2010-12-25 16:36:55

Czar motyla nocy

Reklama

Są stworzone do miłości. Rodzą się. Kochają. I umierają. Niektóre w całym swym dorosłym życiu nawet nie jedzą.

Długie jesienno-zimowe wieczory Olgierd Pustówka spędza pochylony nad gablotami. Przez wielką lupę nad silną lampą patrzy na zebrane okazy, opisuje je, kataloguje. Typowa papierkowa robota, na którą brakuje czasu latem. Wtedy to, najlepiej w gorące czerwcowe noce, zabiera lampę, białe prześcieradło i rusza w Gorce. Tam w wypatrzonym miejscu rozkłada sprzęt, podłącza do generatora i czeka, aż przylecą. Motyle nocy – piękne i tajemnicze. Co go w nich tak bardzo zachwyca? – To po prosu pasja. Nie wiem, skąd się wzięła, ale widzę, że zawładnęła mną bez reszty.

Bo ćma jest piękna

Olgierd jest architektem wnętrz, od niedawna pracuje w nowotarskim urzędzie miejskim. Jednak gdy tylko opuszcza biuro, myśli o swoich motylach. Segment w jego domowej pracowni jest wypełniony poustawianymi ciasno gablotami. Wszystkie wykonał sam. Jak dotąd zmieścił w nich ponad 4 tys. okazów. Są tu kolorowe motyle dzienne, ale większość stanowią ćmy. Niektóre wielkie, włochate i od wieków budzące w ludziach trwogę, jak choćby zmierzchnica trupia główka. Niektórych nie znajdziesz w innych rejonach kraju.

Największą pasją architekta, konserwatora zabytków, a niegdyś także współwłaściciela agencji reklamowej, jeszcze do niedawna było myślistwo. Ale w 1999 roku poznał starszego pana, leśnika z Nowego Targu, Wiktora Staszla. Odwiedził go, obejrzał okazy kolekcjonowane przez 40 lat. – Wciągnęło mnie to kompletnie – mówi Pustówka.

Wiktor, starszy człowiek, nauczył Olgierda rzemiosła. Jak i gdzie łowić, w jaki sposób usypiać, jak preparować okazy. – Początkowo goniłem po łące z siatką jak oszalały – wspomina. – Łowiłem niemal wszystko, bo przecież nie miałem żadnych okazów. Każdy był wspaniały, interesujący. Jednak z każdym rokiem zbeiera się coraz mniej – za to ciekawsze okazy.

Szybko okazało się, że entomologia to nie tylko zbieranie okazów. Ważna jest znajomość każdego gatunku – z jaką rośliną jest związany, jakie temperatury lubi, jaki jest jego cykl rozwojowy. To jest potrzebne przy połowach, ale także przy opisie kolekcji. Bo liczy się nie tylko przyszpilony do listewki owad, ale także jego łacińska nazwa, miejsce złowienia, pora dnia, panująca wówczas pogoda, temperatura czy ciśnienie. Cztery tysiące takich opisów to dla specjalisty prawdziwa kopalnia wiedzy.

Olgierd pokochał ćmy. Motyli dziennych w Polsce jest zaledwie 140 gatunków, podczas gdy nocnych – 2,5 tysiąca. – I nie trzeba za nimi biegać. Po prostu ok. dziewiątej wieczorem rozkładasz biwak, włączasz agregat, zapalasz lampę i czekasz. A one po chwili przylatują do światła. I właściwie nikt jeszcze nie wytłumaczył tego zjawiska – dlaczego ćma leci do światła! Bywa i tak, że ja sam jestem cały nimi obsypany – siadają wszędzie, wpadają za koszulę czy do spodni. Wielu się wzdrygnie na samą myśl o tych włochatych stworzeniach. Ale przecież one nic złego nie zrobią. O pierwszej mogę już wracać do domu – opowiada.

Wypatrując motyle jajo


Najważniejsze, by zebrać tylko te okazy, które są niezbędne do kolekcji. Dlatego trzeba je oznaczyć, jeszcze zanim się je uśpi. – Jeśli nie jestem go pewien, zabieram okaz do fiolki i w domu sprawdzam w atlasach, z kim mam do czynienia. Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować.

