Reklama

2017-01-15 16:26:14

Reklama

Historia

Gazdówka na Facebooku

Reklama

Brony to ja ostatnio widziałam w karczmie na ścianie. To, co wydawało nam się wieczne, na naszych oczach zanika - mówi Anna Buńda-Dorula. Dlatego postanowiła dokumentować wszystko, co kojarzy się z gazdówką.

Hania jest kulturoznawcą po Uniwersytecie Jagiellońskim, ma jeszcze kilka innych ukończonych studiów i dyplomów. Jest też miłośniczką góralszczyzny. Przede wszystkim jednak wychowała się na gazdówce w Suchem. Wie, jak może piec skóra, kiedy pracuje się przy suszeniu siana i zacznie padać deszcz. Przerzuciła niejeden ugrabek na grabiach i widłach, nieobce są jej zapachy z obory. Gazdowska dziewczyna.

- W Polsce panuje stereotyp, że Podhale to owieczki, bacowanie. I co? Jak owce idą na hale, to góralom pozostającym we wsi  zaczynają się wczasy? - pyta. - A gdzie krowy, ziemniaki, sianokosy, młócka, rozrzucanie gnoju - całe nasze gazdowanie. Na folderach lepiej wygląda wystrojony juhas i białe owieczki, ale nasze dziedzictwo, nasza tradycja, cała kultura wiąże się także z gazdowaniem - podkreśla. - Ostrewki, kupki gnoju na polu to także źródło góralszczyzny. Nie tylko cekiny, hafty i przyśpiewki - dodaje.

- Jeszcze niedawno wydawało się, że widok pługa czy bron w polu to widok na trwałe wpisany w podhalański krajobraz, a teraz to ja brony mogę sobie pooglądać w karczmie na ścianie - mówi. - To, co wydawało się być wieczne  - zanika w błyskawicznym tempie - mówi. - Nie można oczywiście zmusić nikogo do życia w skansenie, ale nie można też dopuścić do tego aby jedynym obrazem Podhala, był ten z turystycznego folderu. W naszej świadomości musi być też miejsce na to nieco mniej spektakularne, ale prawdziwe Podhale.

W domu Hani aparat fotograficzny był od lat. – Fotografować zaczął brat, potem wkręciła się mama i siostra, dużo później ja. Nie było niczym niezwykłym zabranie aparatu w pole. Często ktoś z nas robił zdjęcia, jak grabiliśmy siano, przy sadzeniu ziemniaków, a nawet rozrzucaniu gnoju - wspomina.

Obrazki, które jeszcze w latach 70. i 80. były czymś powszednim, dziś opowiadają o świecie, którego już nie ma. Odszedł zupełnie niezauważalnie, po cichu. Dlatego postanowiła stare fotografie zeskanować, pokatalogować  i część umieścić na Facebooku.

Podhale, które znika

- Na początku chciałam się podzielić tymi fotografiami z siostrą i z bratem, którzy mieszkają za Oceanem, szybko okazało się, że te zdjęcia wzbudzają zainteresowanie i wywołują emocje także u obcych ludzi - opowiada. - Bo jest sentyment do tego Podhala, którego już nie ma.

Internetowa "Gazdówka" ożywiła się, gdy do projektu Hani przyłączył  się Janusz Tycner, znany rysownik z Suchego, również rozmiłowany w góralszczyźnie. Okazało się, że od lat dokumentował na zdjęciach ginącą architekturę i podhalańskie pejzaże. Nie tylko wzbogacił stronę swoimi fotografiami i rysunkami, ale został na niej adminem i głównym autorem zdjęć. Tak naprawdę to on właśnie nadaje "Gazdówce" klimat. Kiedy umieścił apel o przysyłanie fotografii związanych z gazdowaniem, strona zaczęła się rozrastać, przybywało na niej "lajków" i komentarzy.

- Na gazdówce się nie wychowałem, ale rodzeństwo mamy gazdowało, wujkowie bacowali, więc czasem mogłem się przyglądać i uczestniczyć w niektórych pracach. Najprzyjemniejsze było oczywiście deptanie siana   - mówi Janusz.

Swój pierwszy aparat cyfrowy dobrej jakości kupił w 2002 r. r. - Najczęściej fotografowałem stare budynki i krajobrazy. Choć od tego czasu minęło tylko kilkanaście lat, wielu z tych budynków już nie ma - opowiada. Na "Gazdówce" jest ok. 1000 zdjęć jego autorstwa.

Potem do Hani i Janusza dołączył 19-letni Mateusz Cudzich z Białego Dunajca, którego pasją jest genealogia i niczym detektyw rozwikłuje rodzinne konotacje.

Kiedyś pod jednym ze zdjęć, na którym był niepozorny most w Suchem, pojawił się angielskojęzyczny komentarz. - Okazało się, że to Stanley Hetz z USA, którego przodkowie pochodzą z Zubsuchego (jeszcze nie ustaliliśmy, czy z Suchego, czy z Zębu). Skontaktowałam go z Mateuszem. Dotarł do metryk dziadków i pradziadków Stanleya, odtworzył drzewo genealogiczne kilka pokoleń wstecz. Nasz komentator z USA był bardzo wzruszony - opowiada gaździna internetowej Gazdówki. A Stanley Hetz okazał się Stanisławem Hycem.

Fotografie zaziyracy

Nadesłane  fotografie nazywają "zdjęciami zaziyracy". Ich liczba ciągle rośnie. Rośnie też liczba komentarzy pod poszczególnymi fotografiami. Internauci rozszyfrowują ludzi i miejsca. Niektóre zdjęcia  sięgają lat 30. ubiegłego wieku. Jedna z najstarszych fotografii przedstawia Komunię św. w Poroninie. Są na niej dzieci i ówczesny proboszcz ks. Jakub Możdżeń. Zamieścił ją właśnie Mateusz Cudzich, specjalista od genealogii na Gazdówce.

- Wszystko zaczęło się od własnej rodziny - opowiada. - Na początku nie wiedziałem nawet, ile rodzeństwa miała moja babcia. Zacząłem się dopytywać taty, dziadka. Potem przeszukałem strych. Znalazłem album z rodzinnymi fotografiami i paczkę ze starymi dokumentami - opowiada o początkach swojej pasji. Bardzo pomocna okazała się wizyta na parafii i przestudiowanie ksiąg parafialnych. Mateusz dotarł aż do przodków na przełomie XVIII i XIX w. Ponieważ interesuje się historią, swoją wiedzę pogłębiał dalej, a badania genealogiczne wykroczyły poza jego rodzinę.

Kiedyś wszedł na Gazdówkę na Facebooku i skomentował jedno ze zdjęć.  - Nie tylko wiedział, kto na zdjęciu jest, choć zdjęcie było bardzo stare, ale zrobił dokładny opis, świadczący o niemałej jego wiedzy. Zaskoczył mnie, szczególnie gdy dowiedziałam się, że Mateusz jest jeszcze w szkole średniej  - opowiada Anna Buńda-Dorula. Teraz Mateusz jest na stronie specjalistą od identyfikacji osób i często pomaga rozwikłać różne genealogiczne zagadki. Choć - jak przyznaje - czasu ostatnio ma mniej, bo w tym roku zdaje maturę.

- Nie czerpiemy z tego żadnych profitów, robimy to dla własnej satysfakcji - podkreśla Hania. - Nie przypuszczałam, że będzie to wywoływać tyle emocji, że tylu ludzi się w to wkręci. Zawsze wiedziałam, że warto to robić, ale wydawało mi się, że to projekt raczej niszowy, a tu nam się masówka kroi.

Beata Zalot
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
gość 2017-01-15 17:55:56
Tak wpuśćme jescze więcej ceprów to broń ani w karcmie nie uwidzime im wszystko przeskodzo gnuj bo śmierdzi kogut bo pieje krowa bo rycy gazda bo kieby nie on to by tu tego nie było bole też śmierdzą a nojgorsy to tyn smog to tys wina gazdów bo piłą wynglem . Tak że nasz czas gazdowanio na Podhalu dobiega końca gorzej jak za Niemców
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    RENAULT SCENIC 2, dCI 1.9, ROK 2003, MODEL 2004, CENA 3900. 607 876 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    BUKOWINA TATRZAŃSKA WIERCH KURUCOWY - DZIAŁKA BUDOWLANA (WZ) 11 AR, WIDOKOWA. 608 021 538.
  • PRACA | dam
    HOTEL *** LOGOS w Zakopanem poszukuje: - kelnera do restauracji hotelowej ze znajomością języka angielskiego (chętnie z doświadczeniem). Oferujemy: - elastyczny grafik pracy,- umowę o pracę. Prosimy przesyłać aplikacje na adres: hotel@logos-zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy pracownika do obsługi Willi Malinowej w Zakopanem. Obowiązki: przygotowanie śniadań oraz sprzątanie pokoi.
    Tel.: 506970444
    E-mail: info@willamalinowa.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam chodniki goralskie.
    Tel.: 182658152
    E-mail: marekp1@msn.com
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Kościelisku poszukuje POMOCY KUCHENNEJ do przygotowywania śniadań. Praca w godzinach 6-13.
    Tel.: tel. 668302320
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY OD ZARAZ Panów z orzeczeniem o niepełnosprawności do sprzątania marketu budowlanego w Nowym Targu. Wynagrodzenie od 11 zł/h netto (na rękę). Kontakt 601 156 466 lub 661 970 428
  • PRACA | dam
    OSOBĘ DO ROZNOSZENIA ULOTEK - MURZASICHLE, BUKOWINA, PORONIN. Darmowy transport z i na miejsce. Minimum 15 zł/godz.
    Tel.: 666 990 969.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy KUCHARKĘ z możliwością zamieszkania do pensjonatu w Białym Dunajcu. Wysokie wynagrodzenie.
    Tel.: 692522335
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO APARTAMENT 70m2 w cenie 50m2 z GARAŻEM. DWUPOZIOMOWY, BALKONY, KOMINEK. 510 090 023
  • PRACA | dam
    Grand Hotel Stamary zatrudni osobę na stanowisko PORTIERA. Doświadczenie mile widziane. Umowa o pracę. Zgłoszenia proszę kierować na adres mailowy: praca@stamary.pl, tel.: 669700699.
  • PRACA | dam
    Hotel Skalny *** w Zakopanem zatrudni osobę do obsługi recepcji - praca nocna.
    Tel.: 182019100
    E-mail: skalny@skalny.com.pl
  • PRACA | dam
    Pracownika do zakładu kuśnierskiego ubezpieczenie, dobra płaca.
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Przyjmę chłopaka do pakowania paczek i wykańczania skór gotowych, wym.prawo jazdy kat.B praca w Szaflarach.
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    ZAKOPIAŃSKIE CENTRUM KULTURY zatrudni osoby do: organizacji imprez oraz promocji. Zapraszamy do składania CV z listem motywacyjnym osobiście w siedzibie ZCK przy ul. Kościeliskiej 7, pon.- pt. w godz. 9:00-17:00 lub na adres e-mail: finanse2@promocja.zakopane.pl. Szczegóły na
    WWW: www.zakopane.pl
  • ZDROWIE I URODA
    CENTRUM STOMATOLOGII DOMINIK ul. Zakopiańska 6a, Rabka. Pon-Sb 8.30-20.00. Tel.: 182670739, 696025147, www.csdominik.pl. Implanty, odbudowa kości szczęki, konsultacje implantologiczne, chirurgia, protetyka(korony, mosty, licówki, protezy). Leczenie bruksizmu (stawu skroniowo-żuchwowego) leczenie zachowawcze, kanałowe, ortodoncja.
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP samochodów.
    Tel.: 512700770
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCZYNIE DO SKLEPU MONOPOLOWEGO, na stałe - PORONIN -
    Tel.: 606 751 351.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy Dwóch Ratowników Wodnych Do Nowego Hotelu W Bukowinie Tatrzańskiej. Stała Praca. Dobre Warunki. Praca Od Zaraz.
    Tel.: 601 508 720
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy KIEROWCÓW kategorii C na transport lokalny, oraz kategorii C E na transport międzynarodowy.
    Tel.: +48502217387
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - wynajmę powierzchnie usługowo-magazynową o powierzchni około 250m2 i wysokości 4metry. Budynek jest przy ulicy Powstańców Śląskich (200metrów od Polany Szymoszkowej) więcej informacji udzielam telefonicznie.
    Tel.: 660710510
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZUKAM DO WYNAJĘCIA MIESZKANIA 3-POKOJOWEGO W ZAKOPANEM. Na dłuższy okres.
    Tel.: 724 998 895.
  • PRACA | dam
    Kierowca Busa kat.D
    Tel.: 607864852
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP AUT całych i rozbitych.
    Tel.: 516159309
    E-mail: msauto@onet.pl
    Inne: 516159309
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam KAWALERKI lub NIEWIELKIEGO 2-POKOJOWEGO MIESZKANIA W ZAKOPANEM. Na dłuższy okres -
    Tel.: 518 813 715.
  • PRACA | dam
    W związku z prężnym rozwojem naszej firmy poszukujemy kierowcy z prawem jazdy kategorii CE. Gwarantujemy umowę o pracę na stałe ,dogodne warunki i wynagrodzenie.
    Tel.: 504708402,500331199
    E-mail: malgorzatakrawczyk@onet.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię do pracy w restauracji w Zakopanem!!! Kucharza lub do przyuczenia kucharza. Kelnerke/kelnera na stałe
    Tel.: 883930208
    E-mail: anitawak@icloud.com
    Inne: 697034110
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica *** w Zakopanem poszukuje pracowników na stanowisko recepcjonisty/pokojowej. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres: kontakt@hotel-murowanica.pl lub o kontakt telefoniczny: 182063362
    Tel.: 182063362
  • PRACA | dam
    C.H. "Stopiak" w Nowym Targu zatrudni SPRZĄTACZKĘ. Praca co 2-gi dzień, w godzinach 14-21.30. Dojazd i powrót z pracy we własnym zakresie. CV przesyłać na adres: C.H. Stopiak, ul. Ludźmierska 26A, 34-400 Nowy Targ.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA-ST0LARZ,TYNKARZ. Praca w Oslo na warunkach norweskich, (firma norweska) dla: Stolarza- do wymiany DREWNIANEJ stolarki (okna,drzwi), Tynkarza- (również młodych początkujących tynkarzy). Znajomość języka NIE wymagana,(pracownicy w firmie z Podhala). Zarobki w przeliczeniu: 9,000-15,000 zł/miesiąc, na czysto. Bardzo częste zjazdy do kraju, wg. własnego uznania-średnio co 3 tygodnie. tel. 0047 938 88 654. ZAPRASZAMY !
    Tel.: 0047 938 88 654
    E-mail: marekklimala@gmail.com
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ: KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ - ZMYWAK. RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Norwegia -TYNKARZ, MALARZ, DEKARZ, BLACHARZ BUDOWLANY, MONTER RUSZTOWAŃ. Praca w Oslo na warunkach norweskich, (firma norweska). Znajomość języka NIE jest wymagana,(pracownicy w firmie z Podhala). Zarobki w przeliczeniu; 9,000-15,000 zł./miesiąc na czysto.Bardzo częste zjazdy do kraju, wg.własnego uznania-średnio co 3 tygodnie.Tel; 0047 938 88 654, (8.00-21.00)
