Reklama

2012-11-22 08:02:41

Rabczański „empi”

Reklama

Przeleżał w skrytce na strychu ponad 60 lat. Tylko dzięki temu ocalał i jest dziś jednym z zaledwie kilku zachowanych w Polsce w pełni sprawnych egzemplarzy niemieckiego "schmeissera" MP 40.

- Popatrzcie, niech każdy weźmie do ręki. To jest broń waszego pradziadka - zachęca swe wnuki Andrzej Chimiczewski. Ślązak o rabczańskim rodowodzie nie ukrywa wzruszenia, zerkając na nieco zaśniedziały kawałek tłoczonej stali leżący na stole niewielkiego pokoiku zaplecza Muzeum Narodowego w Krakowie. Kształt jest charakterystyczny, rozpoznawalny niemal dla każdego, kto obejrzał choćby jeden wojenny film. Niemieccy żołdacy w mundurach koloru feldgrau w garnkowatych hełmach na głowach z przewieszonymi przez plecy pistoletami maszynowymi MP 40. Dokładnie taki sam \"schmaisser\" przeleżał ponad 60 lat ukryty w przemyślnej skrytce na strychu dawnego domu letniskowego Chimiczewskich w Rabce.

Historia pistoletu była tajemnicza, niesamowita, zupełnie jak epoka, którą broń symbolizuje. Nie udało się ustalić w jakich okolicznościach pistolet maszynowy trafił w ręce partyzantów rabczańskiego podziemia spod znaku Armii Krajowej. Tej zagadki pewnie już nikomu nie uda się rozwikłać. Najprawdopodobniej partyzanci w walce odebrali broń niemieckiemu żołnierzowi. Istniały przypuszczenia, że \"schmeisser\" mógł być zdobyczą słynnej partyzanckiej akcji zorganizowanej przez partyzantów oddziału \"Adama\". Partyzanci zdobyli podobny egzemplarz MP 40 podczas brawurowego ataku na sanatorium doktora Malewskiego, w którym podczas okupacji dochodzili do zdrowia lotnicy Luftwaffe. Hipoteza upadła, gdy okazało, że numery broni odnalezionej w skrytce i tej zdobytej przez partyzantów we wrześniu 1944 roku się nie zgadzają.

*

- O broni powiedział mi ojciec na krótko przed śmiercią. Był już bardzo chory, a ja miałem zaledwie 12 lat. Tajemnicę wyjawił tylko mnie. Mama, ani siostra nic o pistolecie nie wiedziały. Tata dokładnie opisał, że broń jest ukryta w stropie oddzielającym strych od części mieszkalnej. Do skrytki można się łatwo dostać, usuwając jedną z desek zaślepiających schody. Próbowałem z tatą jeszcze o tym rozmawiać, ale on zawsze ucinał dyskusję. Zmarł dwa lata później.

Andrzej miał w pamięci słowa ojca Jana, ale czasy nie były sprzyjające do dokonywania spektakularnych odkryć. Andrzej uznał, że lepiej dla wszystkich będzie, jeśli broń pozostanie w skrytce. Gdy przygotowywał się do sprzedaży domu w latach 70., temat skrytki powrócił. - Nie chciałem tej sprawy odgrzewać. To była ostra komuna. Od razu pojawiłyby się niewygodne pytania o ojca, o partyzantkę, powiązania z Armią Krajową, a ja miałem odpowiedzialną posadę w Katowicach i rodzinę na utrzymaniu - tłumaczy dziś syn partyzanta.

Pan Andrzej sprzedał dom, razem z jego wojenną tajemnicą. Jednak sprawa rodzinnej tajemnicy, zdeponowanej pomiędzy sufitem a podłogą niepozornego domku u zbiegu ulic Krakowskiej i Sądeckiej w Rabce, powracała w pamięci niczym natręt. Gdy pan Andrzej przeszedł na emeryturę miał więcej czasu na badania nad wojennymi losami rodziny. W zakamarkach pamięci pojawiały się wspomnienia o wycieczce na Luboń, podczas której mały Andrzej razem z tatą Janem odwiedzili gruzy partyzanckiego obozowiska pod Luboniem Wielkim. Andrzej wciąż miał przed oczami porozwalane fragmenty ziemnych umocnień, drewnianych bunkrów porośniętych gęsto krzakami. W uszach wciąż brzmiały nazwiska i pseudonimy kompanów ojca z partyzantki. Jednak na żaden materialny dowód zaangażowania rodziciela w wojenną konspirację Andrzej nie natrafił. Wtedy znów zaczęły wracać wspomnienia tej jednej rozmowy przeprowadzonej pomiędzy mocno schorowanym już ojcem i jego dwunastoletnim synem. - Odnalezienie tej broni to była jedyna możliwość potwierdzenia, że tata działał w partyzantce, że był łącznikiem - podkreśla Andrzej Chimiczewski.