Samo uśmiercanie okazów też musi przebiegać w sposób humanitarny – dzienne usypia się zastrzykiem z amoniaku, nocne zasypiają w słoiku ze specjalnym środkiem chemicznym.

Olgierd jeszcze jako dziecko oglądał pazia królowej, który był powszechnym okazem na nowotarskich łąkach. Potem motyl zniknął. Po blisko 40 latach postanowił zasiedlić go z powrotem. Często spotykał te okazy koło Cisowej Skałki w Gronkowie. Mogłoby się wydawać, że to nic prostszego, niż zebrać jajka i przejść cały cykl hodowlany w domu. Praktyka jest nieco bardziej skomplikowana, choćby dlatego, że wypatrzenie mikroskopijnego motylego jaja graniczyłoby z cudem. Ale na wszystko jest sposób. – Podglądałem samicę. W okresie lęgowym ona lata nisko, w ogóle nie jest płochliwa i co pewien czas na moment przysiada na listku jednej rośliny, składa jajko i podrywa się do lotu. Chodziłem więc za nią i zrywałem te liście. Kiedy miałem 30 jajeczek, zabrałem je do domu.

Tam w specjalnej klatce na balkonie z jajek wykluły się larwy, którym trzeba było dostarczyć dzikiego kopru, który jest ich przysmakiem. Potem „przyszły na świat” poczwarki, które jak na komendę przeobraziły się w imago – owada doskonałego. W naturalnych warunkach z tych 30 jajeczek do ostatniego stadium przeżyłoby nie więcej, niż 5 osobników. By wyrównać rachunki z naturą, Olgierd odwiózł pod Cisową Skałkę dziesięć motyli, pozostałe wypuścił pod skarpą nowotarskiego lotniska i na Borze. Ze dwie sztuki skończyły też „na szpilce” w gablocie. Hodowla okazała się skuteczna – później wielokrotnie znajdował pazia królowej na łąkach, gdzie go wypuścił.

Za to do Gronkowa sprowadził z Mazur proporzycę marzymłódkę – piękną ćmę, która tu nie lata, choć atlasy za obszar jej występowania podają całą Polskę. Z 20 larw, jakie przywiózł z wakacji, wylęgła się połowa – a ostatecznie 8 trafiło pod Cisową Skałkę. – Czekam do czerwca, żeby zobaczyć, czy się przyjęła. To ciekawy motyl, a czerwony kolor skrzydeł oznacza, że jest trujący. Żaden ptak go nie zaatakuje – emocjonuje się nowotarski entomolog.

Feromony odbierają rozum


Dużym sprytem trzeba się wykazać, by złapać barczatkę dębówkę, która występuje na torfowiskach. – Widziałem, że są w okolicy Czerwiennego – opowiada Olgierd. – Co ciekawe, to motyle nocne, które… latają w dzień. Mają aż 8 cm rozpiętości skrzydeł, ale praktycznie są nieuchwytne – latają szybko, zakosami – po prostu nie masz szans z siatką. Ale wyczytałem gdzieś, że jest na nie sposób – trzeba podstawić samicę. Kiedyś całkiem przypadkowo znalazłem jedną na ścianie schroniska na Starych Wierchach. Schowałem ją do pudełeczka i już następnego dnia byłem na miejscu. Ułożyłem ją pod drzewem i po godzinie zleciały się samce z całego torfowiska. Było ich co najmniej 50! Siadały jak ogłupiałe na pudełku, na mnie. Przyciągały je feromony wysyłane przez samicę. Kompletnie straciły głowę – najważniejsze było dla nich zapłodnienie wydzielającego zapachy pudełeczka. Widać, co się dzieje z facetem pod wpływem kobiecych wdzięków. Wyłącza mu się myślenie! Taka jest natura – dodaje ze śmiechem.

Zdarza się i tak, że rzadki okaz sam przyleci. – Często nocami łowiłem w ogrodzie koło domu. Po 6 latach nagle zobaczyłem, jak na prześcieradle siada triphaena fimbria. Nigdy wcześniej jej tu nie było! Za dwie godziny przeżyłem istny nalot – usiadła ich ze setka! Jeden, jedyny raz. Później nigdy już ich nie zobaczyłem – wspomina.

Prawdopodobnie niespodziewane pojawienie się okazu było związane z ich przelotem. Wiele gatunków, jak np. rodzina zawisakowatych, do których należy zmierzchnica trupia główka, przylatuje do Polski z rejonu basenu Morza Śródziemnego – także z Północnej Afryki. Przylatują tu, składają jaja, z których wiosną wykluwa się jedno pokolenie, a jesienią drugie. I właśnie ono wraca dokładnie śladem swych dziadków, których nigdy nie widziały, tą samą trasą z powrotem do Afryki. Podobny cykl przechodzi także dzienny motyl Rusałka admirał. Jak to się dzieje – to kolejna tajemnica natury.

Polowanie z siatką zamiast sztucera

Olgierd może długo opowiadać o swych nocnych łowach. Sporządzane teraz mozolnie opisy pozwolą mu może kiedyś napisać książkę o motylach Gorców. Bo te gatunki fascynują go najbardziej. Choć ma w swej kolekcji kilka okazów przywiezionych z wojaży po USA czy Grecji, to jednak największym sentymentem darzy rodzime ćmy. I czasem na prawdziwym polowaniu śmieją się z niego myśliwi, że zamiast wypatrywać kozła, podrywa się na widok każdego motyla, unoszącego się nagle nad rośliną. Więc coraz częściej zamiast sztucera bierze entomologiczną siatkę i rusza na motyle łowy.

Józef Figura

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
kasia 2010-12-27 14:34:36
no bo to kolekcjoner tylko co innego go \"dopala\"
Niecierpek 2010-12-27 13:34:51
Faktycznie mój błąd. Sprawdziłem i tylko 3 gatunki paziowatych są objęte ochroną. Ale pomimo to mam te same wrażenie, że kolekcjoner bardziej pała miłością do swej kolekcji niż do przyrody. Aby w tej miłości zachowac kompromis wystarczyłoby gdyby miał po jednym egzemplarzu danego gatunku. Dobrze mieć pasje, ale pasja polegająca na zabijaniu jakichkolwiek organizmów musi budzić kontrowersje, zwłaszcza w otoczce \"miłości\" do przyrody. Jestem w stanie zrozumieć pasję myślistwa i wędkarstwa, ale tylko wtedy gdy idzie w parze z potrzebą zaspokojenia potrzeb zdobywania żywności. Samo zabijanie dla trofeów budzi mój sprzeciw.
Erebia 2010-12-27 08:22:01
Aż żal patrzeć na te rzędy zabitych Argius convolvuli (zawisaków powojowców) - nie wystarczyło zabić jednego??? Faktycznie, dziwny wyraz miłości do motyli nocnych. I te piękne wstęgówki! Po kilka egzemplarzy tego samego gatunku! I gdzie tu konsekwencja: \"Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować.\" Egzemplarze nie zlatane, więc nie \"powypadkowe\".

Do Niecierpka: paź królowej nie jest, niestety objęty ochroną, ale na wspomnianej fotografii jest chyba Papilio alexanor (paź złocisty) - w Polsce nie występuje. Podobny do chronionego u nas pazia żeglarza.
Panie Olgierdzie, Tyria jacobaeae (proporzyca marzymłódka) jest na Podhalu od dawien dawna; sam znam kilka stanowisk koło Zakopanego.
kasia 2010-12-26 02:58:16
jak widać sa dwie prawdy : ta oficjalna ( o ochronie) i ta z drugiego obiegu...pan kolekcjoner musi jak widac czesto wyłapywać te pod ochroną, skoro beda znawcą ( tzn wie co łapie) , zapomniał o prawie :-)
Niecierpek 2010-12-25 21:56:32
\"Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować.\"
Ciekawe... na drugim zdjęciu od dołu w centalnej części ten żółty motyl to paź królowej objęty ścisłą ochroną prawną...
kasia 2010-12-25 17:09:20
ja akurat za ćmami nie przepadam, jak sie tłuką w nocy po mieszkaniu ALE nadziewanie zwłok na szpilkę to już przegiecie...Dziwna ta milosc :-(
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni recepcjonistkę
    Tel.: 694667788
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie działke w Zakopanym lub cały apartamentowiec
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • PRACA | dam
    OSOBĘ DO STANIA ZE ZNAKIEM NAWIEDZONEGO DOMU - W ZAKOPANEM -
    Tel.: 889 835 605.
  • PRACA | dam
    POMOC KUCHENNA - KARCZMA "RĄBANICA" PORONIN -
    Tel.: 600 071 887.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W PORONINIE ZATRUDNI KELNERKĘ -
    Tel.: 696 41 82 41.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia MIESZKANIE długoterminowo Zakopane 2,000 zł. Tel. 887 03 02 01
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA-KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia w Rabce-Zdroju przy ul. Orkana: kiosk wolnostojący o pow. 25 m2 oraz lokale na piętrze o powierzchniach 12 i 32 m2, tel. 504 252 727.
  • PRACA | dam
    Sieć sklepów z odzieżą używaną poszukuje młodych, energicznych osób do prowadzenia sklepów. Wymagana własna działalność gospodarcza lub chęć jej założenia. Nie wymagamy wkładu własnego. Atrakcyjne warunki finansowe. Praca na terenie Nowy Targ, Rabka, Zakopane, Mszana Dolna, Myślenice. 662 262 053.
  • PRACA | dam
    "TESKO" TKGK Sp. z o.o. w Zakopanem zatrudni KIEROWCĘ kat. C, praca stała, pełen etat. Tel. 18 20 25 632/633, tesko@tesko.pl, www.tesko.pl.
  • NIERUCHOMOŚCI | zamiana
    RABKA - MIESZKANIE 54 m2, Ip, komfortowe zamienię na podobne w Krakowie. 785 152 920.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM - stan surowy zamknięty, całość cegła, posiada parter i niezależne piętro. Powierzchnia użytkowa 343m2. Budynek ocieplony, posiada rozprowadzone światło, wodę i kanał. Położony jest w Chabówce na działce 32 arowej, na lekkim wzniesieniu, wśród zieleni, z daleka od hałasu i zgiełku, w odległości 1km od "zakopianki" i Rabki-Zdroju. Droga dojazdowa utwardzona, niezależna. Budynek posiada 7 pokoi na dole i 6 na piętrze, plus łazienki, garderoba i garaż. Możliwość wewnętrznej adaptacji w zależności od potrzeb na dom jedno lub dwurodzinny, pensjonat lub działalność usługową. Kontakt 785 152 920, 773 973 777, domchabowka@gmail.com
  • PRACA | dam
    Willa "Kurant" przyjmie do pracy na stałe KUCHARKĘ/-RZA i POMOC KUCHENNĄ Z DOŚWIADCZENIEM. Umowa o pracę. Kontakt: 601 544 134. CV: kurant@willakurant.pl
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu - OPO w Zakopanem zatrudni na pełen etat Recepcjonistę / Recepcjonistkę. Szczegóły na stronie internetowej.
    Tel.: (018) 26 325 00; 725 300 164
    WWW: http://bip.cos.pl/311/20-04-2017-ogloszenie-o-naborze-recepcjonista
  • ZDROWIE I URODA
    Agencja MEDICUS - kompleksowa opieka nad seniorem,
    Tel.: 503 650 903
    E-mail: medicus.opieka@gmail.com,
    WWW: www.opiekunkimedyczne.info
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i betonach przemysłowych
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    Poszukuję hydraulika, praca na terenie Zakopane i okolice
    Tel.: 722310615
    E-mail: thermosoft@onet.pl
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica rekrutuje Recepcjonistów. Konkurencyjne wynagrodzenie,młody zespół,komfortowe godziny pracy.
    Tel.: 182063362
    E-mail: kontakt@hotel-murowanica.pl
  • PRACA | dam
    Potrzebny cieśla
    Tel.: tel 574 628 955
  • BIURA ARCHITEKTONICZNE
    Kierownik Budowy tel.694743564
    Tel.: 602816541
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP SAMOCHODÓW Każda Marka Najlepsze Ceny na Podhalu Osobowe, Dostawcze oraz ciężarowe
    Tel.: 512700770
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA GABINET GINEKOLOGICZNY (SPEŁNIAJĄCY WYMOGI SANITARNE) LUB INNY - W ZAKOPANEM.
    Tel.: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARZA -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Potrzebna NIANIA do dzieci - Bukowina Tatrzańska
    Tel.: 510-213-878
  • PRACA | dam
    Biuro RACHUNKOWE ZATRUDNI KSIĘGOWEGO ORAZ STAŻYSTĘ, PRACA W BIAŁCE TATRZAŃSKIEJ LUB JABŁONCE TEL. 691888444
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2017-04-27 19:48 A miała być największa w regionie 1 2017-04-27 19:30 Pod Golgotą Wschodu 2017-04-27 17:33 Obwodnica czyli czekanie na rozwiązanie 2017-04-27 15:30 Stłuczka przy Castoramie 2017-04-27 15:27 Na Podhalu chłodno i mglisto 2017-04-27 15:12 Przyjaciele dzieci - poeci 2017-04-27 14:30 Ogród jak marzenie 2017-04-27 14:20 Niezniszczalne dopalacze 2 2017-04-27 13:35 Policjant zeznaje w łapówkarskim procesie 2017-04-27 12:51 Szczawnica: Kajakarz poszukiwany 2017-04-27 10:27 Szansa na gaz 2017-04-27 09:54 Porażki faworytów 2017-04-27 08:20 Ze Szczawnicy do Warszawy! 2017-04-27 07:00 Parking oszukanych turystów 5 2017-04-26 20:12 Kwiaty giganty - wiosna w natarciu 2017-04-26 18:19 Rajski za Tarnowskiego w Euroregionie 2017-04-26 17:53 Skarb państwa przejął Kasprowy 14 2017-04-26 16:52 W czwartek, piątek i wtorek - dłuższe dyżury skarbówki 2017-04-26 16:23 Sieciowe ciepło nie dla mieszkańców Długiej 1 2017-04-26 16:14 Dodatkowe pociągi także do Zakopanego 4 2017-04-26 14:48 Plastyczne wędrówki 3 2017-04-26 13:55 Jakub Zamroźniak blisko podium 2017-04-26 13:24 Rośnie nowy most w Suchem 1 2017-04-26 12:20 Znikające kibelki 3 2017-04-26 11:33 Akademia Piłkarska Podhala ogłasza nabór do klas sportowych 2017-04-26 11:01 „iNTarg BLUES” u Winiarskich (zdjęcia) 2017-04-26 10:32 Zaginiony jest cały i zdrowy 2017-04-26 08:02 Bartłomiej Jurecki nagrodzony 2 2017-04-25 19:30 Od czwartku załamanie pogody, a na razie tęcza nad Zakopanem 2017-04-25 19:04 Jeden dzień wiosny i śnieg prawie zniknął z Zakopanego 2017-04-25 18:13 Zaginiony odnalazł się 2017-04-25 16:55 Smog jako szansa czyli Podhalańskie Targi Budownictwa 1 2017-04-25 16:42 Budynki PKL na Kasprowym dla skarbu państwa? PKL odpowiadają 14 2017-04-25 14:51 Ksiądz złapał złodziei 3 2017-04-25 13:42 Spalarnia śmieci 3 2017-04-25 11:31 Fenomen Ochotnicy 8 2017-04-25 09:28 Dziś w MOK - wieczór pamięci Romana Szewczyka 2017-04-25 08:42 Dramat w Skawie. Mężczyzna zginął pod kołami pociągu 5 2017-04-25 08:27 Halny szaleje w Tatrach. Ponad 100 km na godz. 2017-04-25 07:41 Kadeci z pucharem dowódcy 2017-04-24 19:47 Wielkie góralskie świętowanie 2017-04-24 18:33 Powrót pięknej wiosny, ale tylko dziś i we wtorek. Silny wiatr w Tatrach 2017-04-24 18:01 4 maja wracają „Muzyczne czwartki w patio” 2017-04-24 16:57 Chatka - vabank czyli przedsiębiorcy niepełnosprawnym 2017-04-24 16:55 Miłosz na salonie 10 2017-04-24 16:06 Informacja turystyczna nieczynna. Najbliższa czynna informacja... 6 2017-04-24 15:55 Alarm pożarowy pod Wielką Krokwią 2017-04-24 15:29 Bal starosty po raz dziewiąty (galeria zdjęć) 2017-04-24 15:14 Rekultywacja terenu na Gubałówce 2 2017-04-24 14:15 Wojownicza gala w Nowym Targu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-04-27 22:25 1. Weźcie pod uwagę że wszystkie te pieniądze trafiają do UM a nie jak to w ubiegłych latach bywało do kieszeni urzędników. Władze się zmieniły ale razem z nią także ceny za dzierżawy parkingów które we wcześniejszych latach były wręcz śmieszne... 2017-04-27 22:21 2. Szkoda, bo to jest właśnie odpowiednie miejsce na stawianie takich przybytków, a nie wpakowywanie się z rondem na droge krajową o dużym natężeniu ruchu 2017-04-27 22:02 3. @scyzoryk- spolem roz na Kondratowej w szalasie i byli tyz inni ludzie, i ktos okropnie chrapol, czy to nie byles Ty...i to bylo w 1976 roku, ps.jak sie kiedy spotkomy, to Ci piwo postawie...hej 2017-04-27 21:24 4. Ojjjjj dobra dobra no wziol wyniósł i co i ma być cisza, to jak tacy mądrzy jesteście to idźcie i się spytajcie może wam coś powie a grabic kolo kościołach ma kto, tam są tacy co to robią, a dziadków do tego nie mieszać to do Mariackiego kościoła tez idźcie zmienić bo tam sycko stare zaplesniale. 2017-04-27 19:58 5. A kto im dal licecje na otwarcie takiego interesu ??? 2017-04-27 19:25 6. @K.Mirek - kiedy Ty wkoncu wrocisz do podstawowki !!?? 2017-04-27 18:52 7. Akurat artykuł trafiony na majówkę wiec cepry bierz paragon nie bądź jeleń, a teraz za kwatery i za tych naganiaczy co na sowity procent woza gości macie ich na ulicy wystarczy wylegitymowac i kasa się samo pcha, odbierają gości tym co opłacają się Skarboweczko z zabiureczka podjechać doliny przetrzepac gubalowke itd fiakrow trzeźwości itd zapraszamy, apartamenty, domki tam kasa to tu najwięcej traci skarb państwa jak się ma wujaszka w piekle to tak jest ;) 2017-04-27 18:34 8. @ Lekarz Nie proponuj mi prymitywnej diagnozy . Zamiast tego podaj argumenty w temacie . Rozumiem że chlorowirus ACTV-1 jest trudny do wyleczenia - spróbuj . Na początek terapii proponuję obejrzeć parę wystąpień w euro parlamencie np. Prof. Legutko . Maine Le Pen ,Nigela Farage ,przedstawicieli Czech ,Węgier ,Francuskich polityków i wielu innych zdrowych . Rozumiem twoje zachowanie , to prawdopodobnie oddziaływanie tego wirusa . No cóż w swoim komentarzu zaznaczyłem że to moja opinia i nikogo nie jestem w stanie zmusić do nauki historii , zrozumienia i myślenia . Z tym ostatnim w twoim stanie będzie problem . 2017-04-27 17:11 9. Ten proboszcz to i tak ma anielskie nerwy dla takich ludzi jak Wy. Syścka som żeby zament robić ale żeby koło kocioła pograbić to nie ma. Ten ołtarz wygląda znacznie lepiej. Tacy wielcy uczeni ich dziadkowie robili i nie można zrobić. W domu też nie poprawiaćie nie robicie bo wasi dziadkowie robili. Zatanówcie się!!! 2017-04-27 16:25 10. Nie wiem czy nie lepsze te dopalacze, niz kibolskie Krakowskie bojówki które się zaczynają panoszyć w Zakopanem. Na czele z szefami jednej z grup, wprowadzają nowe porządki.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Bojcorka

Pożegnania