Reklama

2012-11-22 08:02:41

Reklama

Rabczański „empi”

Reklama
Reklama

Przeleżał w skrytce na strychu ponad 60 lat. Tylko dzięki temu ocalał i jest dziś jednym z zaledwie kilku zachowanych w Polsce w pełni sprawnych egzemplarzy niemieckiego "schmeissera" MP 40.

- Popatrzcie, niech każdy weźmie do ręki. To jest broń waszego pradziadka - zachęca swe wnuki Andrzej Chimiczewski. Ślązak o rabczańskim rodowodzie nie ukrywa wzruszenia, zerkając na nieco zaśniedziały kawałek tłoczonej stali leżący na stole niewielkiego pokoiku zaplecza Muzeum Narodowego w Krakowie. Kształt jest charakterystyczny, rozpoznawalny niemal dla każdego, kto obejrzał choćby jeden wojenny film. Niemieccy żołdacy w mundurach koloru feldgrau w garnkowatych hełmach na głowach z przewieszonymi przez plecy pistoletami maszynowymi MP 40. Dokładnie taki sam \"schmaisser\" przeleżał ponad 60 lat ukryty w przemyślnej skrytce na strychu dawnego domu letniskowego Chimiczewskich w Rabce.

Historia pistoletu była tajemnicza, niesamowita, zupełnie jak epoka, którą broń symbolizuje. Nie udało się ustalić w jakich okolicznościach pistolet maszynowy trafił w ręce partyzantów rabczańskiego podziemia spod znaku Armii Krajowej. Tej zagadki pewnie już nikomu nie uda się rozwikłać. Najprawdopodobniej partyzanci w walce odebrali broń niemieckiemu żołnierzowi. Istniały przypuszczenia, że \"schmeisser\" mógł być zdobyczą słynnej partyzanckiej akcji zorganizowanej przez partyzantów oddziału \"Adama\". Partyzanci zdobyli podobny egzemplarz MP 40 podczas brawurowego ataku na sanatorium doktora Malewskiego, w którym podczas okupacji dochodzili do zdrowia lotnicy Luftwaffe. Hipoteza upadła, gdy okazało, że numery broni odnalezionej w skrytce i tej zdobytej przez partyzantów we wrześniu 1944 roku się nie zgadzają.

*

- O broni powiedział mi ojciec na krótko przed śmiercią. Był już bardzo chory, a ja miałem zaledwie 12 lat. Tajemnicę wyjawił tylko mnie. Mama, ani siostra nic o pistolecie nie wiedziały. Tata dokładnie opisał, że broń jest ukryta w stropie oddzielającym strych od części mieszkalnej. Do skrytki można się łatwo dostać, usuwając jedną z desek zaślepiających schody. Próbowałem z tatą jeszcze o tym rozmawiać, ale on zawsze ucinał dyskusję. Zmarł dwa lata później.

Andrzej miał w pamięci słowa ojca Jana, ale czasy nie były sprzyjające do dokonywania spektakularnych odkryć. Andrzej uznał, że lepiej dla wszystkich będzie, jeśli broń pozostanie w skrytce. Gdy przygotowywał się do sprzedaży domu w latach 70., temat skrytki powrócił. - Nie chciałem tej sprawy odgrzewać. To była ostra komuna. Od razu pojawiłyby się niewygodne pytania o ojca, o partyzantkę, powiązania z Armią Krajową, a ja miałem odpowiedzialną posadę w Katowicach i rodzinę na utrzymaniu - tłumaczy dziś syn partyzanta.

