Reklama

2013-03-24 09:58:17

Reklama

Henryk Mückenbrunn i inni

Reklama

Reklama

Kolejne spotkanie z cyklu "Muzeum Tatrzańskie w Dworcu Tatrzańskim" było poświęcone mniej znanym narciarzom lat 20. ub. wieku, którzy odnosili sukcesy w zawodach nie tylko na arenie krajowej. Niektórzy z nich dokonywali brawurowych zjazdów narciarskich, a mistrzem takich szusów był Henryk Mückenbrunn. O wybitnych i niedocenianych narciarzach tamtego okresu opowiadał Wojciech Szatkowski.

- Tym razem będę mówił o czasach, kiedy Zakopane było nazywane zimową stolicą Polski, o wspaniałych narciarzach tego okresu, postaciach z drugiego szeregu - ludziach dokonujących w narciarstwie rzeczy niezwykłych - rozpoczął swoją prezentację Wojciech Szatkowski, historyk, pracownik Muzeum Tatrzańskiego. - Spośród siedmiu, których wybrałem Henryk Mückenbrunn, zwany popularnie "Mikim", to mój ulubieniec - narciarz z Janosikową odwagą i fantazją. W latach 20. był wszechstronnym narciarzem, rekordzistą i mistrzem Polski w skokach, doborowym kompanem górskich wypraw. Był też taternikiem, instruktorem narciarskim i przewodnikiem alpejskim.

Urodził się w Zakopanem i już od lat szkolnych miał bzika na tle nart. Czasem bez wiedzy rodziców wymykał się na zawody, w których startował jako junior. Potem szybko nadeszły sukcesy w kategorii seniorów. Został Mistrzem Polski w biegu głównym w 1923 r., a w następnym w kombinacji norweskiej, natomiast w 1926 r. - mistrzem Czechosłowacji w tej konkurencji. W sumie miał 8 tytułów Mistrza Polski w narciarstwie. Był rekordzistą skoczni w Jaworzynce. Podobno w czasie treningowego skoku odpięła mu się w powietrzu narta, Miki wylądował na jednej nodze i dopiero po przejeździe z zeskoku na wybieg przekoziołkował.

Skakał też na nowo budowanej na Krokwi "odskoczni". Miał niesamowicie silne nogi, o czym świadczą dokonane przez niego szusy narciarskie (jazda na wprost) w świeżym śniegu. Koledzy podpuszczali go nieraz, wskazując na stok lub żleb, gdzie jeszcze nikt nie zjechał, i zakładali się z nim. Tak było np. na Karbie, gdzie założył się o 2 francuskie ciastka, że zjedzie szusem bez upadku na taflę Czarnego Stawu Gąsienicowego. Stojący na przełęczy podziwiali jego odwagę i udany zjazd. Zjechał też "na krechę" ze Skupniowego Upłazu do Doliny Jaworzynki, na wprost istniejącej wówczas skoczni. Nie udały mu się zjazdy bez wywrotki z Wyżniej Kopy Królowej do Doliny Jaworzynki Żlebem Wściekłych Żmij oraz spod Żlebu Stare Kopalnie, gdzie 100 m przekoziołkował. Miał też na swoim koncie zjazd szusem z Polskiego Grzebienia do Zmarzłego Stawu. W tamtych i nieco późniejszych latach zjazdy "na krechę" zanotowali na swym koncie również inni narciarze: Bronisław Czech z Żółtej Turni na Dubrawiska, Andrzej Krzeptowski II z Gładkiej Przełęczy na taflę Czarnego Stawu w Pięciu Stawach czy Stanisław Marusarz z Przełęczy Mechy do Starych Szałasisk.

Henryk Mückenbrunn dokonywał też wielokilometrowych i wielogodzinnych przejść narciarskich w Tatrach, zatem można by go nazwać ojcem skitouringu tatrzańskiego. Potem wyjechał nagle do Francji, być może zdezerterował przed służbą wojskową. Tam w Chamonix był instruktorem narciarskim, a jako przewodnik prowadził klientów na alpejskie tury. Był też współautorem nowoczesnego podręcznika dla narciarzy "Le Ski", a potem właścicielem sklepu sportowego. W 1933 r. przyjechał jeszcze do Zakopanego na zawody Makkabiady. W czasie II wojny światowej ukrywał się. W 1956 r. zginął wraz z dwoma towarzyszami w zawiei śnieżnej w masywie Mont Blanc w La Vallee Blanche w bliżej nie wyjaśnionych okolicznościach.