*

Na początku ubiegłego roku Andrzej napisał list do komendanta rabczańskiej policji, w którym ujawnił przypuszczalne miejsce ukrycia broni. Zawarł w nim także wskazówki, na temat odkrycia skrytki, jakie uzyskał od ojca. - Chciałem wziąć udział w przeszukaniu, ustaliliśmy nawet termin na 18 lutego, to były moje urodziny. Miałem je spędzić z żoną w Rabce - wspomina pan Andrzej. Plany pokrzyżowała niespodziewana choroba. Policjanci z kolei nie mogli odkładać konsultowanych z prokuratorem \"czynności\". Policyjna akcja zakończyła się sukcesem. Wskazówki sprzed 60 lat okazały się nad wyraz precyzyjne. Po usunięciu jednej klepki deskowania, oczom funkcjonariuszy okazało się szare zawiniątko. Po sprawdzeniu wykrywaczem metali i oględzinach pirotechników, policjanci usunęli deskowanie podłogi na strychu i wydobyli pakunek owinięty jutowym workiem i związany sznurkiem. Po usunięciu pierwszej warstwy wypadł z zawiniątka magazynek. Wewnątrz było sześć nabojów. Kolejna warstwa kryła świetnie zachowanego \"schmeissera\" MP 40 kalibru 9 mm parabellum.

*

Policja zarekwirowała pistolet. Wkrótce sąd zdecydował o przepadku broni na rzecz Skarbu Państwa. - Przy okazji wyroku sądowego to jeszcze komiczna sprawa wynikła. Pisząc do komendanta policji, zasugerowałem, że ukryta broń to może być angielski pistolet maszynowy \"sten\". Po prostu, jakoś ten typ broni najbardziej mi się kojarzył z konspiracją. Policjanci odnaleźli niemiecki MP 40. W wyroku nowotarskiego sądu jest natomiast mowa o przepadku... stena MP 40 - śmieje się pan Andrzej.

*

- MP 40 jest w pełni sprawny. Na szczęście dzięki przytomności policjantów z komendy wojewódzkiej, szczególnie pracowników Wydziału Postępowań Administracyjnych, udało się ocalić cenny eksponat - podkreśla Piotr Wilkosz, szef działu militariów muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie po wielu perypetiach trafił rabczański \"empi\".

- Jeszcze parę lat temu los takich znalezisk byłby przesądzony. Normalną procedurą było niszczenie wszelkiej odnalezionej broni. Właśnie dlatego do dziś zachowało się w Polsce tak niewiele sprawnych \"empi\" - podkreśla Piotr Wiolkosz. Na szczęście rabczański MP 40 nie podzielił losów swych poprzedników. Znaleziskiem zainteresowały się trzy placówki muzealne. O odzyskanie broni ojca mógł się starać także Andrzej Chimiczewski. - Zrezygnowałem. Pistolet maszynowy jest bronią szczególnie niebezpieczną, której w Polsce cywil posiadać nie może. Dlatego zanim odzyskałbym empi, broń zostałaby pozbawiona cech bojowych, co oznacza, po prostu, jej zniszczenie: przewiercenie lufy, usunięcie iglicy - podkreśla pan Andrzej. - Tymczasem, w muzeum \"schmeisser\" może być prezentowany w oryginalnym stanie - dodaje.

*

Pistolet przejdzie gruntowną konserwację. Konserwatorzy usuną stary, mocno już zgęstniały smar. - Przywrócimy pistoletowi pełną sprawność - zapewnia Piotr Wilkosz. Dodaje, że na muzealnej ekspozycji rabczańskie \"empi\" będzie można podziwiać już w połowie przyszłego roku.

mk

Notice: Undefined variable: params_sonda in /home/vhosts/www.24tp.pl/www/mod/szablon_0.php on line 136

Notice: Trying to get property of non-object in /home/vhosts/www.24tp.pl/www/mod/szablon_0.php on line 136
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Norwegia pilnie! Legalna praca dla stolarzy budowlanych i szalunkowych w Norwegii. Minimalna stawka 90zł/h. Wymagane doświadczenie i podstawy angielskiego.
    Tel.: 532071067, 787710164
    E-mail: katarzyna.burak@norint.eu
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DO PRACY PRZY REGIPSACH. 669 473 770
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DO TYNKÓW MASZYNOWYCH. 669 473 770
  • USŁUGI | budowlane
    Studnie Głębinowe Tanie Źródło Twojej Wody
    Tel.: 516313102
    E-mail: mirowiert@gmail.com
    WWW: poszukiwaniewody. pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE NA PARDAŁÓWCE, 65 m2 (2 pok. + kuchnia), taras, ogródek. Całkowity koszt 2100 zł.
    Tel.: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    HOTEL WERSAL*** W ZAKOPANEM, UL. TETMAJERA 14A POSZUKUJE RECEPCJONISTY/KI ORAZ POMOCY KUCHENNYCH. CV MOZNA SKŁADAĆ OSOBIŚCIE LUB NA ADRES: biuro@hotelwersal.pl
  • PRACA | dam
    Firma Misiniec zatrudni kierowców KAT. C, C+E
    Tel.: 602 107 107
    E-mail: holserwis-misiniec@wp.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam wysłodki buraczane.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i posadzkach przemysłowych, stała praca.
    Tel.: 664427752 lub 606580858
  • PRACA | dam
    Pensjonat Halny zatrudni recepcjonistkę. Praca dwuzmianowa. Wymagana znajomość min. 1 j. obcego, obsługa komputera, komunikatywność, odpowiedzialność. Doświadczenie na tym stanowisku, obsługa programu DM Plaza, będą ważnym atutem.
    Tel.: +48609122031
    E-mail: oferty@halny.zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ekspedientkę do sklepu obuwniczego na Krupówkach.Umowa o pracę
    Tel.: 697 069 380;
    E-mail: tatrzanski@dworek.biz
  • PRACA | dam
    Stacja paliw ORLEN w NOWYM TARGU poszukuję pracowników na stanowisko KASJER/SPRZEDAWCA. PRACA OBEJMUJE RÓWNIEŻ WEEKENDY I ŚWIĘTA. Miła atmosfera. UMOWA O PRACĘ. Więcej informacji pod 669 676 682
  • BIZNES
    PODNAJMĘ 2 GABINETY PRZY WSPÓŁPRACY Z SALONEM FRYZJERSKIM. W DOBREJ CENIE. Centrum Zakopanego.
    Tel.: 603 496 265.
  • PRACA | dam
    SZUKAM BARMANA/-KI DO BARU "PIEKIEŁKO" W ZAKOPANEM. Praca od zaraz. DOBRA PŁACA.
    Tel.: 668 383 667
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Falsztyn. ŁADNA, WIDOKOWA DZIAŁKA BUDOWLANA pod domek rekreacyjny/mieszkalny. Dobra cena. +421 905 224 827.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Bukowinie Tatrzańskiej szuka kelnerki, pomoc kuchenną i do mycia naczyń. Bez możliwości zamieszkania. Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 609 683 058, 18 20 78 169
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja "U Studniara" w Murzasichlu poszukuje pracowników na stanowiska KUCHARZ/KUCHARKA oraz KELNER/KELNERKA, tel. kom.: 733 400 840,726 923 568
  • PRACA | dam
    Szukam OPIEKUNKI DO DZIECKA W ZAKOPANEM, TEL. 691888444
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KREŚLARZA do Biura Projektowego, 608581540
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY DO PENSJONATU POKOJÓWKI, KUCHARKĘ, RECEPCJONISTKI. ksiegowosc@projinwest.pl, tel. 608088017
  • PRACA | dam
    FIRMA POSZUKUJE: PRACOWNIKÓW DO HOTELU W ZAKOPANEM. STANOWISKO: RECEPCJONISTA/RECEPCJONISTKA. Wymagania: wysoka kultura osobista, język angielski, dyspozycyjność (praca w godzinach dziennych, mile widziani: studenci/tki możliwość przyuczenia). Tel. 603 150 522
  • PRACA | dam
    Kierowców kat.C, C+E, Kamienica-praca w małopolsce
    Tel.: 601640723, 18 3323408
    E-mail: biuro@zibud.com
  • PRACA | dam
    SZCZAWNICA restauracja kelner/pomoc 608 232 654
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Do sprzedania domek letniskowy - może być użytkowany cały rok- w miejscowości Dębno / Nowy Targ nad rzeką Białką. Zaineteresowanych proszę o SMS lub E-Mail. Obecnie przebywam zagranicą i oddzwonię. Cena 100.000 zł brutto (faktura VAT). Domek sprzedam z pełnym wyposażeniem.
    Tel.: 502199600
    E-mail: jkowalskipol@gmail.com
  • PRACA | dam
    Karczma w Bukowinie Tatrzańskiej przyjmie kucharkę i pomoc kuchenną, możliwość zamieszkania, dogodne zmiany.
    Tel.: 664498283
  • PRACA | dam
    Panią do pomocy w pensjonacie.
    Tel.: 601343757
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MAŁY 2-POKOJOWY APARTAMENT W CENTRUM -
    Tel.: 604 304 106.
  • PRACA | dam
    KIEROWCĘ TIRA. 697 699 752
  • PRACA | dam
    Zatrudnię MECHANIKA, Czarny Dunajec
    Tel.: 508314117
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Wykonam STUDNIE GŁĘBINOWE i POMPY CIEPŁA kompleksowo lub wiercenie. 510 018 800.
2016-09-27 20:11 Ks. Jacek Międlar wystąpił ze zgromadzenia Misjonarzy 2016-09-27 19:57 Dwie słowackie wystawy w MOK 2016-09-27 19:01 Krupówki mniej zatłoczone 2016-09-27 16:40 „Wolnościowe Podhale” przeciwne miejskiej opłacie targowej 2016-09-27 16:03 Zaginęła Rosella Cappellanti. Ma 15 lat 2016-09-27 16:01 "Tak było..." w Krakowie 2016-09-27 14:57 Nadciąga pierwszy jesienny halny 2016-09-27 14:30 Strażacy z Olczy świętowali 95-lecie. Burmistrz dostał medal 2016-09-27 13:03 Zapisz się do Zakopiańskiego Biegu Niepodległości 2016-09-27 12:42 Potrącona Koreanka 2016-09-27 11:56 W Czarnym Dunajcu rozpoczęła się sesja rady gminy 2016-09-27 11:42 Obidowa na sportowo 2016-09-27 10:48 Sukces fotoreportera TP 2016-09-27 09:53 W Chicago wciąż strzelają 2016-09-27 09:39 XX Jazz Camping Kalatówki tuż-tuż 2016-09-27 08:00 Duchy w ścisłej czołówce 2016-09-26 19:52 Górale w Ameryce murem za Trumpem 2016-09-26 19:08 Jubileusz w szkole w Jabłonce 2016-09-26 15:58 Uważajcie na oblodzone szlaki 2016-09-26 15:46 "Hotelarz" zaprasza absolwentów 2016-09-26 15:28 Pijacka szarża traktorzystów 2016-09-26 14:57 Łoś z Obłazowej 2016-09-26 14:21 Ludzkie szczątki w Dol. Małej Łąki 2016-09-26 14:07 11 października kolejny „Teatr za złotówkę” 2016-09-26 13:53 Bezradność wobec piratów 2016-09-26 13:20 W bursie o pułkowniku Budarkiewiczu 2016-09-26 12:26 Dziura po Malvie 2016-09-26 12:02 Dyskoteka z marychą 2016-09-26 11:25 Macie pytania do burmistrza Zakopanego? 2016-09-26 09:57 Parafialny toast
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2016-09-27 21:48 1. @ antykancelista Piszesz - .....jest to o tyle zabawne, co tragiczne, bo po waszej marnej dojnej zmianie zostanie tylko zrujnowany klęczący kraj.... Jak wszyscy inteligentni i wszechstronnie wykształceni antypisiaki nie umiesz nic poza straszeniem. Straszycie Kaczyńskim, Putinem, Trumpem, Orbanem. W Gazecie Prawnej ( może nawet nie wiesz, że jest taka gazeta) pod datą 19.09.2016 (czyli nie dawno) można było poczytać : "Amerykańska agencja podniosła ocenę Węgier z BB+, do BBB- z perspektywą stabilną. Tym samym, po sześciu latach przerwy, Węgry wróciły do grupy państw o ratingu inwestycyjnym." @ antykancelista - mógł byś się odnieść do tego niusa. Ale rzeczowo! 2016-09-27 21:38 2. To niech sobie Międlar zrobi elf'ie uszy, bo to jest teraz modne, albo jak wystąpił, to niech wstąpi do piekieł. 2016-09-27 21:10 3. jakiego skrajnego nacjonalistycznego stanowiska? to, ze mowil prawde nie oznacza, ze jest skrajnie nacjonalistyczny. po prostu jest patriota i nazywal rzeczy po imieniu. odrazu tam skrajnie.... co drugi teraz bylby skrajnie.... ehhhh 2016-09-27 21:02 4. Nie próbowała przejść tylko stała i robiła zdjęcia 2016-09-27 20:47 5. No tak, tylko że co to ma wspólnego z Zakopanem? Czemu ma służyć ten niusł millenium? 2016-09-27 20:45 6. Start zapisów 1 września o godzinie 0:01 ? Czyli juz po zapisach... 2016-09-27 20:42 7. Czy teraz założy własny Kościółek? 2016-09-27 20:21 8. Fałszywa wiadomość! Ksiądz Jacek nie jest już zakonnikiem, ale pozostaje w dalszym ciągu katolickim księdzem! 2016-09-27 20:18 9. wojna może być tylko na kościach kierowcy jak przyjedzie rodzina Koreanki i podzieli się z faciem z Dzianisza swoją wiedzą tae kwon do - a to będzie dla niego na pewno bolesna wojna 2016-09-27 19:52 10. Włośnie sie zastanowiołek z cego mnie tak łeb boli ani to kac bo nie pijem a to holny idzie :)
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

FILMY TP