Pan Andrzej sprzedał dom, razem z jego wojenną tajemnicą. Jednak sprawa rodzinnej tajemnicy, zdeponowanej pomiędzy sufitem a podłogą niepozornego domku u zbiegu ulic Krakowskiej i Sądeckiej w Rabce, powracała w pamięci niczym natręt. Gdy pan Andrzej przeszedł na emeryturę miał więcej czasu na badania nad wojennymi losami rodziny. W zakamarkach pamięci pojawiały się wspomnienia o wycieczce na Luboń, podczas której mały Andrzej razem z tatą Janem odwiedzili gruzy partyzanckiego obozowiska pod Luboniem Wielkim. Andrzej wciąż miał przed oczami porozwalane fragmenty ziemnych umocnień, drewnianych bunkrów porośniętych gęsto krzakami. W uszach wciąż brzmiały nazwiska i pseudonimy kompanów ojca z partyzantki. Jednak na żaden materialny dowód zaangażowania rodziciela w wojenną konspirację Andrzej nie natrafił. Wtedy znów zaczęły wracać wspomnienia tej jednej rozmowy przeprowadzonej pomiędzy mocno schorowanym już ojcem i jego dwunastoletnim synem. - Odnalezienie tej broni to była jedyna możliwość potwierdzenia, że tata działał w partyzantce, że był łącznikiem - podkreśla Andrzej Chimiczewski.

*

Na początku ubiegłego roku Andrzej napisał list do komendanta rabczańskiej policji, w którym ujawnił przypuszczalne miejsce ukrycia broni. Zawarł w nim także wskazówki, na temat odkrycia skrytki, jakie uzyskał od ojca. - Chciałem wziąć udział w przeszukaniu, ustaliliśmy nawet termin na 18 lutego, to były moje urodziny. Miałem je spędzić z żoną w Rabce - wspomina pan Andrzej. Plany pokrzyżowała niespodziewana choroba. Policjanci z kolei nie mogli odkładać konsultowanych z prokuratorem \"czynności\". Policyjna akcja zakończyła się sukcesem. Wskazówki sprzed 60 lat okazały się nad wyraz precyzyjne. Po usunięciu jednej klepki deskowania, oczom funkcjonariuszy okazało się szare zawiniątko. Po sprawdzeniu wykrywaczem metali i oględzinach pirotechników, policjanci usunęli deskowanie podłogi na strychu i wydobyli pakunek owinięty jutowym workiem i związany sznurkiem. Po usunięciu pierwszej warstwy wypadł z zawiniątka magazynek. Wewnątrz było sześć nabojów. Kolejna warstwa kryła świetnie zachowanego \"schmeissera\" MP 40 kalibru 9 mm parabellum.

*

Policja zarekwirowała pistolet. Wkrótce sąd zdecydował o przepadku broni na rzecz Skarbu Państwa. - Przy okazji wyroku sądowego to jeszcze komiczna sprawa wynikła. Pisząc do komendanta policji, zasugerowałem, że ukryta broń to może być angielski pistolet maszynowy \"sten\". Po prostu, jakoś ten typ broni najbardziej mi się kojarzył z konspiracją. Policjanci odnaleźli niemiecki MP 40. W wyroku nowotarskiego sądu jest natomiast mowa o przepadku... stena MP 40 - śmieje się pan Andrzej.

*

- MP 40 jest w pełni sprawny. Na szczęście dzięki przytomności policjantów z komendy wojewódzkiej, szczególnie pracowników Wydziału Postępowań Administracyjnych, udało się ocalić cenny eksponat - podkreśla Piotr Wilkosz, szef działu militariów muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie po wielu perypetiach trafił rabczański \"empi\".

- Jeszcze parę lat temu los takich znalezisk byłby przesądzony. Normalną procedurą było niszczenie wszelkiej odnalezionej broni. Właśnie dlatego do dziś zachowało się w Polsce tak niewiele sprawnych \"empi\" - podkreśla Piotr Wiolkosz. Na szczęście rabczański MP 40 nie podzielił losów swych poprzedników. Znaleziskiem zainteresowały się trzy placówki muzealne. O odzyskanie broni ojca mógł się starać także Andrzej Chimiczewski. - Zrezygnowałem. Pistolet maszynowy jest bronią szczególnie niebezpieczną, której w Polsce cywil posiadać nie może. Dlatego zanim odzyskałbym empi, broń zostałaby pozbawiona cech bojowych, co oznacza, po prostu, jej zniszczenie: przewiercenie lufy, usunięcie iglicy - podkreśla pan Andrzej. - Tymczasem, w muzeum \"schmeisser\" może być prezentowany w oryginalnym stanie - dodaje.

