Reklama

2017-01-15 16:26:14

Reklama

Historia

Gazdówka na Facebooku

Reklama

Reklama

Brony to ja ostatnio widziałam w karczmie na ścianie. To, co wydawało nam się wieczne, na naszych oczach zanika - mówi Anna Buńda-Dorula. Dlatego postanowiła dokumentować wszystko, co kojarzy się z gazdówką.

Hania jest kulturoznawcą po Uniwersytecie Jagiellońskim, ma jeszcze kilka innych ukończonych studiów i dyplomów. Jest też miłośniczką góralszczyzny. Przede wszystkim jednak wychowała się na gazdówce w Suchem. Wie, jak może piec skóra, kiedy pracuje się przy suszeniu siana i zacznie padać deszcz. Przerzuciła niejeden ugrabek na grabiach i widłach, nieobce są jej zapachy z obory. Gazdowska dziewczyna.

- W Polsce panuje stereotyp, że Podhale to owieczki, bacowanie. I co? Jak owce idą na hale, to góralom pozostającym we wsi  zaczynają się wczasy? - pyta. - A gdzie krowy, ziemniaki, sianokosy, młócka, rozrzucanie gnoju - całe nasze gazdowanie. Na folderach lepiej wygląda wystrojony juhas i białe owieczki, ale nasze dziedzictwo, nasza tradycja, cała kultura wiąże się także z gazdowaniem - podkreśla. - Ostrewki, kupki gnoju na polu to także źródło góralszczyzny. Nie tylko cekiny, hafty i przyśpiewki - dodaje.

- Jeszcze niedawno wydawało się, że widok pługa czy bron w polu to widok na trwałe wpisany w podhalański krajobraz, a teraz to ja brony mogę sobie pooglądać w karczmie na ścianie - mówi. - To, co wydawało się być wieczne  - zanika w błyskawicznym tempie - mówi. - Nie można oczywiście zmusić nikogo do życia w skansenie, ale nie można też dopuścić do tego aby jedynym obrazem Podhala, był ten z turystycznego folderu. W naszej świadomości musi być też miejsce na to nieco mniej spektakularne, ale prawdziwe Podhale.

W domu Hani aparat fotograficzny był od lat. – Fotografować zaczął brat, potem wkręciła się mama i siostra, dużo później ja. Nie było niczym niezwykłym zabranie aparatu w pole. Często ktoś z nas robił zdjęcia, jak grabiliśmy siano, przy sadzeniu ziemniaków, a nawet rozrzucaniu gnoju - wspomina.

Obrazki, które jeszcze w latach 70. i 80. były czymś powszednim, dziś opowiadają o świecie, którego już nie ma. Odszedł zupełnie niezauważalnie, po cichu. Dlatego postanowiła stare fotografie zeskanować, pokatalogować  i część umieścić na Facebooku.

Podhale, które znika

- Na początku chciałam się podzielić tymi fotografiami z siostrą i z bratem, którzy mieszkają za Oceanem, szybko okazało się, że te zdjęcia wzbudzają zainteresowanie i wywołują emocje także u obcych ludzi - opowiada. - Bo jest sentyment do tego Podhala, którego już nie ma.

Internetowa "Gazdówka" ożywiła się, gdy do projektu Hani przyłączył  się Janusz Tycner, znany rysownik z Suchego, również rozmiłowany w góralszczyźnie. Okazało się, że od lat dokumentował na zdjęciach ginącą architekturę i podhalańskie pejzaże. Nie tylko wzbogacił stronę swoimi fotografiami i rysunkami, ale został na niej adminem i głównym autorem zdjęć. Tak naprawdę to on właśnie nadaje "Gazdówce" klimat. Kiedy umieścił apel o przysyłanie fotografii związanych z gazdowaniem, strona zaczęła się rozrastać, przybywało na niej "lajków" i komentarzy.

- Na gazdówce się nie wychowałem, ale rodzeństwo mamy gazdowało, wujkowie bacowali, więc czasem mogłem się przyglądać i uczestniczyć w niektórych pracach. Najprzyjemniejsze było oczywiście deptanie siana   - mówi Janusz.

Swój pierwszy aparat cyfrowy dobrej jakości kupił w 2002 r. r. - Najczęściej fotografowałem stare budynki i krajobrazy. Choć od tego czasu minęło tylko kilkanaście lat, wielu z tych budynków już nie ma - opowiada. Na "Gazdówce" jest ok. 1000 zdjęć jego autorstwa.

Potem do Hani i Janusza dołączył 19-letni Mateusz Cudzich z Białego Dunajca, którego pasją jest genealogia i niczym detektyw rozwikłuje rodzinne konotacje.

Kiedyś pod jednym ze zdjęć, na którym był niepozorny most w Suchem, pojawił się angielskojęzyczny komentarz. - Okazało się, że to Stanley Hetz z USA, którego przodkowie pochodzą z Zubsuchego (jeszcze nie ustaliliśmy, czy z Suchego, czy z Zębu). Skontaktowałam go z Mateuszem. Dotarł do metryk dziadków i pradziadków Stanleya, odtworzył drzewo genealogiczne kilka pokoleń wstecz. Nasz komentator z USA był bardzo wzruszony - opowiada gaździna internetowej Gazdówki. A Stanley Hetz okazał się Stanisławem Hycem.

Fotografie zaziyracy

Nadesłane  fotografie nazywają "zdjęciami zaziyracy". Ich liczba ciągle rośnie. Rośnie też liczba komentarzy pod poszczególnymi fotografiami. Internauci rozszyfrowują ludzi i miejsca. Niektóre zdjęcia  sięgają lat 30. ubiegłego wieku. Jedna z najstarszych fotografii przedstawia Komunię św. w Poroninie. Są na niej dzieci i ówczesny proboszcz ks. Jakub Możdżeń. Zamieścił ją właśnie Mateusz Cudzich, specjalista od genealogii na Gazdówce.

- Wszystko zaczęło się od własnej rodziny - opowiada. - Na początku nie wiedziałem nawet, ile rodzeństwa miała moja babcia. Zacząłem się dopytywać taty, dziadka. Potem przeszukałem strych. Znalazłem album z rodzinnymi fotografiami i paczkę ze starymi dokumentami - opowiada o początkach swojej pasji. Bardzo pomocna okazała się wizyta na parafii i przestudiowanie ksiąg parafialnych. Mateusz dotarł aż do przodków na przełomie XVIII i XIX w. Ponieważ interesuje się historią, swoją wiedzę pogłębiał dalej, a badania genealogiczne wykroczyły poza jego rodzinę.

Kiedyś wszedł na Gazdówkę na Facebooku i skomentował jedno ze zdjęć.  - Nie tylko wiedział, kto na zdjęciu jest, choć zdjęcie było bardzo stare, ale zrobił dokładny opis, świadczący o niemałej jego wiedzy. Zaskoczył mnie, szczególnie gdy dowiedziałam się, że Mateusz jest jeszcze w szkole średniej  - opowiada Anna Buńda-Dorula. Teraz Mateusz jest na stronie specjalistą od identyfikacji osób i często pomaga rozwikłać różne genealogiczne zagadki. Choć - jak przyznaje - czasu ostatnio ma mniej, bo w tym roku zdaje maturę.

- Nie czerpiemy z tego żadnych profitów, robimy to dla własnej satysfakcji - podkreśla Hania. - Nie przypuszczałam, że będzie to wywoływać tyle emocji, że tylu ludzi się w to wkręci. Zawsze wiedziałam, że warto to robić, ale wydawało mi się, że to projekt raczej niszowy, a tu nam się masówka kroi.

Beata Zalot
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
gość 2017-01-15 17:55:56
Tak wpuśćme jescze więcej ceprów to broń ani w karcmie nie uwidzime im wszystko przeskodzo gnuj bo śmierdzi kogut bo pieje krowa bo rycy gazda bo kieby nie on to by tu tego nie było bole też śmierdzą a nojgorsy to tyn smog to tys wina gazdów bo piłą wynglem . Tak że nasz czas gazdowanio na Podhalu dobiega końca gorzej jak za Niemców

