Z OSTATNIEJ CHWILI
Reklamówka z granatami znaleziona przy ścieżce rowerowej w Szczawnicy

2012-11-22 08:02:41

Reklama

Rabczański „empi”

Reklama

Przeleżał w skrytce na strychu ponad 60 lat. Tylko dzięki temu ocalał i jest dziś jednym z zaledwie kilku zachowanych w Polsce w pełni sprawnych egzemplarzy niemieckiego "schmeissera" MP 40.

- Popatrzcie, niech każdy weźmie do ręki. To jest broń waszego pradziadka - zachęca swe wnuki Andrzej Chimiczewski. Ślązak o rabczańskim rodowodzie nie ukrywa wzruszenia, zerkając na nieco zaśniedziały kawałek tłoczonej stali leżący na stole niewielkiego pokoiku zaplecza Muzeum Narodowego w Krakowie. Kształt jest charakterystyczny, rozpoznawalny niemal dla każdego, kto obejrzał choćby jeden wojenny film. Niemieccy żołdacy w mundurach koloru feldgrau w garnkowatych hełmach na głowach z przewieszonymi przez plecy pistoletami maszynowymi MP 40. Dokładnie taki sam \"schmaisser\" przeleżał ponad 60 lat ukryty w przemyślnej skrytce na strychu dawnego domu letniskowego Chimiczewskich w Rabce.

Historia pistoletu była tajemnicza, niesamowita, zupełnie jak epoka, którą broń symbolizuje. Nie udało się ustalić w jakich okolicznościach pistolet maszynowy trafił w ręce partyzantów rabczańskiego podziemia spod znaku Armii Krajowej. Tej zagadki pewnie już nikomu nie uda się rozwikłać. Najprawdopodobniej partyzanci w walce odebrali broń niemieckiemu żołnierzowi. Istniały przypuszczenia, że \"schmeisser\" mógł być zdobyczą słynnej partyzanckiej akcji zorganizowanej przez partyzantów oddziału \"Adama\". Partyzanci zdobyli podobny egzemplarz MP 40 podczas brawurowego ataku na sanatorium doktora Malewskiego, w którym podczas okupacji dochodzili do zdrowia lotnicy Luftwaffe. Hipoteza upadła, gdy okazało, że numery broni odnalezionej w skrytce i tej zdobytej przez partyzantów we wrześniu 1944 roku się nie zgadzają.

*

- O broni powiedział mi ojciec na krótko przed śmiercią. Był już bardzo chory, a ja miałem zaledwie 12 lat. Tajemnicę wyjawił tylko mnie. Mama, ani siostra nic o pistolecie nie wiedziały. Tata dokładnie opisał, że broń jest ukryta w stropie oddzielającym strych od części mieszkalnej. Do skrytki można się łatwo dostać, usuwając jedną z desek zaślepiających schody. Próbowałem z tatą jeszcze o tym rozmawiać, ale on zawsze ucinał dyskusję. Zmarł dwa lata później.

Andrzej miał w pamięci słowa ojca Jana, ale czasy nie były sprzyjające do dokonywania spektakularnych odkryć. Andrzej uznał, że lepiej dla wszystkich będzie, jeśli broń pozostanie w skrytce. Gdy przygotowywał się do sprzedaży domu w latach 70., temat skrytki powrócił. - Nie chciałem tej sprawy odgrzewać. To była ostra komuna. Od razu pojawiłyby się niewygodne pytania o ojca, o partyzantkę, powiązania z Armią Krajową, a ja miałem odpowiedzialną posadę w Katowicach i rodzinę na utrzymaniu - tłumaczy dziś syn partyzanta.