*

Pistolet przejdzie gruntowną konserwację. Konserwatorzy usuną stary, mocno już zgęstniały smar. - Przywrócimy pistoletowi pełną sprawność - zapewnia Piotr Wilkosz. Dodaje, że na muzealnej ekspozycji rabczańskie \"empi\" będzie można podziwiać już w połowie przyszłego roku.

mk
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Lokale do wynajęcia w Rabce-Zdroju przy ul. Orkana o pow. 38 i 12 m2, na I piętrze na cele usługowo-handlowe tel. 504 252 727.
  • PRACA | dam
    Przyjmę pracownika do zakładu kuśnierskiego.
    Tel.: 888267329
  • USŁUGI | inne
    TARTAK PRZEWOŹNY -
    Tel.: 690 500 277.
  • PRACA | dam
    BIURO ZATRUDNI OSOBĘ NA SAMODZIELNE STANOWISKO KSIĘGOWE. Wymagana znajomość programu Optima.
    Tel.: 509 466 771.
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W CENTRUM ZAKOPANEGO ZATRUDNI RECEPCJONISTĘ. Wymagana znajomość języka angielskiego. CV prosimy kierować na adres: recepcja.rekrutacja@wp.pl lub telefonicznie: 666378357
  • PRACA | dam
    Skicontrol S.K.A. w Białce Tatrzańskiej zatrudni SPECJALISTĘ DS. SPRZEDAŻY ROZWIĄZAŃ IT. Wymagana znajomość branży IT, kreatywność, prawo jazdy kat. B oraz znajomość języka angielskiego. CV prosimy przesyłać na adres: praca@skicontrol.pl.
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE ZATRUDNI OSOBĘ ZE ZNAJOMOŚCIĄ ZAGADNIEŃ KADRY, ZUS. Wymagana znajomość programu Optima.
    Tel.: 509 466 771.
  • BIURA RACHUNKOWE
    BIURO RACHUNKOWE WYKONA USŁUGI RACHUNKOWO-PODATKOWE DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH ORAZ FIRM. PROWADZĘ: KPPiR, księgi handlowe, ryczałt, VAT, PIT-y, kadry, ZUS, przekaz elektroniczny jpk.
    Tel.: 605 653 342,
    E-mail: biurorachunkowe2@onet.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wynajmę garaż - osiedle Pardałówka 1 - Zakopane
    Tel.: 791312476
    E-mail: damianpietracha@gmail.com
  • PRACA | dam
    Poszukuję murarza lub murarzy oraz pomocników, do wymurowania domu z piwnicą i garażem o pow. 316m2 w Poroninie koło Zakopanego. Możliwe zakwaterowanie i wyżywienie. Termin marzec 2017
    Tel.: 600832178
  • PRACA | dam
    Apteka w Zakopanem zatrudni magistra farmacji w pełnym zakresie godzinowym + świadczenia w pełnym zakresie
    Tel.: 603-555-053
    E-mail: asia554@vp.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię Panią do pracy na stoisko pod Gubałówką z galanterią skórzaną. Dyspozycyjną mile widziane doświadczenie w handlu. Wysokie wynagrodzenie , umowa o pracę. Telefon;
    Tel.: 660-719-519, email;
    E-mail: budzuu@wp.pl
  • PRACA | dam
    Przyjme pracownika do zakładu kusnierskiego znajacego sie na pracy
    Tel.: 601504522
  • PRACA | dam
    ROJ-CARS ZATRUDNI MECHANIKA SAMOCHODOWEGO. ZAKOPANE.
    Tel.: 518 567 750, 788 501 714.
  • PRACA | dam
    Nalewki Góralskie zatrudnią sprzedawcę do sklepu w Kościelisku , wysokie wynagrodzenie, umowa o pracę, również co drugi dzień, bafia@interia.pl
    Tel.: 691 166 005