***

Bohaterami tego wieczoru było również kilku wybitnych w tym czasie narciarzy. Niektórzy z nich wspinali się również w Tatrach, a nawet w Alpach, a Władysław Gąsienica "Pazdur" po zakończeniu kariery zawodniczej był ratownikiem i przewodnikiem tatrzańskim. Do jego niezwykłych wyczynów narciarskich należy zwycięstwo w międzynarodowych zawodach o Mistrzostwo Tatr w Starym Smokowcu w biegu na 13 km, w którym wyprzedził drugiego na mecie zawodnika - Niemca Wilhelma aż o 27 minut. Sprawozdawcy prasowi nazwali go wówczas "Tatrzańskim Diabłem". To on wymyślił i wykonał tobogan z ruchomymi dyszlami, wprowadzonymi do ratownictwa górskiego w Tatrach w 1949 r.

Kazimierz Schiele startował w zawodach narciarskich prawie ćwierć wieku. Był również taternikiem alpinistą, instruktorem i sędzią narciarskim, podobnie jak jego bliźniak Aleksander, który z wykształcenia był architektem.

Aleksander zaprojektował i zbudował w 1920 r. skocznię narciarską w Dolinie Jaworzynki, na której można było uzyskiwać ponad 30-metrowej długości skoki, kierował też budową "Murowańca" na Hali Gąsienicowej.

Kazimierz był też działaczem sportowym i przez wiele lat prezesem SNPTT. Razem z bratem założyli pierwszą wytwórnię nart w Zakopanem, przy ulicy Kasprusie. Kiedyś koledzy ratownicy zapytali znanego przewodnika Jędrzeja Marusarza Jarząbka: "Marusarz, czemu w góry nie ruszasz?" a on na to: "Czekam na tę chwilę, kiedy przyjdą Schiele".

Aleksander Rozmus jako pierwszy w Polsce przekroczył w skoku na nartach granicę 30 m. Było to na skoczni w Jaworzynce, na której rok wcześniej - w 1921 r. wygrał zawody skokiem na odległość 22 m. Odległości skoków mierzono wówczas z dokładnością do 10 cm. Była to skocznia "powietrzna". Z 4-metrowego progu, zbudowanego na przemian z cetyny i śniegu, wylatywało się na kilka metrów w górę, opadając pionowo na stromy zeskok. Wymagało to od zawodnika nie lada odwagi, wiele skoków kończyło się upadkami. Do Jaworzynki można było dojechać sankami pod samą skocznię albo dojść z Kuźnic w ciągu kilkunastu minut. Na zawodach było nieraz ok. 5 tys. widzów. Rozmus odnosił sukcesy również w skokach w Worochcie i na Mattenbergu oraz w Sławsku. Na Mistrzostwach Polski w Krynicy zdobył tytuł wicemistrza w kombinacji norweskiej. Pierwszy konkurs skoków na Krokwi na nowej "odskoczni" odbył się 22 marca 1925 r. Trzecie miejsce zajął wtedy Aleksander Rozmus skokiem na odległość 33 m, drugi był Henryk Mückenbrunn ze skokiem 32 m, a zwyciężył nowy rekordzista Polski w skokach Stanisław Gąsienica Sieczka, który uzyskał odległość 36 m. Był to pierwszy rekord skoczni na Krokwi, którą zaprojektował Karol Stryjeński. W 1929 r. w Smokowcu zwyciężył w skokach słynny Norweg Ruud, trzeci był Bronek Czech, a czwarty Olek Rozmus.

Pierwsze Mistrzostwa Polski zostały zorganizowane przez Polski Związek Narciarski w dniach 21 i 22 lutego 1920 r. Skoki odbyły się na Chycówce, nad stacją PKP, na skoczni zrobionej z gałęzi i śniegu. Mistrzem został lwowianin Leszek Pawłowski, który skoczył 14 m i wygrał z wszystkimi zakopiańczykami. On też został pierwszym rekordzistą Polski w skokach narciarskich. W następnym r. rekord ten odebrał mu na nowej skoczni w Jaworzynce Aleksander Rozmus, uzyskując 22 m.

