2018-02-15 17:58:21

Reklama

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Reklama

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • USŁUGI | budowlane
    Przyjmę na Posadzki Maszynowe!
    Tel.: 573035958
  • PRACA | dam
    OŚRODEK HYRNY W ZAKOPANEM POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO: POKOJOWE, POMOC KUCHENNA, KELNER/-KA i OSOBĘ DO OBSŁUGI KAWIARNI -
    Tel.: 18 20 155 75,
    E-mail: sekretariat@doms.com.pl
  • PRACA | dam
    Poszukiwana kucharka lub pomoc kuchenna. Praca w pensjonacie w Zębie. Możliwa praca codziennie lub zmianowa. Zakwaterowanie. Dobra stawka godzinowa, miła atmosfera.
    Tel.: 535234623
    E-mail: kontakt@na-szczycie.pl
    WWW: na-szczycie.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Lokal do wynajęcia w Galerii Białczańskiej ul. Środkowa 178 Białka Tatrzańska. Powierzchnia lokalu ok. 60 m2 lub wynajęcie połowy 30 m2 ( współwynajem z obecnie znajdującym się tam biurem rachunkowym ).
    Tel.: 512874773
  • PRACA | dam
    Restauracja Da Grasso w Jabłonce zatrudni; KUCHARZA, KELNERKI, POMOC KUCHENNĄ I KIEROWCĘ. 883 009 485, 503 094 109.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, zatrudni: KUCHARZA/-KĘ, SZEFA KUCHNI. Tel. 660 41 00 46
  • ANTYKI
    SPRZEDAM GÓRALSKIE STAROCIE. 604 860 907
  • ANTYKI
    Sprzedam MIECHY DO KUŹNI. 604 860 907
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    OPEL ASTRA GTC r.p.2008, 1.4, srebrny metalic. 691 396 322
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOM W KOŚCIELISKU z widokiem na Tatry, pow. 338mkw, działka 1100mkw, cena 1 950 000zł do negocjacji. BEZ POŚREDNIKÓW. 880 76 12 36
  • PRACA | dam
    Zatrudnię pracownika na stanowisko MAGAZYNIER. Nocne godziny pracy. Bardzo dobra płaca.
    Tel.: 881933550
    E-mail: marcin.talaga@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam dom z bala w Gliczarowie Górnym-grill ,basen -powierzchnia domu 300 m2,powierzchnia działki 900 m2 ,piękny widok na Tatry.Dojazd całoroczny ,blisko wyciągi narciarskie -Białka ,Bukowina Tatrzańska.
    Tel.: 519120718
    E-mail: klusekmarek@wp.pl
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZĘBIE ZATRUDNI KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ, OSOBĘ DO SPRZĄTANIA na sezon zimowy. Praca na umowę, atrakcyjne wynagrodzenie. 784 450 745
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). SPÓDNICZKI WEŁNIANE Z PARZENICAMI - RĘCZNIE ROBIONE NA DRUTACH - rozmiar 36-44. TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DZIEWCZYNĘ DO PENSJONATU, NAJCHĘTNIEJ Z DOŚWIADCZENIEM, MOŻLIWOŚĆ ZAMIESZKANIA. 602 121 371
  • PRACA | dam
    Praca w Kebab Majerczyk - Poronin, Bukowina Tatrzańska. Chętnych zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą. Praca stała na dogodnych warunkach. Więcej informacji udzielimy telefonicznie.
    Tel.: +48504163439
    E-mail: biuro@majerczyk.pl
    WWW: www.kebab.majerczyk.pl
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    Z. R. GŁOWACCY ZATRUDNI PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH DO ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W ZAKOPANEM. 608 813 506
  • USŁUGI | budowlane
    DROBNE REMONTY, INSTALACJE ELEKTRYCZNE, PRZERÓBKI INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I HYDRAULICZNYCH. 503 754 126.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: BARMANA/-KĘ, KELNERA/-KĘ z doświadczeniem. Dobre wynagrodzenie, umowa o pracę.
    Tel.: 533 226 109
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja,
    Tel.: 888 223 761.
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni RECEPCJONISTKĘ - praca w systemie zmianowym, bez nocy. tel. 608 088 017, ksiegowosc@projinwest.pl
  • PRACA | dam
    WYPOŻYCZALNIA NART w Zakopanem zatrudni mężczyzn (18-29 lat). Praca: przygotowanie sprzętu do wypożyczenia, serwis narciarski. Dla zaangażowanych oferujemy przyuczenie do pracy i gwarantujemy doskonałe zarobki. CV - biuro@zakopane-goski.pl
    Tel.: 692987940
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Na podstawie art. 38 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U.2018.2204 t.j. z późniejszymi zmianami) Wójt Gminy Nowy Targ ogłasza kolejny ustny przetarg nieograniczony na najem lokalu przeznaczonego do organizowania imprez okolicznościowych w miejscowości Waksmund w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej. Z warunkami przetargu oraz regulaminem można zapoznać się na stronie internetowej: www.ugnowytarg.pl lub w pokoju 206 Urzędu Gminy Nowy Targ.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE - KARCZMA GÓRALSKI SZAŁAS "KURNIAWA" - ZAKOPANE 601 50 44 86.
    WWW: www.willasport.pl
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY W PORONINIE ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel. 691888444
2019-11-12 09:29 Halny w Tatrach. Na Kasprowym ponad 120 km na godz. 2019-11-12 08:00 Remontują oczyszczalnię 2019-11-11 22:10 Motocykle i Niepodległość. Spotkanie na Litwince (WIDEO) 2019-11-11 22:03 Tuż przed zderzeniem (WIDEO) 3 2019-11-11 21:25 Paweł zabrał Ulę nad Morskie Oko. Tam czekała na nią niespodzianka 3 2019-11-11 20:56 Turyści uratowani na Babiej Górze 1 2019-11-11 20:39 Tak było dziś na Giewoncie (ZDJĘCIA) 1 2019-11-11 20:22 Kosiniak i Wyspiański na „Salonie Poezji” 2019-11-11 20:00 Ptaki giną na wiadukcie w Chabówce 10 2019-11-11 18:42 Polscy skoczkowie i ich magiczne buty 1 2019-11-11 17:47 Jubileuszowy Bieg Niepodległości w Szczawnicy 2019-11-11 17:18 Fotograficzny raj i biało-czerwona flaga na Kasprowym Wierchu 2019-11-11 16:00 Presja śmieciowa 14 2019-11-11 14:50 Bardzo groźny wypadek na drodze z Nowego Targu do Białki (WIDEO) 10 2019-11-11 14:48 Uroczystości 101. Rocznicy Odzyskania Niepodległości na Krzeptówkach 2 2019-11-11 14:30 Śpiew, muzyka, banderie - Miasto na Dzień Niepodległości (galeria zdjęć) 2 2019-11-11 13:40 Bieg Niepodległości w Zakopanem (ZDJĘCIA) 2 2019-11-11 13:37 Podziel się życiem, dobro wraca 2019-11-11 12:46 Wagoniki wróciły. Coraz bliżej do otwarcia kolejki na Kasprowy 2 2019-11-11 12:14 101. Rocznica Odzyskania Niepodległości w Zakopanem 2 2019-11-11 11:30 Tatrzańskie szczyty nad morzem chmur 2019-11-11 10:46 Paradna Niepodległość 2019-11-11 10:37 Wystartowali! VI Bieg Niepodległości ulicami Zakopanego (WIDEO) 8 2019-11-11 08:59 W Tatrach pół metra śniegu. Zakopane też białe. Nadciąga halny (WIDEO) 2019-11-11 08:00 Mimo dzielącego Oceanu - łączy nas muzyka polska 2019-11-11 08:00 Topa, Snopek, Różański i Śwarni - zasłużeni dla Miasta (galeria zdjęć) 1 2019-11-11 07:32 Jesień jak malowana 2019-11-11 06:00 Złap Merkurego na tle Słońca 2019-11-10 22:43 Na Krupówkach też sypnęło śniegiem (WIDEO) 2 2019-11-10 21:59 Twierdzą nam będzie każdy próg 2019-11-10 20:59 Śnieg zaczyna padać również w Zakopanem. W Kuźnicach biało (WIDEO) 2019-11-10 20:30 Posiady patriotyczne 1 2019-11-10 20:05 Zmienne koleje kolei 1 2019-11-10 19:18 Podniebny rekord ratowników 1 2019-11-10 18:35 Pierwszy stopień lawinowy 2019-11-10 18:28 Przedsylwestrowe zaciemnienie ulic 2019-11-10 17:30 Z Zakopanego do Raju 2019-11-10 17:00 Murem w sąsiada (WIDEO) 6 2019-11-10 16:36 W Szczawnicy śpiewają z sercem o Polsce 2019-11-10 16:00 Popływać, czy pozwiedzać? 2019-11-10 15:36 Lepimy bałwana na Kalatówkach (WIDEO) 1 2019-11-10 15:30 Wygrała szkoła z Białki Tatrzańskiej 2019-11-10 15:13 Niebezpiecznie popołudnie na drogach Podhala 2 2019-11-10 15:00 Tomografia drzew 2 2019-11-10 14:30 Dziewczyno z granatem w ręce ... 2019-11-10 14:00 Oświata coraz droższa 3 2019-11-10 13:25 Tłumy do Gorącego Potoku 2019-11-10 13:00 Na Góralską nutę. Przygotowania do 90-lecia Związku Podhalan (WIDEO) 1 2019-11-10 12:30 Flisacy w Szanghaju 2019-11-10 12:00 Przysłowiowa dziura w moście na Drodze pod Reglami 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-11-12 09:02 1. a teraz TPN każe im zapłacić za to wydarzenie ( jak za sesję zdjęciową ) 2019-11-12 09:01 2. Nie wiem dlaczego ale podajecie nieprawidłowe informacje (nie tylko w tym wypadku). Kierowca samochodu oraz trzech pasażerów z owego wypadku na Snozce jechali z Nowego Targu w stronę Krośnicy. 2019-11-12 09:00 3. Żądam natychmiastowej debaty publicznej ws szpitala!!! Chcemy absolutnej jawności - ile osób zatrudnił Latusek na miejsce wywalonych. Kogo zatrudnił, jakie dr dzieci!!! Mieszkańcy mają dość tej obłudy. 2019-11-12 08:41 4. Latusek chce zamydlić oczy i białą niedzielę podobno organizuje. W kościołach trąbili. Będzie można osobiście prezesa o 3mln i inne sprawki zapytać. Za taką kasę to pół Podhala powinien przebadać. I zostanie na cukierki dla rodzinki. 2019-11-12 08:25 5. No rzeczywiście wyprawa... i lina była potrzebna ..ŻENADA! 2019-11-12 08:24 6. Widział ktoś oświadczenia majątkowe Burmistrza i Wiceburmistrz? Co się tak kryją z tymi majątkami? 2019-11-12 08:24 7. Myślę, że problem alkoholowy jest ogólnonarodowy i nie ma co przypisywać go jakoś szczególnie tutejszej ludności. A co się tyczy zarabiania pieniędzy, to Górale to ludzie pracowici jak mało kto. Nic samo nie przychodzi i każda złotówka jest wynikiem ciężkiej pracy. W turystyce ta praca jest szczególnie ciężka bo w piątek, świątek i niedziele. Panie Kapitanie każdy lubi zarabiać pieniążki, Pan z pewnością też. I nie ma w tym nic nadzwyczajnego i złego. 2019-11-12 07:47 8. Proponuję jeszcze szybciej zapierd@l@ć! Włos się na głowie jeży, jak widzi się to co kierujący wyprawiają na drogach. Albo rajdowcy z bożej łaski, albo wlekusie... Sam nie wiem, co gorsze... 2019-11-12 07:30 9. Nie ma tam podwójnej ciągłej i realia drogowe są proste przy zmianie pasa ruchu wykonujemy go tylko wtedy jak jesteśmy pewni że nikt nas nie wyprzedza a trzeba patrzeć daleko do tyłu bp mamy jeszcze motocyklistów którzy jeżdżą trochę szybciej niż taki stary opel. Zresztą redaktor może opiszę co ustaliła policja i kto był winny 2019-11-12 00:33 10. Skoro oswiadczyny nad Morskim Okiem to weselisko musi byc w Zakopanem ! I do tego jesce mlodzi majom byc ubrani po goralsku - inacyj nie bedziy . A.... w przyslosci dzieci mociy ochrzcic tyz w Zokopanym i mo to byc Ludwinka i Jozus . Gratulacje ! "... niech se Wom slebodom po wse zyciy plyniy a w Wasyj Rodziniy miylosc nie zaginiy...''
2019-11-11 01:22 1. Nie sztuka rozwieść się, sztuka wytrzymać! Pogratulować wszystkim i stawiać za wzorzec . Mają młodzi z kogo brać przykład. Szanownym Jubilatom zdrowia i sił do dalszego przeżywania RAZEM! 2019-11-09 17:48 2. Gratulacje ! Jacy WSPANIALI LUDZIE - jednak istnieje prawdziwa MILOSC - na dobre i na zle . Szkoda ze coraz czesciej malzenstwa rozwodza sie . 2019-11-05 07:54 3. Brawo Poronin ! 2019-11-01 17:46 4. szemrany? tyle ile ty kasujesz za podwiezienie w ursusa na prage. To duzo czy malo?? 2019-11-01 16:20 5. Proszę powiedzieć ile zarabia flisak za jeden spływ?, bo słyszałem że bardzo mało. 2019-10-29 21:54 6. Witam szukam dziewczyny która zrobiła mi i partnerowi zdjęcie 27.10.2019 r około godziny 13 na szczycie rys. Te zdjęcia to dla mnie niezapomnianiana pamiątka. Pozdrawiam 2019-10-25 17:35 7. Przykro pisać, ale to przykład góralskiej ciemnoty, zacofania i chęci zysku wszelkimi sposobami. Kanalizacja mogła być już dawno, Gmina miała dofinansowanie, ale ciemnota się nie zgodziła . Co tam ochrona środowiska, przecież dutki się liczą. Teraz Pani Wicewójt jest właśnie z Białki, i co? Będzie jakaś rura przez wieś, czy nadal fetor i cuchnące podwórka? 2019-10-22 18:01 8. Piękna sprawa :) Mam nadzieję że ta tradycja nigdy nie zginie, również i w samych Tatrach. Choć np. na Olczyskiej od paru lat owiec niestety już nie ma. 2019-10-09 11:56 9. Disel dumny jak paw. 2019-10-07 19:09 10. Mam nadzieje że wójcina i starosta dali za swoje prywatne!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania