2017-01-15 16:26:14

Historia

Gazdówka na Facebooku

Reklama

Brony to ja ostatnio widziałam w karczmie na ścianie. To, co wydawało nam się wieczne, na naszych oczach zanika - mówi Anna Buńda-Dorula. Dlatego postanowiła dokumentować wszystko, co kojarzy się z gazdówką.

Hania jest kulturoznawcą po Uniwersytecie Jagiellońskim, ma jeszcze kilka innych ukończonych studiów i dyplomów. Jest też miłośniczką góralszczyzny. Przede wszystkim jednak wychowała się na gazdówce w Suchem. Wie, jak może piec skóra, kiedy pracuje się przy suszeniu siana i zacznie padać deszcz. Przerzuciła niejeden ugrabek na grabiach i widłach, nieobce są jej zapachy z obory. Gazdowska dziewczyna.

- W Polsce panuje stereotyp, że Podhale to owieczki, bacowanie. I co? Jak owce idą na hale, to góralom pozostającym we wsi  zaczynają się wczasy? - pyta. - A gdzie krowy, ziemniaki, sianokosy, młócka, rozrzucanie gnoju - całe nasze gazdowanie. Na folderach lepiej wygląda wystrojony juhas i białe owieczki, ale nasze dziedzictwo, nasza tradycja, cała kultura wiąże się także z gazdowaniem - podkreśla. - Ostrewki, kupki gnoju na polu to także źródło góralszczyzny. Nie tylko cekiny, hafty i przyśpiewki - dodaje.

- Jeszcze niedawno wydawało się, że widok pługa czy bron w polu to widok na trwałe wpisany w podhalański krajobraz, a teraz to ja brony mogę sobie pooglądać w karczmie na ścianie - mówi. - To, co wydawało się być wieczne  - zanika w błyskawicznym tempie - mówi. - Nie można oczywiście zmusić nikogo do życia w skansenie, ale nie można też dopuścić do tego aby jedynym obrazem Podhala, był ten z turystycznego folderu. W naszej świadomości musi być też miejsce na to nieco mniej spektakularne, ale prawdziwe Podhale.

W domu Hani aparat fotograficzny był od lat. – Fotografować zaczął brat, potem wkręciła się mama i siostra, dużo później ja. Nie było niczym niezwykłym zabranie aparatu w pole. Często ktoś z nas robił zdjęcia, jak grabiliśmy siano, przy sadzeniu ziemniaków, a nawet rozrzucaniu gnoju - wspomina.

Obrazki, które jeszcze w latach 70. i 80. były czymś powszednim, dziś opowiadają o świecie, którego już nie ma. Odszedł zupełnie niezauważalnie, po cichu. Dlatego postanowiła stare fotografie zeskanować, pokatalogować  i część umieścić na Facebooku.

Podhale, które znika

- Na początku chciałam się podzielić tymi fotografiami z siostrą i z bratem, którzy mieszkają za Oceanem, szybko okazało się, że te zdjęcia wzbudzają zainteresowanie i wywołują emocje także u obcych ludzi - opowiada. - Bo jest sentyment do tego Podhala, którego już nie ma.

Internetowa "Gazdówka" ożywiła się, gdy do projektu Hani przyłączył  się Janusz Tycner, znany rysownik z Suchego, również rozmiłowany w góralszczyźnie. Okazało się, że od lat dokumentował na zdjęciach ginącą architekturę i podhalańskie pejzaże. Nie tylko wzbogacił stronę swoimi fotografiami i rysunkami, ale został na niej adminem i głównym autorem zdjęć. Tak naprawdę to on właśnie nadaje "Gazdówce" klimat. Kiedy umieścił apel o przysyłanie fotografii związanych z gazdowaniem, strona zaczęła się rozrastać, przybywało na niej "lajków" i komentarzy.

- Na gazdówce się nie wychowałem, ale rodzeństwo mamy gazdowało, wujkowie bacowali, więc czasem mogłem się przyglądać i uczestniczyć w niektórych pracach. Najprzyjemniejsze było oczywiście deptanie siana   - mówi Janusz.