Reklama
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do ROZNOSZENIA ULOTEK i promowania wycieczek jednodniowych.
    Tel.: 693-636-136
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Znaleziono ok. 1.5 roczną SUCZKĘ, niedużą, czarno-brązowa. Łagodną, przyjazną. PILNIE POSZUKUJE DOBREGO DOMU.
    Tel.: 609 10 96 40.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    OKAZJA! FASHION STREET 29 - ODSTĄPIĘ EKSKLUZYWNY LOKAL HANDLOWY W PRESTIŻOWYM MIEJSCU W ZAKOPANEM PRZY KRUPÓWKACH. Kontakt:
    Tel.: 505 272 202.
  • PRACA | dam
    OSOBĘ Z ZAKOPANEGO DO SPRZĄTANIA POKOI - praca wg grafika.
    Tel.: 604 249 169.
  • PRACA | dam
    Firma transportowa zatrudni KIEROWCĘ na trasy międzynarodowe jazda tam i z powrotem, zjazd co tydzień, wymagane prawa jazdy kat. C E.
    Tel.: 508095498
    E-mail: logistick@vp.pl
  • PRACA | szukam
    Profesjonalne wykończenie wnętrz. Gipsowanie, malowanie, tapetowanie, układanie płytek, hudraulika, elektryka.
    Tel.: 537124485
    E-mail: gri.krasinskiadam@onet.pl
  • PRACA | dam
    Pizzeria Da Grasso w Nowym Targu zatrudni: KUCHARZY, PIZZERMANÓW lub PIEKARZY, POMOCE KUCHENNE, KELNERÓW, KELNERKI. Praca stała, z możliwością przyuczenia. 508 256 350.
  • PRACA | dam
    FIRMA REMONTOWO-BUDOWLANA ZATRUDNI OD ZARAZ DO PRAC OGÓLNOBUDOWLANYCH MURARZY, CIEŚLI, DEKARZY I KIEROWCÓW -
    Tel.: 608 165 139.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    OKAZJA działka budowlana w Gliczarowie Górnym 1300m2 atrakcyjna cena
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ duży pensjonat, ośrodek wczasowy może być do remontu lub w trakcie budowy Zakopane, okolica
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
    WWW: www.b12.pl
  • PRACA | dam
    Nawiążę współpracę ze Specjalistą Refleksologii. Kontakt telefoniczny 531 467 974.
  • PRACA | dam
    Pracownik biurowy, miejsce pracy Maniowy, wymagania: dobra znajomość angielskiego, obsługa komputera, doświadczenie w telefonicznej obsłudze klienta. Stawka od 2300zł netto/m-c. Aplikacje prosimy przesyłać na maila: d.pearce@norint.pl
    E-mail: d.pearce@norint.pl
    WWW: www.norint.pl
  • PRACA | dam
    Pizzeria Da Grasso w Nowym Targu zatrudni KUCHARZA oraz POMOC KUCHENNĄ. 500 644 297, 508 256 350.
  • PRACA | dam
    Restauracja Tatradycja - Nowa kuchnia Tatr w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni: KUCHARZA, KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ. Praca stała w oparciu o umowę o pracę/zlecenie
    Tel.: 511210842
    E-mail: ks.morskieoko@nat.pl
  • PRACA | dam
    Potrzebny MŁODY PRACOWNIK (PRACE BUDOWLANE), praca dobrze płatna + ubezpieczenie. 791 669 932.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam OWCE CZARNOGŁÓWKI.
    Tel.: 782049935
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni RECEPCJONISTKĘ. Bardzo dobre warunki.
    Tel.: 694667788
  • PRACA | dam
    Zatrudnię POMOC KUCHENNĄ w terminie 16-30.08.2018 /Zakopane/, tel. 608-842-830
  • PRACA | dam
    SZUKAMY PRACOWNIKÓW - STARSZY SPRZEDAWCA - sklep sportowy Krupówki - ZAKOPANE.MW@GMAIL.COM
  • PRACA | dam
    KUCHARKA z doświadczeniem w Pensjonacie. Praca od zaraz.
    Tel.: 601496543
  • PRACA | dam
    INŻYNIER, GEODETA, PROJEKTANT, zatrudnimy w biurze geodezyjno projektowym inżynierów geodetów, inżynierów budownictwa, projektantów, możliwość odbycia stażu, umowa o pracę , możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego
    Tel.: 696427514
    E-mail: geoart@fr.pl
    WWW: geoart.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię sprzedawczynię do sklepu spożywczego na Cyrhli Zakopane na pełny etat co drugi dzień
    Tel.: 606206716
    E-mail: pokojemalgorzatka@wp.pl
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • PRACA | dam
    Nowy Targ zatrudnię KUCHARZA-POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-08-14 16:41 Piorun uderzył w budynek niedaleko centrum Zakopanego. Ulewa pod Giewontem 2018-08-14 16:37 Biały niedźwiedź jakby bielszy 2018-08-14 15:03 Złapali handlarzy, przejęli tysiące dawek dopalaczy 2 2018-08-14 14:58 Góralski korowód i zabawa 2018-08-14 14:31 Wielki finał Festiwalu 2018-08-14 14:11 Gigant się zwija 1 2018-08-14 12:34 Plażing w Pieninach 2018-08-14 12:23 Niedźwiadek przebiegł 10 metrów przed panią Anną 7 2018-08-14 12:15 Potężny korek z Cyrhli do Zakopanego. Zakopianka też stoi 7 2018-08-14 11:56 Wystawa Polsko Słowackie Ciesielskie Śpasy 2018-08-14 11:48 Nadciągają burze z gradem 1 2018-08-14 11:38 Wybory samorządowe 21 października 5 2018-08-14 11:31 Oddajcie krew na Krupówkach! 2 2018-08-14 10:57 Muzyczna niedziela w altanie 2018-08-14 10:48 Groźny wypadek na budowie w Maruszynie 2018-08-14 09:35 Zderzenie motocyklisty z samochodem 1 2018-08-14 08:58 Hej, szalała, szalała 2018-08-14 08:01 Zadarł z prokuratorem 2018-08-14 07:29 Żuki w Kmicicu 2018-08-13 20:06 Międzynarodowe towarzystwo na Krupówkach 4 2018-08-13 19:45 Landszaft z mgiełką 2018-08-13 19:11 Ksiądz oskarżony 11 2018-08-13 18:34 Wielkogabarytowe zmiany 2 2018-08-13 16:59 Duży nie zawsze może więcej 2 2018-08-13 14:52 Owczarek niemiecki pogryzł 8-letnią dziewczynkę 1 2018-08-13 14:16 Ogień strawił 200 tys. złotych 2018-08-13 13:38 Dziennikarz Tygodnika Podhalańskiego nagrodzony w Tarnowie 3 2018-08-13 13:18 Na razie słońce i ciepło. Załamanie pogody we wtorek wieczorem 2018-08-13 11:47 Pijany motocyklista wjechał w płot 2 2018-08-13 11:00 Parking przed Morskim Okiem zapełniony. Nie jedźcie tam swoimi autami! 6 2018-08-13 10:49 Znowu stoimy w korkach 4 2018-08-13 09:54 Nie chcą, by wójt zarabiał mniej 3 2018-08-13 09:15 Sonia szuka domu (WIDEO) 2018-08-13 08:12 Oddaj krew na Jarmarku Podhalańskim 2018-08-12 21:54 Sztuka spod Giewontu 1 2018-08-12 21:09 Msza Święta Ludzi Gór (GALERIA ZDJĘĆ) 4 2018-08-12 20:19 Groźny pożar w Kościelisku. Główna droga zablokowana (GALERIA ZDJĘĆ) 4 2018-08-12 20:01 Smaki Europy 3 2018-08-12 19:33 Pinkwart i Urbanek z Nagrodą Literacką Zakopanego 1 2018-08-12 19:03 Francuskie melodie w Kmicicu 2018-08-12 18:53 Do zobaczenia! 5 2018-08-12 18:14 Pies taternik z Zawratu odnalazł dom 1 2018-08-12 18:13 Do oddania śliczny kotek! 3 2018-08-12 17:38 Wszyscy pojechali nad Morskie Oko. Tylu aut nie było tam nigdy 12 2018-08-12 16:55 Literacki Plac Niepodległości 2018-08-12 15:43 Zanieczyszczony potok na Skibówkach w Zakopanem (WIDEO, ZDJĘCIA) 2 2018-08-12 15:35 Taternik odpadł od ściany na Granatach 1 2018-08-12 15:33 Trzy samochody zderzyły się na zakopiance 2018-08-12 15:05 Sabałowa noc ze zbójnikami i orlicami 2018-08-12 14:10 Kolejne dwa wypadki w Tatrach
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-08-14 16:22 1. Trochę szkoda, że nasze najsprawiedliwsze na świecie prawo nie pozwala nakręcić filmu edukacyjnego z udziałem tych mocarzy. Mogli by pokazać przemoc dopalaczy na sobie. 2018-08-14 15:47 2. Nowotatska Koscieliska zakorkowana Obwodnica odciąźy centrum miasta rezerwacja trenu od lat 70tych wykupy trrenowv zatrzymano kilka domow na ul.Stary Kamienc wykupiono brak konsekwencji w realizacji inwestycji przez burmiszyrzow . 2018-08-14 15:19 3. Brawo Policja!! 2018-08-14 15:13 4. Dorula do dymisji takiego nieudacznika Zakopane nie miało od 30 lat! Sytuację uratować mogą tylko parkingi zaporowe inaczej podusimy się w tym mieście! . W okresie największego natężenia ruchu zakaz wjazdu do Zakopanego od strony Cyrhli ,Poronina, Kościeliska . Zostawiasz auto na parkingu zaporowym dostajesz bilet na darmowe przejazdy komunikacją miejską.Sprawna komunikacja to podstawa ale taka która wyeliminuje busiarzy! Wschodnia i Zachodnia obwodnica Zakopanego ale bez możliwości wjazdu do Zakopanego 2018-08-14 15:10 5. Emerycie, pamiętaj jakiego w... a dał ci PiS. Więc schowaj dziecku i wnuczkom dowód 2018-08-14 14:53 6. Do Amfibia - takie lubię 2018-08-14 14:40 7. Przy zakopiance w nowym targu też powstaje gigantyczna samowola ale to akurat wszyscy traktują jako sensacje a nie aferę 2018-08-14 14:35 8. Obwodnica? Po moim? Niedoczekanie! z siekierom pujdem 2018-08-14 14:25 9. Kawał solidnego człowieka ! Brawo 2018-08-14 13:59 10. Jak skończy się remont w Dunajcu i Poroninie i do ZKP wjedzie bez przeszkód jeszcze więcej aut, to będzie katastrofa kompletna. Najwyższa pora zrobić z Zakopca Zermatt. Zamknąć całkowicie dla obcych. Mogą jeździć tylko mieszkańcy.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

Pożegnania

FILMY TP