Józef Lankosz startował w biegach i skokach już jako gimnazjalista pod pseudonimem Adam Ewin, gdyż władze szkolne zabraniały startować uczniom w zawodach pozaszkolnych. W 1927 r. został rekordzistą Krokwi, uzyskując odległość 49,5 m. W następnym roku, rekord ten odebrał mu Bronek Czech skokiem na odległość 61 m w czasie IX Mistrzostw Polski. Duży sukces odniósł Lankosz w Mistrzostwach Narciarskich Rumunii, gdzie wygrał bieg zjazdowy, a w kombinacji norweskiej był drugi. W latach 30. był 3-krotnie akademickim Mistrzem Polski. Po 15 latach startów zakończył karierę zawodniczą, pracował potem jako lekarz.

Utalentowanym narciarzem był w tamtych latach również Tadeusz Zaydel, który naśladując nowy styl w skokach Norwega Thamsa, miał sylwetkę w czasie lotu załamaną w biodrach.

- Ten wieczór przeniósł nas w lata 20. ub. wieku, do czasów, kiedy oddawano pierwsze skoki na nartach w Dolinie Jaworzynki i do lat, kiedy budowano "odskocznię" na Krokwi. Zakopiańskich narciarzy nazywano wtedy z racji ich niesłychanej brawury i odwagi "tatrzańskimi diabłami" - podsumował Wojciech Szatkowski, który w styczniu zapoczątkował serię o początkach narciarstwa w Polsce prezentacją "Narty i żarty". Fragmenty tekstów czytała wtedy Grażyna Syrziste. Cykl ten będzie kontynuowany w najbliższych miesiącach.

Apoloniusz Rajwa
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do ROZNOSZENIA ULOTEK i promowania wycieczek jednodniowych.
    Tel.: 693-636-136
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Znaleziono ok. 1.5 roczną SUCZKĘ, niedużą, czarno-brązowa. Łagodną, przyjazną. PILNIE POSZUKUJE DOBREGO DOMU.
    Tel.: 609 10 96 40.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    OKAZJA! FASHION STREET 29 - ODSTĄPIĘ EKSKLUZYWNY LOKAL HANDLOWY W PRESTIŻOWYM MIEJSCU W ZAKOPANEM PRZY KRUPÓWKACH. Kontakt:
    Tel.: 505 272 202.
  • PRACA | dam
    OSOBĘ Z ZAKOPANEGO DO SPRZĄTANIA POKOI - praca wg grafika.
    Tel.: 604 249 169.
  • PRACA | dam
    Firma transportowa zatrudni KIEROWCĘ na trasy międzynarodowe jazda tam i z powrotem, zjazd co tydzień, wymagane prawa jazdy kat. C E.
    Tel.: 508095498
    E-mail: logistick@vp.pl
  • PRACA | szukam
    Profesjonalne wykończenie wnętrz. Gipsowanie, malowanie, tapetowanie, układanie płytek, hudraulika, elektryka.
    Tel.: 537124485
    E-mail: gri.krasinskiadam@onet.pl
  • PRACA | dam
    Pizzeria Da Grasso w Nowym Targu zatrudni: KUCHARZY, PIZZERMANÓW lub PIEKARZY, POMOCE KUCHENNE, KELNERÓW, KELNERKI. Praca stała, z możliwością przyuczenia. 508 256 350.
  • PRACA | dam
    FIRMA REMONTOWO-BUDOWLANA ZATRUDNI OD ZARAZ DO PRAC OGÓLNOBUDOWLANYCH MURARZY, CIEŚLI, DEKARZY I KIEROWCÓW -
    Tel.: 608 165 139.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    OKAZJA działka budowlana w Gliczarowie Górnym 1300m2 atrakcyjna cena
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ duży pensjonat, ośrodek wczasowy może być do remontu lub w trakcie budowy Zakopane, okolica
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
    WWW: www.b12.pl
  • PRACA | dam
    Nawiążę współpracę ze Specjalistą Refleksologii. Kontakt telefoniczny 531 467 974.
  • PRACA | dam
    Pracownik biurowy, miejsce pracy Maniowy, wymagania: dobra znajomość angielskiego, obsługa komputera, doświadczenie w telefonicznej obsłudze klienta. Stawka od 2300zł netto/m-c. Aplikacje prosimy przesyłać na maila: d.pearce@norint.pl
    E-mail: d.pearce@norint.pl
    WWW: www.norint.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja Tatradycja - Nowa kuchnia Tatr w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni: KUCHARZA, KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ. Praca stała w oparciu o umowę o pracę/zlecenie
    Tel.: 511210842
    E-mail: ks.morskieoko@nat.pl
  • PRACA | dam
    Potrzebny MŁODY PRACOWNIK (PRACE BUDOWLANE), praca dobrze płatna + ubezpieczenie. 791 669 932.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam OWCE CZARNOGŁÓWKI.
    Tel.: 782049935
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni RECEPCJONISTKĘ. Bardzo dobre warunki.
    Tel.: 694667788
  • PRACA | dam
    Zatrudnię POMOC KUCHENNĄ w terminie 16-30.08.2018 /Zakopane/, tel. 608-842-830
  • PRACA | dam
    SZUKAMY PRACOWNIKÓW - STARSZY SPRZEDAWCA - sklep sportowy Krupówki - ZAKOPANE.MW@GMAIL.COM
  • PRACA | dam
    KUCHARKA z doświadczeniem w Pensjonacie. Praca od zaraz.
    Tel.: 601496543
  • PRACA | dam
    INŻYNIER, GEODETA, PROJEKTANT, zatrudnimy w biurze geodezyjno projektowym inżynierów geodetów, inżynierów budownictwa, projektantów, możliwość odbycia stażu, umowa o pracę , możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego
    Tel.: 696427514
    E-mail: geoart@fr.pl
    WWW: geoart.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię sprzedawczynię do sklepu spożywczego na Cyrhli Zakopane na pełny etat co drugi dzień
    Tel.: 606206716
    E-mail: pokojemalgorzatka@wp.pl
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • PRACA | dam
    Nowy Targ zatrudnię KUCHARZA-POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-08-14 22:48 Zderzenie dwóch aut w centrum Zakopanego (ZDJĘCIA, WIDEO) 1 2018-08-14 21:34 Zakorkowani 2018-08-14 20:40 Dwa seaty się spotkały 2018-08-14 20:16 Przepełnione kosze na Krupówkach 2 2018-08-14 19:29 Koncerty pieśni maryjnych 2018-08-14 19:08 W stylu boho czyli zainwestuj w poranek pełen energii 2018-08-14 19:03 Auto w rowie 2018-08-14 18:26 Groźny wypadek w Dębnie 2018-08-14 17:16 Wielka ulewa, wielkie korki 5 2018-08-14 16:41 Piorun uderzył w budynek niedaleko centrum Zakopanego. Ulewa pod Giewontem 3 2018-08-14 16:37 Biały niedźwiedź jakby bielszy 2018-08-14 15:03 Złapali handlarzy, przejęli tysiące dawek dopalaczy 3 2018-08-14 14:58 Góralski korowód i zabawa 2 2018-08-14 14:31 Wielki finał Festiwalu 2018-08-14 14:11 Gigant się zwija 1 2018-08-14 12:34 Plażing w Pieninach 2018-08-14 12:23 Niedźwiadek przebiegł 10 metrów przed panią Anną 8 2018-08-14 12:15 Potężny korek z Cyrhli do Zakopanego. Zakopianka też stoi 10 2018-08-14 11:56 Wystawa Polsko Słowackie Ciesielskie Śpasy 2018-08-14 11:48 Nadciągają burze z gradem 2 2018-08-14 11:38 Wybory samorządowe 21 października 9 2018-08-14 11:31 Oddajcie krew na Krupówkach! 2 2018-08-14 10:57 Muzyczna niedziela w altanie 2018-08-14 10:48 Groźny wypadek na budowie w Maruszynie 2018-08-14 09:35 Zderzenie motocyklisty z samochodem 2 2018-08-14 08:58 Hej, szalała, szalała 2018-08-14 08:01 Zadarł z prokuratorem 2018-08-14 07:29 Żuki w Kmicicu 2018-08-13 20:06 Międzynarodowe towarzystwo na Krupówkach 5 2018-08-13 19:45 Landszaft z mgiełką 2018-08-13 19:11 Ksiądz oskarżony 15 2018-08-13 18:34 Wielkogabarytowe zmiany 2 2018-08-13 16:59 Duży nie zawsze może więcej 2 2018-08-13 14:52 Owczarek niemiecki pogryzł 8-letnią dziewczynkę 1 2018-08-13 14:16 Ogień strawił 200 tys. złotych 2018-08-13 13:38 Dziennikarz Tygodnika Podhalańskiego nagrodzony w Tarnowie 3 2018-08-13 13:18 Na razie słońce i ciepło. Załamanie pogody we wtorek wieczorem 2018-08-13 11:47 Pijany motocyklista wjechał w płot 2 2018-08-13 11:00 Parking przed Morskim Okiem zapełniony. Nie jedźcie tam swoimi autami! 6 2018-08-13 10:49 Znowu stoimy w korkach 4 2018-08-13 09:54 Nie chcą, by wójt zarabiał mniej 3 2018-08-13 09:15 Sonia szuka domu (WIDEO) 2018-08-13 08:12 Oddaj krew na Jarmarku Podhalańskim 2018-08-12 21:54 Sztuka spod Giewontu 1 2018-08-12 21:09 Msza Święta Ludzi Gór (GALERIA ZDJĘĆ) 4 2018-08-12 20:19 Groźny pożar w Kościelisku. Główna droga zablokowana (GALERIA ZDJĘĆ) 4 2018-08-12 20:01 Smaki Europy 3 2018-08-12 19:33 Pinkwart i Urbanek z Nagrodą Literacką Zakopanego 1 2018-08-12 19:03 Francuskie melodie w Kmicicu 2018-08-12 18:53 Do zobaczenia! 5
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-08-14 23:40 1. Trutki na szczury dla samobójców nie powinny być zakazane. Są tylko źle opisane jako produkty ?kolekcjonerskie?. Szkoda mi tych dzieciaków co w naiwności swej dziecięcej myślą, że to substytuty czegoś niegroźnego. Śmierć różnymi drogami chodzi a podejście P. Agnieszki jest nad wyraz optymistyczne. Pozdrawiam i gratuluję wyniku. Tomek A. 2018-08-14 23:22 2. powinny być mandaty za głupotę, jeżdżę na motorze i dania nie było że by mi jakiś turysta nie wymusił pierwszeństwa, - nawet nakłaść po gębie pajacom nie można - bo jakiś paragraf zabrania - a tu powinien być wyjątek. Najgorsze są panie w pięknych, wielkich autach, gadające przez telefon, ich reakcja - o ile w ogóle coś zauważą - jest "ojej, zajechałem ?, tak ? naprawdę ?, przepraszam nie zauważyłam". człowiek próbuje przestać się trząść a pani nawet telefonu nie odłoży tylko gada dalej. na motorze dużo się ryzykuje, nawet jadąc bardzo przepisowo. 2018-08-14 22:51 3. Chopy i baby ze związku sie łorobiom a burmistrz z dyrektorem ośrodka kultury wepchają sie jako wielkie łorganizatory. Jak zawsze. 2018-08-14 22:44 4. @Fibi aleś wymyśloł, jak siy dopy nie wyciyro to śmierdzi, a jak siy ludzi cygani to Gubałówka Wasa. 2018-08-14 22:28 5. W zeszłym roku w tym miejscu widziałam dorosłego niedźwiedzia i dwa młode w zaroslach między szlakami 2018-08-14 22:24 6. gosia karma wraca... Na rozluźnienie taki dowcip: Przychodzi baba do lekarza i mówi "Panie doktorze, wszyscy traktują mnie jak śmiecia" a doktor na to: "Następna proszę". 2018-08-14 22:01 7. Och co za news :) Jak siy jy to som smieci :) 2018-08-14 21:35 8. Nora ! Tylko pomysl..co Dorula moze z tym zrobic? zamknac wjazd do Z-go? Tys chyba cos wypila 2018-08-14 21:09 9. Ulewy byly, sa ibeda tyurysci sa i bedzie ich wiecej ....czy jest powod komentowac za kazdym razem ? 2018-08-14 21:00 10. Dlaczego w ogólnodostępnym w internecie rejestrze pedofilów nie ujawniono księży. Mówi sie, że Polska jest państwem prawa, Jakiego?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Album TP

Bojcorka