Pan Andrzej sprzedał dom, razem z jego wojenną tajemnicą. Jednak sprawa rodzinnej tajemnicy, zdeponowanej pomiędzy sufitem a podłogą niepozornego domku u zbiegu ulic Krakowskiej i Sądeckiej w Rabce, powracała w pamięci niczym natręt. Gdy pan Andrzej przeszedł na emeryturę miał więcej czasu na badania nad wojennymi losami rodziny. W zakamarkach pamięci pojawiały się wspomnienia o wycieczce na Luboń, podczas której mały Andrzej razem z tatą Janem odwiedzili gruzy partyzanckiego obozowiska pod Luboniem Wielkim. Andrzej wciąż miał przed oczami porozwalane fragmenty ziemnych umocnień, drewnianych bunkrów porośniętych gęsto krzakami. W uszach wciąż brzmiały nazwiska i pseudonimy kompanów ojca z partyzantki. Jednak na żaden materialny dowód zaangażowania rodziciela w wojenną konspirację Andrzej nie natrafił. Wtedy znów zaczęły wracać wspomnienia tej jednej rozmowy przeprowadzonej pomiędzy mocno schorowanym już ojcem i jego dwunastoletnim synem. - Odnalezienie tej broni to była jedyna możliwość potwierdzenia, że tata działał w partyzantce, że był łącznikiem - podkreśla Andrzej Chimiczewski.

*

Na początku ubiegłego roku Andrzej napisał list do komendanta rabczańskiej policji, w którym ujawnił przypuszczalne miejsce ukrycia broni. Zawarł w nim także wskazówki, na temat odkrycia skrytki, jakie uzyskał od ojca. - Chciałem wziąć udział w przeszukaniu, ustaliliśmy nawet termin na 18 lutego, to były moje urodziny. Miałem je spędzić z żoną w Rabce - wspomina pan Andrzej. Plany pokrzyżowała niespodziewana choroba. Policjanci z kolei nie mogli odkładać konsultowanych z prokuratorem \"czynności\". Policyjna akcja zakończyła się sukcesem. Wskazówki sprzed 60 lat okazały się nad wyraz precyzyjne. Po usunięciu jednej klepki deskowania, oczom funkcjonariuszy okazało się szare zawiniątko. Po sprawdzeniu wykrywaczem metali i oględzinach pirotechników, policjanci usunęli deskowanie podłogi na strychu i wydobyli pakunek owinięty jutowym workiem i związany sznurkiem. Po usunięciu pierwszej warstwy wypadł z zawiniątka magazynek. Wewnątrz było sześć nabojów. Kolejna warstwa kryła świetnie zachowanego \"schmeissera\" MP 40 kalibru 9 mm parabellum.

*

Policja zarekwirowała pistolet. Wkrótce sąd zdecydował o przepadku broni na rzecz Skarbu Państwa. - Przy okazji wyroku sądowego to jeszcze komiczna sprawa wynikła. Pisząc do komendanta policji, zasugerowałem, że ukryta broń to może być angielski pistolet maszynowy \"sten\". Po prostu, jakoś ten typ broni najbardziej mi się kojarzył z konspiracją. Policjanci odnaleźli niemiecki MP 40. W wyroku nowotarskiego sądu jest natomiast mowa o przepadku... stena MP 40 - śmieje się pan Andrzej.

*

- MP 40 jest w pełni sprawny. Na szczęście dzięki przytomności policjantów z komendy wojewódzkiej, szczególnie pracowników Wydziału Postępowań Administracyjnych, udało się ocalić cenny eksponat - podkreśla Piotr Wilkosz, szef działu militariów muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie po wielu perypetiach trafił rabczański \"empi\".

- Jeszcze parę lat temu los takich znalezisk byłby przesądzony. Normalną procedurą było niszczenie wszelkiej odnalezionej broni. Właśnie dlatego do dziś zachowało się w Polsce tak niewiele sprawnych \"empi\" - podkreśla Piotr Wiolkosz. Na szczęście rabczański MP 40 nie podzielił losów swych poprzedników. Znaleziskiem zainteresowały się trzy placówki muzealne. O odzyskanie broni ojca mógł się starać także Andrzej Chimiczewski. - Zrezygnowałem. Pistolet maszynowy jest bronią szczególnie niebezpieczną, której w Polsce cywil posiadać nie może. Dlatego zanim odzyskałbym empi, broń zostałaby pozbawiona cech bojowych, co oznacza, po prostu, jej zniszczenie: przewiercenie lufy, usunięcie iglicy - podkreśla pan Andrzej. - Tymczasem, w muzeum \"schmeisser\" może być prezentowany w oryginalnym stanie - dodaje.

*

Pistolet przejdzie gruntowną konserwację. Konserwatorzy usuną stary, mocno już zgęstniały smar. - Przywrócimy pistoletowi pełną sprawność - zapewnia Piotr Wilkosz. Dodaje, że na muzealnej ekspozycji rabczańskie \"empi\" będzie można podziwiać już w połowie przyszłego roku.

mk
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NAUKA
    SZUKAMY NASTĘPCÓW MEDALISTÓW ZIMOWYCH IGRZYSK OLIMPIJSKICH. Zespół Szkół Mistrzostwa Sportowego im. Stanisława Marusarza w Zakopanem ogłasza dodatkowy nabór do klasy czwartej Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego na rok szkolny 2016/2017. Szczegółowe informacje w sekretariacie szkoły ? Zakopane, Droga do Olczy 26, tel. 18 201 31 52 oraz na www.zsms.tatrynet.pl Zapewniamy uczniom 17 godzin zajęć sportowych tygodniowo. Przygotowujemy do kolejnego etapu edukacyjnego w gimnazjum i szkolenia jednej z 7 dyscyplin w sportach zimowych. Zapraszamy dzieci wykazujące aktywność sportową i marzące o byciu Mistrzem Olimpijskim. Dyrektor ZSMS Zakopane Barbara Sobańska
  • PRACA | dam
    Niemiecka Firma zatrudni: MECHANIKA URZĄDZEŃ HYDRAULICZNYCH I ELEKTRYCZNYCH. Podnośniki koszowe i nożycowe. Niemcy: Stuttgart. ZADANIA: - Bieżące naprawy i awarie maszyn, konserwacja; - Wymiana uszczelnień i zakuwane węży hydraulicznych; WYMAGANIA: - Wykształcenie kierunkowe; - Kilkuletnie dośw. w serwisowaniu/mechanice urządzeń hydraulicznych; - Znajomość układu hydrauliki siłowej, mechaniki, elektryki; - Mile widziana znajomość j. niemieckiego; - Prawo jazdy kat. B. OFERUJEMY: - Umowa o prace + świadczenia; - Atrakcyjne wynagrodzenie; -Zakwaterowanie. INFORMACJE: Andrzej N.: 0049 1525 3357732, Biuro: 0049 8131 6149522
  • PRACA | dam
    Hotel BUKOVINA poszukuje osób do pracy na stanowisku: KELNER oraz BARMAN. Kontakt e-mali: rekrutacja@bukovina.pl lub tel. 667 666 984
  • PRACA | dam
    POTRZEBNA PANI DO POMOCY W PENSJONACIE -
    Tel.: 604 52 96 82, 667 316 137.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    APARTAMENT TURYSTYCZNY - ŚCISŁE CENTRUM ZAKOPANEGO - UL. KOŚCIUSZKI, SKRZYŻOWANIE Z KRUPÓWKAMI - 2 pokoje, aneks kuchenny w pełni wyposażony, wi-fi, garaż.
    Tel.: 604 488 507,
    WWW: apartamentgiewont.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię RECEPCJONISTKĘ - Zakopane
    Tel.: 531-600-089
    E-mail: biuro@naleczzakopane.pl
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - LEGALNA PRACA - BUDOWA. PILNIE!!! PODSTAWOWY ANGIELSKI. 787 710 164, 532 071 067
  • BIZNES
    DO WYNAJĘCIA 2 POMIESZCZENIA DOSTOSOWANE DO KOSMETOLOGII I MASAŻU. W centrum Zakopanego. Współpraca z fryzjerem.
    Tel.: 603 496 265.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do sklepu spożywczego w Białym Dunajcu
    Tel.: 600979250
    E-mail: delikatesy_kulach@onet.pl
  • PRACA | dam
    Praca - TERMY BUKOVINA: Poszukujemy osób na stanowisko: KUCHARZ, POMOC KUCHENNA, POMOCNIK KUCHARZA. Kontakt e-mali: rekrutacja@bukovina.pl lub tel. 667 666 981
  • PRACA | dam
    PILNIE! PRACOWNIKA znającego się na pracy do zakładu kuśnierskiego.
    Tel.: 889769577
  • PRACA | dam
    Zatrudnię PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH
    Tel.: 500160574
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI POD MAŁE DOMKI LETNISKOWE - z warunkami zabudowy, uzbrojone, okolice Zakopanego. Piękne widoki na Tatry! 698 763 641.
  • PRACA | dam
    Praca POMOC KUCHENNA w Schronisku Górskim, proszę dzwonić po godzinie 20:00.
    Tel.: tel .503 021 716
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZCZAWNICA - do wynajęcia LOKAL FRONTOWY (20m2) przy chodniku, w witrynie szyba antywłamaniowa, wszystkie media - na biuro, usługi, handel. 606 804 633.
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE W ZAKOPANEM ZATRUDNI STUDENTA/-KĘ KIERUNKÓW EKONOMICZNO-FINANSOWYCH, 18 20 63 558 (8-16).
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szczawnica - ATRAKCYJNY LOKAL HANDLOWY 70 m2 z WYPOSAŻENIEM NA CIUCHOLAND lub inną działalność. TANIO! 606 804 633.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ OPIEKUNKĘ DO 2 LETNIEGO DZIECKA, praca w Zakopanem, pełny etat, ubezpieczenie, 1800 netto. CV na email: niania.zakopane2016@gmail.com
  • PRACA | dam
    ZBROJARZE do pracy w Zakopanem. Dobre warunki i zakwaterowanie
    Tel.: 661097137
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KSIĘGOWEGO (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) - Jabłonka -
    Tel.: 691888444
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    KSIĘGOWEGO I STAŻYSTĘ DO BIURA RACHUNKOWEGO PRZYJMĘ - 691888444
  • PRACA | dam
    Austria: CIEŚLA SZAL., MURARZ, ELEKTRYK, OPERATOR ŻURAWIA. WYMAGANA ZNAJOMOŚĆ J. NIEMIECKIEGO. Cert. 6760. Kom. 513106189; 668831219, www.diwa-personalservice.pl, praca@diwa-personalservice.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Wykonam STUDNIE GŁĘBINOWE i POMPY CIEPŁA kompleksowo lub wiercenie. 510 018 800.
2016-07-25 09:34 Reklamówka z granatami przy ścieżce rowerowej w Szczawnicy 2016-07-25 08:04 Książeczka z telefonami Franciszka 2016-07-24 22:31 Zakopower na Gubałówce 2016-07-24 19:19 Bukowina jako siódmy cud Polski 2016-07-24 18:41 Na rowerze przez Spisz 2016-07-24 17:29 Zakorkowane Krościenko 2016-07-24 15:36 Ptasi szalet w centrum miasta 2016-07-24 15:33 Pik Korżeniewskiej - szczyt nazwany z miłości 2016-07-24 15:23 Burze dotarły nad Tatry 2016-07-24 13:47 Znaleźli pieniądze i zanieśli na policję 2016-07-24 13:40 IRA z Łososiem na Gubałówce. Publiczność zachwycona 2016-07-24 12:55 Drona nie puścisz 2016-07-24 11:46 Kolizja czterech aut na zakopiance. Nikt nie ucierpiał 2016-07-24 10:00 Cotygodniowy przegląd fotograficzny Tygodnika Podhalańskiego 2016-07-24 09:34 Zmarł doktor Leopold Bobak. Pogrzeb w poniedziałek 2016-07-24 07:59 Jelonek nadal mieszka pod Rysami 2016-07-23 19:39 Jedna fontanna, a tyle radości 2016-07-23 19:29 Zabezpieczenia przed szaleństwem na "patelniach" 2016-07-23 19:22 Maciej Kot wygrywa Grand Prix w Wiśle 2016-07-23 18:01 Pątnicy zdobywają Giewont 2016-07-23 16:20 Dla kogo ten quad? 2016-07-23 15:54 Handel na nowotarskich targowicach (wideo) 2016-07-23 14:44 Śmieci nad Jeziorem Czorsztyńskim 2016-07-23 14:31 Dziś biegamy w Zakopanem 2016-07-23 12:02 Tragedia na Orlej Perci 2016-07-23 11:48 Bez niespodzianek. Korki na zakopiance, korki w Zakopanem 2016-07-23 10:41 Parkowanie zaczęło się już nocą 2016-07-23 09:47 Warkocze poszły w ruch 2016-07-23 09:46 Stare Dobre Małżeństwo w Zakopanem 2016-07-23 08:01 Kolorowe niebo o wschodzie słońca
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

FILMY TP