    Tel.: Tel; 0047 938 88 654
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • BIURA RACHUNKOWE
    Usługi księgowo - kadrowe
    Tel.: 788539748
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ ZMIENNIKA NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 223 761.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2018-02-20 19:45 Turystka w Zębie kibicowała skoczkom. Gdy wróciła do samochodu... 2 2018-02-20 19:30 Jak zabezpieczyć ogród przed mrozem 2018-02-20 17:29 Rozebrany budynek niedaleko Krupówek 2018-02-20 15:29 Narąbany jak pomoc drogowa 2 2018-02-20 15:16 Tak wyglądało dziś rano Podhale. Nadchodzą mrozy 2018-02-20 13:42 Tydzień Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem 1 2018-02-20 13:20 Wiadukt z dreszczykiem 1 2018-02-20 12:55 Orawskie Kilimandżaro 2 2018-02-20 11:24 Zakopiańscy policjanci zlikwidowali małą wytwórnię alkoholu 5 2018-02-20 10:01 Zima na stoku. Rozdajemy karnety 7 2018-02-20 10:00 Droga przez mękę 1 2018-02-20 09:17 O reprezentantach Gorców głośno na krajowych i międzynarodowych arenach 2018-02-20 07:58 Górale na gigancie 2018-02-19 20:20 Tak było w strefie kibica w Zębie. Mamy brąz! 1 2018-02-19 20:02 Czołówka w Starem Bystrem 2 2018-02-19 20:01 Wyciek gazu na Krupówkach 2018-02-19 19:00 Wyprzedaż 2017. Rabat nawet do 24 000 zł! 2018-02-19 18:39 W nietypowych strojach zdobyli Babią Górę (WIDEO) 2 2018-02-19 18:25 Kolizja w Białym Dunajcu. Zderzyły się dwa auta 2018-02-19 17:40 Krowy w sądzie 2018-02-19 16:59 Przeżyjmy to jeszcze raz! Tak zjeżdżaliśmy na byle czym (WIDEO) 2 2018-02-19 15:45 Pożar w dokumentach 1 2018-02-19 15:15 Kibicowaliśmy w Zębie. Brązowy medal Polaków 2 2018-02-19 14:50 Czyje to pieniądze? 3 2018-02-19 14:02 Zgon bezdomnego przy ul. Orkana 1 2018-02-19 12:57 Parlamentu się nie tyka 2018-02-19 12:18 Świetne występy podhalańskich kickbokserów 1 2018-02-19 10:57 Kamil Stoch od Kaspercoka. Dziś kibicujemy naszej drużynie! 4 2018-02-19 09:55 Cudowny dzień w Tatrach. Uwaga na mróz i lawiny 2018-02-19 09:25 Ten jedyny dzień w życiu 2018-02-19 07:40 Pożar w domu na Spyrkówce 2018-02-18 21:54 Zakopianka zablokowana 2018-02-18 20:58 Pogoda dla biegaczy 2018-02-18 20:08 WYZWOLENIE 3 2018-02-18 19:25 Niegościnni gospodarze 2 2018-02-18 19:16 Gazdowska Parada w Kościelisku 1 2018-02-18 18:38 Samolot z Kuwejtu wylądował w Białce 2 2018-02-18 17:53 Na oczach olimpijczyka 2018-02-18 16:50 Korek po horyzont 1 2018-02-18 15:28 35-letni Polak zginął pod lawiną w Tatrach. Polka walczy o życie 5 2018-02-18 14:08 Zagadka (nie)logiczna 2 2018-02-18 13:01 Modowy szał w Zakopanem 2018-02-18 11:31 Startujemy w Zjeździe na Byle Czym (Wideo) 2018-02-18 11:21 Dzień Bezpiecznego Internetu 2018-02-18 09:59 Ten sposób na zanieczyszczenie powietrza nie zyskał popularności 5 2018-02-18 08:36 W tym wypadku na zakopiance rannych zostało 7 osób 2018-02-18 08:02 To już pewne - powstanie ścieżka wokół Jeziora Czorsztyńskiego 5 2018-02-17 22:13 Zadymienie w kamienicy w centrum Nowego Targu 2018-02-17 21:11 Drastyczna reklama na Szymoszkowej. Głos czytelniczki TP 20 2018-02-17 20:10 Piękna góra
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Pożegnania

Bojcorka

FILMY TP