Swój pierwszy aparat cyfrowy dobrej jakości kupił w 2002 r. r. - Najczęściej fotografowałem stare budynki i krajobrazy. Choć od tego czasu minęło tylko kilkanaście lat, wielu z tych budynków już nie ma - opowiada. Na "Gazdówce" jest ok. 1000 zdjęć jego autorstwa.

Potem do Hani i Janusza dołączył 19-letni Mateusz Cudzich z Białego Dunajca, którego pasją jest genealogia i niczym detektyw rozwikłuje rodzinne konotacje.

Kiedyś pod jednym ze zdjęć, na którym był niepozorny most w Suchem, pojawił się angielskojęzyczny komentarz. - Okazało się, że to Stanley Hetz z USA, którego przodkowie pochodzą z Zubsuchego (jeszcze nie ustaliliśmy, czy z Suchego, czy z Zębu). Skontaktowałam go z Mateuszem. Dotarł do metryk dziadków i pradziadków Stanleya, odtworzył drzewo genealogiczne kilka pokoleń wstecz. Nasz komentator z USA był bardzo wzruszony - opowiada gaździna internetowej Gazdówki. A Stanley Hetz okazał się Stanisławem Hycem.

Fotografie zaziyracy

Nadesłane  fotografie nazywają "zdjęciami zaziyracy". Ich liczba ciągle rośnie. Rośnie też liczba komentarzy pod poszczególnymi fotografiami. Internauci rozszyfrowują ludzi i miejsca. Niektóre zdjęcia  sięgają lat 30. ubiegłego wieku. Jedna z najstarszych fotografii przedstawia Komunię św. w Poroninie. Są na niej dzieci i ówczesny proboszcz ks. Jakub Możdżeń. Zamieścił ją właśnie Mateusz Cudzich, specjalista od genealogii na Gazdówce.

- Wszystko zaczęło się od własnej rodziny - opowiada. - Na początku nie wiedziałem nawet, ile rodzeństwa miała moja babcia. Zacząłem się dopytywać taty, dziadka. Potem przeszukałem strych. Znalazłem album z rodzinnymi fotografiami i paczkę ze starymi dokumentami - opowiada o początkach swojej pasji. Bardzo pomocna okazała się wizyta na parafii i przestudiowanie ksiąg parafialnych. Mateusz dotarł aż do przodków na przełomie XVIII i XIX w. Ponieważ interesuje się historią, swoją wiedzę pogłębiał dalej, a badania genealogiczne wykroczyły poza jego rodzinę.

Kiedyś wszedł na Gazdówkę na Facebooku i skomentował jedno ze zdjęć.  - Nie tylko wiedział, kto na zdjęciu jest, choć zdjęcie było bardzo stare, ale zrobił dokładny opis, świadczący o niemałej jego wiedzy. Zaskoczył mnie, szczególnie gdy dowiedziałam się, że Mateusz jest jeszcze w szkole średniej  - opowiada Anna Buńda-Dorula. Teraz Mateusz jest na stronie specjalistą od identyfikacji osób i często pomaga rozwikłać różne genealogiczne zagadki. Choć - jak przyznaje - czasu ostatnio ma mniej, bo w tym roku zdaje maturę.

- Nie czerpiemy z tego żadnych profitów, robimy to dla własnej satysfakcji - podkreśla Hania. - Nie przypuszczałam, że będzie to wywoływać tyle emocji, że tylu ludzi się w to wkręci. Zawsze wiedziałam, że warto to robić, ale wydawało mi się, że to projekt raczej niszowy, a tu nam się masówka kroi.

Beata Zalot
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
gość 2017-01-15 17:55:56
Tak wpuśćme jescze więcej ceprów to broń ani w karcmie nie uwidzime im wszystko przeskodzo gnuj bo śmierdzi kogut bo pieje krowa bo rycy gazda bo kieby nie on to by tu tego nie było bole też śmierdzą a nojgorsy to tyn smog to tys wina gazdów bo piłą wynglem . Tak że nasz czas gazdowanio na Podhalu dobiega końca gorzej jak za Niemców
  • PRACA | dam
    Zatrudnię dziewczynę z Zakopanego lub okolic w sklepie w Zakopanem jako sprzedawca. Praca na stałe.
    Tel.: 609097999
  • PRACA | dam
    Instruktor Narciarstwa
    Tel.: 504835414
  • PRACA | dam
    Instruktorów narciarstwa - "Polana Sosny" Niedzica tel.+48 608806030
  • PRACA | szukam
    wylewki maszynowe polecam
    Tel.: 880232189
    E-mail: petrekmaly13@onet.pl
  • PRACA | dam
    APARTHOTEL W BIAŁCE TATRZAŃSKIEJ ZATRUDNI NA STANOWISKA: KUCHARZ, KELNERKA, RECEPCJONISTKA.
    Tel.: 604 701 009.
  • PRACA | dam
    PRACA PRZY GRILLU NA OSCYPKACH tel. 519780980.
  • PRACA | dam
    Firma transportowa zatrudni kierowcę na trasy międzynarodowe jazda tam i z powrotem . Możliwość przyuczenia do zawodu
    Tel.: 508095498
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DZIEWCZYNĘ (studentkę) DO POMOCY W SKLEPIE ZABAWKOWYM, w Zakopanem. Praca 3 dni w tygodniu, na stałe. 609 097 999
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DZIEWCZYNĘ JAKO SPRZEDAWCĘ NA STOISKO REGIONALNE Z ZABAWKAMI, W ZAKOPANEM. Praca na stałe.
    Tel.: 609 097 999.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARKĘ oraz POMOC KUCHENNA - Białka Tatrzańska. 608 10 10 76.
  • PRACA | dam
    WYPOŻYCZALNIA NART w Zakopanem prowadzi rekrutacje wśród mężczyzn (18-29 lat). Praca: przygotowanie sprzętu do wypożyczenia, serwis narciarski, prace porządkowe. Oferujemy przyuczenie do zawodu i gwarantujemy świetne zarobki. CV - biuro@zakopane-goski.pl
    Tel.: 692987940
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam willę w centrum Zakopanego, ulica Kasprusie.
    Tel.: 515247140
  • PRACA | dam
    Pomoc kuchenna, sprzątanie w obiekcie noclegowym w Zakopanem kom:
    Tel.: 602 475 794
  • PRACA | dam
    Pokojowa Bukowina Tatrzańska - praca stała w godz 8.00-16.00 telefon:
    Tel.: 510213878
  • PRACA | dam
    Nowy Targ - zatrudnię KUCHARZA z doświadczeniem i POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • PRACA | dam
    FIRMA REMONTOWO-BUDOWLANA PRZYJMIE DO PRACY.
    Tel.: 608 165 139
  • USŁUGI | budowlane
    Malowanie, gładź gipsowa, tapetowanie
    Tel.: 504 286 272
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Bukowinie szuka kelnerki. Praca od zaraz. Zainteresowane osoby prosimy o kontakt na numer tel.:
    Tel.: 609683058,182078169
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Bukowinie szuka osoby do pomocy zakres obowiązków przygotowanie śniadań, sprzątanie pokoi, pomoc w kuchni. Praca od zaraz. Zainteresowane osoby prosimy o kontakt numer tel:
    Tel.: 784569292, 783997156
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    Willa w centrum Zakopanego zatrudni na stałe RECEPCJONISTĘ. Wymagana znajomość j. angielskiego. CV na adres: recepcja.rekrutacja@wp.pl, lub telefonicznie: 66637835, 602 367 501.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ LOKAL HANDLOWO-USŁUGOWY ( np. pod gabinet lekarski, kosmetyczny, lub cukiernia). 65 M2, NA ULICY ORKANA, 80 METRÓW OD KRUPÓWEK. 601 446 687
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Uniwersytet Warszawski jako właściciel nieruchomości położonej w Kościelisku, przy ul. Kiry 36, zaprasza do udziału w postępowaniu ofertowym na wydzierżawienie w/w nieruchomości. Pełną treść ogłoszenia można przeczytać pod adresem internetowym https://www.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2018/10/ogloszenie-kiry.pdf oraz zapoznać się z nią bezpośrednio w DPTiW Wrzos pod wskazanym adresem
  • RÓŻNE
    KILKADZIESIĄT TYSIĘCY ZŁOTYCH zapłacę za zbiór czystych znaczków Chiny 1960-1968. Kupię też pojedyncze serie i kasowane. KONTAKT
    Tel.: 788019740
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI - KELNERKĘ -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Nowy Hotel Szczawnica Park**** zatrudni : Kierownika Gastronomii, Kierownika Recepcji, Kierownika Serwisu Sprzątającego. CV prosimy przesyłać na adres : daniel.kasieczka@szczawnica-park.pl
  • PRACA | dam
    Praca w Kebab MAJERCZYK na Bukowinie Tatrzańskiej lub Poroninie.Chętnych zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą. Praca stała na dogodnych warunkach. Więcej informacji udzielimy telefonicznie.ZAPRASZAMY
    Tel.: 504163439
    E-mail: biuro@majerczyk.pl
  • PRACA | dam
    Hotel Carlina*** w Białce Tatrzańskiej przyjmie KUCHARZA/KUCHARKĘ/POMOC KUCHENNĄ na stałe lub sezon zimowy.
    Tel.: 503025854
    E-mail: biuro@carlina.pl
  • USŁUGI | budowlane
    RENOWACJE ŁAZIENEK, REMONTY OGÓLNE - firma z 20-letnim doświadczeniem. 505 966 625.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię sprzedawczynię z doświadczeniem do małego sklepu spożywczego na Cyrhli Zakopane
    Tel.: 606206716
    E-mail: pokojemalgorzatka@wp.pl
    Inne: Małgorzata
  • PRACA | dam
    Hot Chicken Bar w Rabce-Zdrój poszukuje osób do obsługi klienta, kierowców oraz barmanki.
    Tel.: 790388654
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam WYSŁODKI BURACZANE.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-10-22 02:21 W największej komisji wygrywa Dorula 2018-10-22 02:00 W Rdzawce wygrywa Leszek Świder 2018-10-22 01:45 W Ponicach kandydaci dostali prawie po równo 2018-10-22 01:35 W Chabówce też wygrywa Rafał Hajdyła 2018-10-22 01:27 Mamy wyniki z ul. Sabały w Zakopanem 2018-10-22 01:25 Rabka-Słone za opozycją 2018-10-22 01:07 Wybory burmistrza Rabki 2018-10-22 00:41 W Szczawnicy są już pierwsze wyniki - aktualizacja 2018-10-22 00:40 Watycha ma przewagę w pierwszych obwodach (aktualizacja) 2018-10-22 00:34 W dolnej części Maruszyny też wygrywa obecny wójt 2018-10-22 00:17 W liceum na Słonecznej Dorula wygrywa w pierwszej turze. W SP1 minimalnie Donatowicz 1 2018-10-22 00:15 Gmina Szaflary: W Borze większość głosów na obecnego wójta 2018-10-22 00:07 Są już pierwsze wyniki w Krościenku 1 2018-10-22 00:00 W Bańskiej Wyżnej wygrywa Rafał Szkaradziński 2018-10-21 23:44 Babicz zdecydowanie przegrywa z Ratułowskim w trzech komisjach 2018-10-21 23:09 W Niedzicy wygrywa - Jamróz, w Łapszach Wyżnych - Dziuban 1 2018-10-21 23:09 Zażarta walka w Poroninie 2018-10-21 23:08 Urny nie bez wątpliwości odebrane - trwa liczenie głosów 1 2018-10-21 23:05 Mamy pierwsze wyniki wyborów burmistrza Rabki 2018-10-21 22:55 W Bukowinie Tatrzańskiej najniższa frekwencja w powiecie 2018-10-21 22:55 Wyniki z Domu Pomocy Społecznej w Zakopanem. Też zdecydowanie wygrywa Leszek Dorula 5 2018-10-21 22:25 Wyniki ze szpitala na Kamieńcu. Większość głosów na Leszka Dorulę 5 2018-10-21 22:08 Najpierw komisje wyborcze muszą przejąć protokoły. Później liczą głosy 3 2018-10-21 21:01 Ogólnopolski sondaż wyborczy. Wygrywa PiS, ale w Warszawie zwycięża kandydat Koalicji Obywatelskiej 7 2018-10-21 20:37 Najniższa frekwencja w Szczawnicy, najwyższa w Ochotnicy 1 2018-10-21 20:26 Liście lecą z drzew 1 2018-10-21 19:40 Goprowcy latają z pogranicznikami 1 2018-10-21 18:50 Frekwencja o godz. 17. Pytanie o złe karty wyborcze 1 2018-10-21 18:50 Chochołów głosuje 2018-10-21 18:19 Sheeban pod gontem 2018-10-21 17:05 Quest w Łapszance 1 2018-10-21 16:35 W gminie Łapsze Niżne 19% frekwencja 2018-10-21 16:20 Trwa głosowanie w Krościenku 2018-10-21 15:50 Modlitwa za misje 2018-10-21 15:11 Pożeracz śniegu 3 2018-10-21 14:40 Obstrukcje dwupasmowe 2018-10-21 14:38 Dwanaście niewłaściwych kart do głosowania 1 2018-10-21 14:10 Fatalne warunki drogowe na zakopiance 2018-10-21 14:00 Wyborczy korek 2018-10-21 13:49 Głosujemy w Zakopanem i Nowym Targu. W tym lokalu zagłosowało 151 osób 1 2018-10-21 13:42 Miasto przy urnie 2018-10-21 13:42 Poetycko w Kmicicu 2018-10-21 12:55 Burmistrz zagłosował 1 2018-10-21 12:49 W komisji w Zakopanem wyborcy dostają niewłaściwe karty 2 2018-10-21 12:29 Szlak Wokół Tatr z kolejnymi atrakcjami 2018-10-21 10:30 Tygodnik i gołka na plaży 4 2018-10-21 10:25 Zakopiańczycy wybierają 1 2018-10-21 10:07 Głosują od rana 1 2018-10-21 09:19 Zaryczały pod Kasprowym 2018-10-21 09:00 Michał Zaborski Quartet w Pieninach
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-10-20 17:57 1. Przypomnę słowa Jana Pawła II wypowiedziane do górali... Na was zawsze można liczyć... Aż żal się budzi w sercu... 2018-10-20 16:18 2. Przykro się robi kiedy ochrzczeni robią sobie żarty z sakramentu... 2018-10-20 12:24 3. Zdjęcia niesamowite. Wyrazy współczucia z powodu tragedii. 2018-10-18 23:37 4. Sezon motocyklowy na Podhalu, zawsze ma zakończenie na "Patelniach" Nawet ksiądz co roku z kościółka wychodzi, i święci motocykle. Polecam otwarcie i zakończenie w następnym sezonie na "Patelniach" 2018-10-15 20:22 5. cóż za pyszna kiełbasa wyborcza!!!!! a ile tej kiełbasy długonosy nawiózł...hohoho można by z parę województw obdarzyć..... tyle, że na kiełbasę z kaczki w innych miejscach takiego popytu nie ma....... 2018-10-13 21:36 6. PiS-PO = jedno zło! Jedni i drudzy to część magdalenkowego obozu zdrady narodowej! PiS jest bardziej przebiegły, bo udaje patriotów, PO(paradoksalnie) jest w swojej zdradzie bardziej uczciwa, bo nawet się z tym nie kryje, że słucha rozkazów zza granicy. 2018-10-13 20:31 7. Sprzedać za 215 mln. Odkupić za 500 mln. Ma premier rację z jednym.. diament to był dla Luksemburczyków. Tyle przepłacić.. po wyborach oczywiście okaże się że UOKiK się nie zgodzi i tyle. A że ludzie nabrali się na obiecanki Mory... to już co innego. Grunt, że kiełbasa wyborcza nie bylą zwyczajną... nawet krakowską suchą... idę o zakład z każdym kto pieje z zachwytu, że tej transakcji nie było. Dlaczego? Bo zgodnie z prawem najpierw ma UOKiK dać zgodę.. ludzie ale jesteście ciemni.. aż się Ciemniak z Was śmieje! 2018-10-12 11:28 8. Ja bym sie cieszyl, gdyby poprzednia ekipa takie prezenty przywozila. Premier Tusk byl bardzo czesto na Podhalu (w Zebie) i nigdy takich prezentow nie przywiozl. A kolejka na Kasprowy Wierch nie powinna byc nigdy sprzedana! 2018-10-12 09:34 9. Teraz w planach odkupienie gruntów Wspólnoty Leśnej 8 Uprawnionych Wsi ... Hm? 2018-10-11 19:53 10. Pierwszy akapit artykułu. Dla tych co nice wiedza Gasienica
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka