. Tel.: 182670739, 696025147, www.csdominik.pl. Implanty, odbudowa kości szczęki, konsultacje implantologiczne, chirurgia, protetyka(korony, mosty, licówki, protezy). Leczenie bruksizmu (stawu skroniowo-żuchwowego) leczenie zachowawcze, kanałowe, ortodoncja.
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP samochodów.
    Tel.: 512700770
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL 70 m2 w obiekcie hotelowym (Pensjonat) w centrum Zakopanego. 666378357
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCZYNIE DO SKLEPU MONOPOLOWEGO, na stałe - PORONIN -
    Tel.: 606 751 351.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy Dwóch Ratowników Wodnych Do Nowego Hotelu W Bukowinie Tatrzańskiej. Stała Praca. Dobre Warunki. Praca Od Zaraz.
    Tel.: 601 508 720
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy KIEROWCÓW kategorii C na transport lokalny, oraz kategorii C E na transport międzynarodowy.
    Tel.: +48502217387
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - wynajmę powierzchnie usługowo-magazynową o powierzchni około 250m2 i wysokości 4metry. Budynek jest przy ulicy Powstańców Śląskich (200metrów od Polany Szymoszkowej) więcej informacji udzielam telefonicznie.
    Tel.: 660710510
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZUKAM DO WYNAJĘCIA MIESZKANIA 3-POKOJOWEGO W ZAKOPANEM. Na dłuższy okres.
    Tel.: 724 998 895.
  • PRACA | dam
    Kierowca Busa kat.D
    Tel.: 607864852
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP AUT całych i rozbitych.
    Tel.: 516159309
    E-mail: msauto@onet.pl
    Inne: 516159309
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam KAWALERKI lub NIEWIELKIEGO 2-POKOJOWEGO MIESZKANIA W ZAKOPANEM. Na dłuższy okres -
    Tel.: 518 813 715.
  • PRACA | dam
    W związku z prężnym rozwojem naszej firmy poszukujemy kierowcy z prawem jazdy kategorii CE. Gwarantujemy umowę o pracę na stałe ,dogodne warunki i wynagrodzenie.
    Tel.: 504708402,500331199
    E-mail: malgorzatakrawczyk@onet.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię do pracy w restauracji w Zakopanem!!! Kucharza lub do przyuczenia kucharza. Kelnerke/kelnera na stałe
    Tel.: 883930208
    E-mail: anitawak@icloud.com
    Inne: 697034110
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica *** w Zakopanem poszukuje pracowników na stanowisko recepcjonisty/pokojowej. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres: kontakt@hotel-murowanica.pl lub o kontakt telefoniczny: 182063362
    Tel.: 182063362
  • PRACA | dam
    C.H. "Stopiak" w Nowym Targu zatrudni SPRZĄTACZKĘ. Praca co 2-gi dzień, w godzinach 14-21.30. Dojazd i powrót z pracy we własnym zakresie. CV przesyłać na adres: C.H. Stopiak, ul. Ludźmierska 26A, 34-400 Nowy Targ.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA-ST0LARZ,TYNKARZ. Praca w Oslo na warunkach norweskich, (firma norweska) dla: Stolarza- do wymiany DREWNIANEJ stolarki (okna,drzwi), Tynkarza- (również młodych początkujących tynkarzy). Znajomość języka NIE wymagana,(pracownicy w firmie z Podhala). Zarobki w przeliczeniu: 9,000-15,000 zł/miesiąc, na czysto. Bardzo częste zjazdy do kraju, wg. własnego uznania-średnio co 3 tygodnie. tel. 0047 938 88 654. ZAPRASZAMY !
    Tel.: 0047 938 88 654
    E-mail: marekklimala@gmail.com
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ: KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ - ZMYWAK. RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Norwegia -TYNKARZ, MALARZ, DEKARZ, BLACHARZ BUDOWLANY, MONTER RUSZTOWAŃ. Praca w Oslo na warunkach norweskich, (firma norweska). Znajomość języka NIE jest wymagana,(pracownicy w firmie z Podhala). Zarobki w przeliczeniu; 9,000-15,000 zł./miesiąc na czysto.Bardzo częste zjazdy do kraju, wg.własnego uznania-średnio co 3 tygodnie.Tel; 0047 938 88 654, (8.00-21.00)
    Tel.: Tel; 0047 938 88 654
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP Samochodów każda marka.
    Tel.: 512 700 770
  • BIURA RACHUNKOWE
    Usługi księgowo - kadrowe
    Tel.: 788539748
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ ZMIENNIKA NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 223 761.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2018-02-18 08:36 W tym wypadku na zakopiance rannych zostało 7 osób 2018-02-18 08:02 To już pewne - powstanie ścieżka wokół Jeziora Czorsztyńskiego 2018-02-17 22:13 Zadymienie w kamienicy w centrum Nowego Targu 2018-02-17 21:11 Drastyczna reklama na Szymoszkowej. Głos czytelniczki TP 13 2018-02-17 20:10 Piękna góra 2018-02-17 19:23 Kolizja i kara 3 2018-02-17 19:16 Nie jedźcie tą drogą 2018-02-17 19:14 Sprawdzą 2 burmistrzów i 4 spółki 2 2018-02-17 18:47 Może właśnie narodził się tu narciarski talent 2018-02-17 18:29 Ulica imienia Kamila Stocha? 3 2018-02-17 18:22 Bociani spacer w środku lutego 1 2018-02-17 17:16 Zaśnieżone autokary grozy 1 2018-02-17 17:14 Miłośnicy biegówek wreszcie się doczekali (WIDEO) 2 2018-02-17 16:57 Dziś mieliśmy narciarski raj (WIDEO, ZDJĘCIA) 2018-02-17 16:46 Lalki na scenie 2018-02-17 15:30 Zderzenie na zakopiance. Siedem osób rannych 2018-02-17 15:27 Flisacy z nowym prezesem 3 2018-02-17 15:10 Kamil Stoch mistrz, mistrz, mistrz 8 2018-02-17 14:08 Kluczyki od peugeota znalezione w Tatrach. Właściciel już się odnalazł 4 2018-02-17 14:01 Dachowanie w Krościenku 2018-02-17 12:09 Skocznia pod nadzorem 2018-02-17 11:48 Mroźny i piękny poranek w Hałuszowej 1 2018-02-17 09:55 Marcin Kydryński w Rabce 2018-02-17 08:21 Kult na scenie w Nosalowym 2018-02-17 08:07 Młodzież z Szaflar na muzycznych warsztatach gospel 2 2018-02-16 21:05 Te oczy mówią wszystko. Czy ktoś je przygarnie 2018-02-16 20:03 Zakopane zakorkowane 5 2018-02-16 19:03 Made in Małopolska – sto procent smaku 2018-02-16 18:19 Wszystko dla młodej pary i nie tylko 2018-02-16 18:00 Parcele Urzędnicze w rejestrze zabytków? 11 2018-02-16 17:45 Klub SN PTT Zakopane 1907 zaprasza na zawody 1 2018-02-16 16:47 W jeden wieczór zebrali 20 tys. zł. dla Chatki 1 2018-02-16 16:13 Zęby w ścianę 2018-02-16 14:54 Policjanci uratowali mężczyznę 1 2018-02-16 14:54 Korek rytualny 1 2018-02-16 13:33 Fashion Day Zakopane - odsłona druga 2018-02-16 13:26 Wpadł do komisu porozbijał samochody 2 2018-02-16 12:41 Kolizja w Rdzawce 2018-02-16 12:19 Smog nieustający 2018-02-16 11:57 Wypadek na zakopiance 2018-02-16 11:36 Z Poronina na Szymony w 50 minut 7 2018-02-16 11:16 Gra w Spisz 2018-02-16 10:51 Coraz więcej śniegu. Pogarszają się warunki na drogach 1 2018-02-16 09:07 57-latek próbował zgwałcić 94-latkę 3 2018-02-16 07:55 Bądź w Pogotowiu 4 2018-02-15 21:40 Pomnik na rumowisku 1 2018-02-15 21:19 Mateusz Rzadkosz marzy o mistrzostwie świata 2018-02-15 21:13 Wieże widokowe i ścieżka w koronach drzew 2018-02-15 20:05 Cudowne Tatry ponad chmurami (WIDEO, ZDJĘCIA) 2018-02-15 18:28 Flisacy wybiorą nowego prezesa 4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-02-18 08:52 1. Postawcie reklamę w Białce i Kluszkowcach. Oczywiście przy wyciągu. Natomiast w lecie nad Dunajcem, będzie taka atrakcja turystyczna. 2018-02-18 08:45 2. Poproś żeby ci taki bilbordzik ustawili pod chałupą! 2018-02-18 07:51 3. to są ludzie inaczej postrzegający rzeczywistość, dajcie sobie spokój z krytyką, bo ich umysły i tak tego nie ogarniają. 2018-02-18 06:43 4. Tego typu reklamy powinnyśmy oglądać częściej! Dlaczego? Dlatego, ze dzięki terapii szokowej zrozumieją co jest dobre co złe. Bo jak widzę wasze sposoby wychowania że na pytanie( odchodząc od tematu)- skąd się bierze mięso to odpowiadacie- że sklepu!!! Sam nie jestem za aborcją. 2018-02-18 05:57 5. Mirka-nie jęcz tyle.. "Schody" temu Panu dopiero sie zaczynaja-zaden ubezpieczyciel ( pod warunkiem ze Iveco bylo ubezpieczone) nie wyplaci odszkodowania poszkodowanym skoro sprawca nie posiadal tzw kwitów! Ponadto jesli pojazd nie byl ubezpieczony (co wypada wziac pod uwage) gosc bedzie scigany przez Fundusz Gwarancyjny a tam na wejsciu masz obecnie za brak OC 3600zł+kolizja+rany odniesione przez poszkodowanych.. Hoho.. Wyjdzie troche.. Zaczynaja sie wiec koszta tegoz Pana.. To nie beda 2tys jak na Krupowkach badz pewna :). Pozdrawiam 2018-02-18 05:46 6. to FAKE! 2018-02-18 00:14 7. popieram, ale szkoda że czasy takie, że teraz wszytko nazywa się imieniem Lech K., ulice, ronda, skwery, parki, itd. więc raczej 3 złota olimpijskie nie przebiją żalu po bracie. 2018-02-17 23:49 8. Czyli jednak to są zwłoki nienarodzonych dzieci a nie zlepek komórek, jak chciała jedna .Nowoczesna. Do osoby posługującej się ps. Rys, nie wiedziałem, że ktoś, kto ratuje ludzkie życie jest zacofany i z ciemnogrodu. 2018-02-17 23:47 9. Serdeczne gratulacje :-) 2018-02-17 23:45 10. nie rozumiem logiki pojawiania sie takich billboardow. na kazdym kroku mowi sie ile przemocy wszedzie. mam jak najbardziej antyaborcyjne poglady i jestem katoliczka ale ludzie - pomyslcie wlasnie o dzieciach. o tych 5,6 latkach. co mamy im powiedziec... tu nie chodzi o starych bykow - ale o te dzieci..... o ich psychike!!!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania

Album TP