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARZA -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA- KASJER W ZAKOPANEM. TEL. 668 333 831
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i posadzkach przemysłowych, mile widziana praktyka.
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    OSOBA sprzątająca - obiekt rekreacyjny Bukowina Tatrzańska tel.: 510-014-867, 510-013-612
  • PRACA | dam
    OSOBA sprzątająca - Zakopane, Krupówki - tel.: 510-014-867, 510-015-820
  • PRACA | dam
    MARKET LEWIATAN w MURZASICHLU zatrudni SPRZEDAWCÓW - pełny etat lub umowa zlecenie z możliwością zakwaterowania. 601 514 066.
  • PRACA | dam
    Biuro RACHUNKOWE ZATRUDNI KSIĘGOWEGO ORAZ STAŻYSTĘ, PRACA W BIAŁCE TATRZAŃSKIEJ LUB JABŁONCE TEL. 691888444
  • PRACA | dam
    OPIEKUNKA DO DZIECKA Z ZAMIESZKANIEM W ZAKOPANEM - 691888444
2017-03-01 20:45 Wiosenny przegląd rynien. Jak ustrzec się przed wydatkami 2017-03-01 20:33 Tak palił się wczoraj drewniany dom w Zakopanem (wideo) 2017-03-01 20:26 Szarotki po zaciętym meczu awansowały do pólfinału 2017-03-01 20:05 Pielgrzymka nadziei Franciszka 2017-03-01 19:47 Zdewastowana Równia Krupowa 3 2017-03-01 18:01 GŁUPI SZYBCIEJ SIĘ ROZMNAŻAJĄ 2 2017-03-01 17:31 Na Stawiskach bez zmian 2017-03-01 16:58 Termy dla powiatu tatrzańskiego. Baseny odwiedzą podopieczni domu dziecka 2017-03-01 16:05 Spotkanie z burmistrzem Szczawnicy 3 2017-03-01 15:58 Potrącenie dziecka pod Nosalem 2017-03-01 15:31 Dzień Żołnierzy Wyklętych w Zakopanem 10 2017-03-01 15:14 Marcowe propozycje MOK 2017-03-01 14:32 Rodzice z małym dzieckiem utknęli na szlaku, mimo ostrzeżeń pracownika TPN 2 2017-03-01 12:02 Ocalić od zapomnienia. Rocznica żołnierzy wyklętych - niezłomnych 2 2017-03-01 11:04 Kongres Kobiet 2017-03-01 10:56 Napadł, pobił, okradł i poszedł do domu (wideo) 2017-03-01 10:04 Pijany rajd 2 2017-03-01 09:56 Strażacy dogaszają pustostan na Nowotarskiej. Podpalenie? 8 2017-03-01 09:22 Proces oskarżonego o morderstwo Michała Marka. Oskarżony przyznaje się do zabójstwa (zdjęcia) 3 2017-03-01 09:01 Dziurawa droga na Pardałówce 5 2017-03-01 06:00 Dziś Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych 3 2017-02-28 23:00 Drewniany dom przy ul. Nowotarskiej stanął w ogniu jak pochodnia (wideo) 8 2017-02-28 18:05 Na placu budowy wielkiego hotelu praca wre (wideo) 12 2017-02-28 17:34 Filmowa relacja z Honor Winter Sport Festival 2017 powered by Huawei 1 2017-02-28 16:33 Dotacja do wymiany pieców 2017-02-28 15:52 Kierował pod wpływem środków odurzających 2017-02-28 15:51 Górale, poznajmy się 2017-02-28 14:59 Tricklandia w Starym Smokowcu 2017-02-28 13:37 Smog nas truje i zabija 2017-02-28 13:20 Lis polarny w Pieninach (wideo) 1 2017-02-28 13:06 Wichura zerwała kawałek dachu z budynku sądu 2017-02-28 11:35 Halny sieje spustoszenie pod Gubałówką 3 2017-02-28 11:19 Halny znowu przybiera na sile (wideo) 2017-02-28 09:17 Spędzili noc na Granatach. Zatrzymała ich wichura 3 2017-02-28 09:15 Amfetamina i marihuana w Grywałdzie 1 2017-02-28 09:05 W Zakopanem prawie 100 km na godz. Przewrócone drzewo, latające blachy 2 2017-02-28 08:00 Konkurs Jednego Wiersza im. J. Tawłowicza rozstrzygnięty 2017-02-27 19:02 Zaczyna wiać. Ostrzeżenie przed silnym wiatrem 1 2017-02-27 18:05 Zaparkował na środku ul. Nowotarskiej 12 2017-02-27 16:39 Noblista pod Tatrami 2 2017-02-27 16:34 IV Turniej Absolwentów w Załucznem 2017-02-27 15:53 Opłaty targowe wciąż po staremu 2017-02-27 14:13 Nadciąga silny halny. W Tatrach do 130 km na godz. 2017-02-27 13:49 Śmiertelny wypadek na Świnicy 3 2017-02-27 12:16 Dzień Górala w Maruszynie 2017-02-27 11:58 Zakaz chodzenia nocą po Tatrach 15 2017-02-27 10:15 Motocyklista w ciężkim stanie po wypadku w Białce 3 2017-02-27 09:56 W Tatrach dziś słóńce, na Podhalu wiosna 1 2017-02-27 09:32 Operacje Chirurgiczne Dzieci i Dorosłych w ALLMEDICA 2017-02-27 08:01 Jemu też nie podoba się wycinka drzew 8
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-03-01 20:38 1. Rówień Krupowa po góralsku, po polsku Równia Krupowa, obie formy dopuszczalne 2017-03-01 20:33 2. Zranić psy ktore robia duzo kup To pieski lechalet A nocą disco pod chmurka 2017-03-01 20:14 3. Jestem za tym by administracja lokalna zajęła się sprawą pustostanów. Są to w większości walące się zabudowania, gospodarcze również. Nie wiadomo czy budynki są odpowiednio zabezpieczone. W większości są zostawione na pastwę losu. Stanowi to zagrożenie nie tylko pożarowe dla sąsiadów. Może zajmie odpowiednie stanowisko Pan wojewoda Józef Pilch. 2017-03-01 20:11 4. spotkania z dziesięcioma znajomymi znajomych bo swoich przecież nie ma - farsa i tyle. 2017-03-01 19:59 5. Rówień Krupowa drogi tygodniczku. 2017-03-01 19:52 6. Do DoDeszczu. W Zakopanem to jeszcze nic. W Krakowie dyrektor gimnazjum 1 goni dzieciarnie pod Krzyż Katyński co 10. Większość ma gdzieś naukę o patriotyzmie, co za dużo to niezdrowo. Teraz dyrektor walczy o liceum. 2017-03-01 19:43 7. Dwa lata kampanii wyborczej i żadnych realnych działań. 2017-03-01 19:20 8. @Anna Proszę niech Pani mi wyjaśni co jest śmiesznego w propozycji dla tego pana od zastraszania by złożył hołd ofiarom "ognia"? 2017-03-01 19:15 9. Co się dziwicie? Za komuny każdy miał pracę i wychodził z założenia, że mi dziury nie wysiedzi. Teraz ludzie chcą w miarę żyć, a roboty brak. Jak jest, to za parobka. Jest okazja by coś sprzedać, a kupcy są i dobrze płacą. Podobnie jak na z wycinką drzew. Więc działkę należy "oczyścić". Ile jest wszędzie takich pustostanów, ani nikt nie remontuje(brak środków, bieda), ani nikt nie mieszka. Wszystko się bierze z biedy i braku pracy. Każdy w tym kraju oszukuje od prawa do lewa i od czarnych do białych. Więc przykład idzie z góry, ile majątku wyprzedano po PRL. 2017-03-01 18:57 10. Pierwszy pana tekst z którym , po przeczytaniu zgadzam się całkowicie. P.S To nieistotny szczegół , że użył pan metody @ cobry, kopiuj - wklej ;-)
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania